ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σήμα κινδύνου εκπέμπουν τα δημόσια έσοδα

Καμπανάκι κινδύνου για τον προϋπολογισμό αποτελεί η πορεία των δημοσίων εσόδων. Οι εξελίξεις στο πρώτο πεντάμηνο προδικάζουν για πρώτη φορά μετά δύο χρόνια σοβαρή υστέρηση εσόδων, που ενδεχομένως να ξεπεράσουν και τα 400 δισ. δρχ.

Από τα μέχρι τώρα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το υπουργείο Οικονομικών, ο φόρος από τις συναλλαγές στο Χρηματιστήριο θα παρουσιάσει υστέρηση της τάξης των 250 δισ. δρχ. Επιπλέον, στα ίδια επίπεδα, αν όχι υψηλότερη, θα είναι η υστέρηση του φόρου από τις επιχειρήσεις. Η κυβέρνηση προς στιγμήν αποφεύγει να δώσει αναλυτικά στοιχεία για το φόρο από τις επιχειρήσεις, στοιχείο το οποίο θα καθορίσει το κατά πόσο μπορεί να στηριχθεί από μόνος του ο προϋπολογισμός.

Εμμεσοι φόροι

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα, το μήνα Μάιο τα έσοδα αυξήθηκαν μόλις κατά 4,8% (ετήσιος στόχος 8,1%) καταδεικνύοντας ότι ο στόχος που ετέθη στον προϋπολογισμό του 2001 ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξος και με τις μέχρι σήμερα ενδείξεις μη πραγματοποιήσιμος. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι απόψεις αρμοδίου υφυπουργού της κυβέρνησης, ο οποίος τονίζει στην «K» ότι ο στόχος για αύξηση των εσόδων κατά 8% ήταν λάθος, αφού το προηγούμενο έτος τα έσοδα αυξήθηκαν σημαντικά και μάλιστα με πλεόνασμα 800 και πλέον δισ. δρχ., γεγονός που δυσκολεύει την επίτευξη του στόχου συνυπολογίζοντας ότι στο διάστημα αυτό η κυβέρνηση προχώρησε και σε σημαντικές φοροελαφρύνσεις. Η κατάσταση, όπως σημειώνει, μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση, πιθανόν, ορισμένων έμμεσων φόρων προκειμένου να καλυφθούν οι απώλειες των δημοσίων εσόδων.

Στο μεταξύ, στις συσκέψεις που πραγματοποιούνται, σε καθημερινή βάση πλέον, στο υπουργείο Οικονομικών, αναζητούνται τρόποι τόνωσης των δημοσίων εσόδων και η πιο αξιόπιστη λύση, απ’ ό,τι φαίνεται, είναι αυτή της αύξησης των ελέγχων μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Οπότε μέσα στο καλοκαίρι το ΣΔΟΕ, το Εθνικό Ελεγκτικό Κέντρο, τα Περιφερειακά Ελεγκτικά Κέντρα καθώς και τα νεοσύστατα Τοπικά Ελεγκτικά Κέντρα «θα σαρώσουν», όπως τονίζουν συγκεκριμένα, την αγορά με στόχο την τόνωση των εσόδων του ΦΠΑ.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί και στην είσπραξη περί των 300 δισ. δρχ. από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές.

Βέβαια, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου γνώριζε εκ των προτέρων ότι τον Μάιο τα έσοδα του προϋπολογισμού θα κινηθούν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, αφού το αντίστοιχο περυσινό διάστημα είχαν εισπραχθεί σημαντικά ποσά από το φόρο εισοδήματος των επιχειρήσεων λόγω της υψηλής κερδοφορίας που είχαν επιτύχει, αλλά και της μεταφοράς ΦΠΑ από τον Απρίλιο του 2000 στο Μάιο του 2000 λόγω της παράτασης των προθεσμιών υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ, αφού οι ημερομηνίες συνέπιπταν με τις εορτές του Πάσχα.

Οσον αφορά στα έσοδα από το φόρο νομικών προσώπων το υπουργείου Οικονομικών προσδοκά να εισπράξει, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2001, περί τα 200 δισ. δρχ. περισσότερα από το 2000, σε μια χρονιά μάλιστα που οι περισσότερες επιχειρήσεις είτε παρουσίασαν μηδενικά κέρδη είτε σημαντικές ζημιές.

Τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος το μήνα Μάιο παρουσίασαν ρυθμό αύξησης 5,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2000, γεγονός όμως που οφείλεται στη γρήγορη εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων και την καταβολή των αναλογούντων φόρων. Να σημειωθεί ότι τον Μάιο του 2000 είχαν εκκαθαρισθεί περίπου 330.000 φορολογικές δηλώσεις, ενώ φέτος έχουν εκκαθαρισθεί περισσότερες από 1.300.000 δηλώσεις. Η πραγματική εικόνα των εσόδων από το φόρο εισοδήματος θα φανεί τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο όπου τα έσοδα από την εν λόγω πηγή το 2000 ήταν ιδιαίτερα υψηλά (αυξημένα κατά 14,6% τον Αύγουστο).

Στο ίδιο πτωτικό πλαίσιο κινούνται και τα έσοδα που εισπράττει το Δημόσιο από το φόρο που επιβάλλεται στις χρηματιστηριακές συναλλαγές. Τον Μάιο εισπράχθηκαν από την εν λόγω πηγή περί τα 4,4 δισ. δρχ. έναντι 24,5 δισ. δρχ. του Μαΐου του 2000 και 11,3 δισ. δρχ. του 1999.

Απ’ ό,τι φαίνεται, τα έσοδα από την εν λόγω πηγή θα κινηθούν πτωτικά και στους υπόλοιπους μήνες του έτους, με αποτέλεσμα οι απώλειες να ξεπεράσουν τα 250 δισ. δρχ., όπως μάλιστα είχε παραδεχθεί και ο υφυπουργός Οικονομικών Απόστολος Φωτιάδης. Αυτό αποδεικνύεται και από την πορεία των «χρηματιστηριακών εσόδων» κατά τον μήνα Μάιο τα οποία παρουσίασαν μείωση κατά 82,4%, σε σχέση με τον αντίστοιχο περυσινό μήνα.

Συνολικά στο 5μηνο, τα έσοδα που εισήλθαν στον κρατικό κορβανά ανέρχονται σε 19,3 δισ. δρχ. έναντι 123,6 δισ. δρχ. (-84.3%) του αντίστοιχου περυσινού διαστήματος.

Οι ξένοι επενδυτές