ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σταδιακή η διεθνοποίηση από τους επενδυτές στα αμοιβαία κεφάλαια

Την αναζήτηση καλύτερης τύχης στις διεθνείς αγορές επιλέγουν όλο και περισσότεροι Ελληνες επενδυτές. Οπως προκύπτει από τις εξελίξεις στην αγορά των αμοιβαίων κεφαλαίων, με διστακτικά αλλά σταθερά βήματα, η προτίμηση για τις «εκτός των συνόρων» τοποθετήσεις κερδίζει διαρκώς έδαφος.

Πρόκειται για τάση που ουσιαστικά εμφανίστηκε από τις αρχές του προηγούμενου έτους. Το διάστημα 1.1.2000 – 13.6.2001, το ενεργητικό σημείωσε αύξηση κατά 37,63% και ανήλθε σε περίπου 410 δισ. δρχ. για τα αμοιβαία όλων των κατηγοριών, που οι επενδύσεις σε ξένες αγορές αποτελούν βασική τους επιλογή (διεθνή και εξωτερικού).

Τα αμοιβαία αυτά, μετά τα ομολογιακά εσωτερικού, ήταν τα μόνα κερδισμένα σε μεταβολή ενεργητικού και εισροές από την αρχή του 2001. Ειδικότερα, τα υπό διαχείριση κεφάλαια αυξήθηκαν κατά 9,4% έναντι 16,6% για τα ομολογιακά. Ολες οι υπόλοιπες κατηγορίες εσωτερικού σημείωσαν πτώση που ανήλθε σε -17,6% για τα μετοχικά, στα διαχείρισης διαθεσίμων -24,7%, στα μικτά -4,1% και τελικά για το σύνολο της αγοράς -14,1%.

Τα διεθνή και εξωτερικού αμοιβαία ήταν επίσης μετά τα ομολογιακά εσωτερικού τα μόνα σε γενικό επίπεδο κερδισμένα, όσον αφορά την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Σημείωσαν εισροές που σε διάστημα μικρότερο των 6 μηνών ανήλθαν σε 47,2 δισεκατομμύρια δραχμές.

Πρόκειται για επίδοση που σίγουρα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί εντυπωσιακή, είναι όμως σημαντική τηρουμένων των αναλογιών και των συνθηκών που επικρατούν στις αγορές. Και τούτο διότι το περιβάλλον χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και αδυναμία εντοπισμού λύσεων που με αναμφισβήτητο τρόπο αποτελούν τις «βέλτιστες» επιλογές. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι ευμετάβλητες ισοροπίες στις μετοχές, τα ομόλογα και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες.

Εισροές προς ενεργητικό

Σε αναλογία μάλιστα με το ύψος του ενεργητικού, οι εισροές ανήλθαν σε 11,5% για τα διεθνή και εξωτερικού αμοιβαία, και σε 12,5% στα ομολογιακά εσωτερικού. Κινήθηκαν δηλαδή περίπου στα ίδια επίπεδα.

Παρατηρείται συνεπώς μια τάση διαφοροποίησης στις συνήθειες των Ελλήνων επενδυτών, που παραμένουν οι πλέον «εσωστρεφείς» ανάμεσα στις 12 χώρες της Ζώνης Ευρώ. Είναι ενδεικτικό ότι τα διεθνή και εξωτερικού αμοιβαία αποτελούν μόλις -με στοιχεία 13.6.2001- το 4,5% του συνολικού ενεργητικού των αμοιβαίων κεφαλαίων έναντι 3,5% στα τέλη του 2000. Η ένταξη στην ΟΝΕ και η κυκλοφορία του ευρώ ενισχύουν εκ των πραγμάτων τη διεθνοποίηση των επιλογών που αναμένεται να συνεχιστεί με σταδιακό και επιταχυνόμενο τρόπο. Η θετική προοπτική βρίσκει επιβεβαίωση και μέσα από τις κινήσεις των ΑΕΔΑΚ. Ο αριθμός των διεθνών και εξωτερικού αμοιβαίων σχεδόν διπλασιάστηκε σε λιγότερο από ενάμιση χρόνο και από 50 στα τέλη του 1999, ανήλθε σε 95 τον Μάιο του 2001. Το τρέχον έτος μάλιστα, με τη γενικότερη απραξία που το χαρακτηρίζει, δημιουργήθηκαν μέχρι σήμερα 11 αμοιβαία, από τα οποία τα 9 ανήκουν στις αυτές κατηγορίες.

Η ενίσχυση της διεθνοποίησης από τις αρχές του 2000 συμπίπτει χρονικά με την αβεβαιότητα και τη σημαντική πτώση στο ελληνικό Χρηματιστήριο. Κατά τη διάρκεια του 1999, το ενεργητικό γι’ αυτά τα αμοιβαία σημείωσε πτώση, που αποτελεί ενδεικτικό στοιχείο το οποίο επιβεβαιώνει τη μονοπώληση του ενδιαφέροντος των επενδυτών από το ΧΑΑ.

Η αβεβαιότητα και η πτώση στις τιμές των μετοχών έδωσαν σταδιακά τη θέση τους στην απογοήτευση και στην έλλειψη εμπιστοσύνης. Χρονικό ορόσημο διάψευσης των όποιων προσδοκιών αποτέλεσε η αρνητική πορεία που ακολούθησε το ελληνικό Χρηματιστήριο μετά τις εκλογές του Απριλίου 2000.

Απόδοση και διασπορά

Αρκετοί επενδυτές επομένως στράφηκαν στις διεθνείς αγορές μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων, με βασικούς στόχους την αναζήτηση υψηλότερων αποδόσεων και τη διασπορά του κινδύνου σε εναλλακτικές τοποθετήσεις, ως βασικό αντίδοτο απέναντι στην αβεβαιότητα των αγορών. Ιδιαίτερα σημαντική είναι με αυτό τον τρόπο η προσπάθεια κάλυψης από τον συναλλαγματικό κίνδυνο με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την πορεία της ισοτιμίας ευρώ-δολαρίου.

Το κριτήριο της διασποράς προβάλλει ως πρωτεύον σήμερα στην άσκηση και κατανομή των επενδυτικών επιλογών ανάλογα με τα εκάστοτε ιδιαίτερα στοιχεία του επενδυτή όπως στόχοι, ανάγκες, εκτιμήσεις και χρονικός ορίζοντας. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα στις αγορές με τις έντονες συναλλαγματικές διακυμάνσεις καθιστά επίκαιρη και συνετή την επιλογή διαφορετικών νομισμάτων στην κατανομή του επενδυτικού χαρτοφυλακίου.

Τα αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν σημαντικό μέρος του ενεργητικού σε ξένες αγορές προσφέρουν τη δυνατότητα της εύκολης πρόσβασης, σε συνδυασμό με πλεονεκτήματα όπως: επαγγελματική διαχείριση, ταχύτατες διαδικασίες εισόδου, ρευστοποίησης, μετακίνησης σε άλλο αμοιβαίο και περιορισμένα γενικά κόστη.

Ενας ακόμα παράγοντας που συμβάλλει στην ίδια κατεύθυνση, είναι η σταδιακή εξοικείωση των Ελλήνων επενδυτών με τις μεταβολές στις διεθνείς αγορές, που παρά τις διακυμάνσεις έχουν προσφέρει σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικά κέρδη.

Κέρδη στα ομολογιακά

διεθνή

Η ανατίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ ευνόησε μέχρι σήμερα, από πλευράς απόδοσης και μεταβολής ενεργητικού, όσα αμοιβαία το είχαν επιλέξει ως νόμισμα έκφρασης των επενδυτικών τους επιλογών. Το γεγονός αυτό με ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο αποτυπώθηκε στις αποδόσεις των ομολογιακών και διαχείρισης διαθεσίμων εξωτερικού και στα διεθνή που παραμένουν κορυφαίες επί συνόλου αγοράς.

Η ενίσχυση πάντως δεν ήταν ομοιόμορφη ανάμεσα σε επιμέρους κατηγορίες και αμοιβαία που επενδύουν σημαντικό τμήμα του ενεργητικού στις διεθνείς αγορές. Η άνοδος του 2001 ουσιαστικά οφείλεται στα ομολογιακά διεθνή και εξωτερικού που το διάστημα 1.1 – 31.5.2001 σημείωσαν μεταβολή ενεργητικού 132,4% και 27,2% και εισροές 39,4 δισ. δρχ. και 14,2 δισ. δρχ. αντίστοιχα. Οι υπόλοιπες κατηγορίες είχαν το πρώτο πεντάμηνο μείωση ενεργητικού και εκροές με την εξαίρεση των διαχείρισης διαθεσίμων εξωτερικού, που σημείωσαν άνοδο 116,6% και εισροές 1,9 δισ. δρχ.

Το Eurobank Διεθνών Εταιρικών Ομολόγων σημείωσε τη μεγαλύτερη άνοδο ενεργητικού κατά 6.956% σε διάστημα 3 μόλις μηνών! Η άνοδος αυτή με ημερομηνία έναρξης 1.3.2001 οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά σε εισροές. Το Interamerican Profit με περιορισμένο διάστημα διάθεσης είχε άνοδο ενεργητικού κατά 3.808% και ακολούθησαν το Δήλος USD Bond (147,7%), το ΕΤΒΑ Π&Κ Capital (129,7%), το Δήλος Eurobond (121,2%) και το ΑΤΕ Διεθνές Ομολ. (97,2%). Και στα αμοιβαία αυτά η άνοδος κατά το μεγαλύτερο μέρος της οφείλεται σε νέες τοποθετήσεις κεφαλαίων.