ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΦΠΑ: μέτρα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής

Η εισαγωγή του ΦΠΑ στις χώρες-μέλη της Ε.Ε. και η σταδιακή εναρμόνιση μεταξύ τους των κλιμάκων για τις διάφορες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών θεωρείται ακόμη και σήμερα «επαναστατικής σημασίας» βήμα για τα φορολογικά και δημοσιονομικά συστήματά τους.

Ωστόσο, δύο περίπου δεκαετίες αφότου άρχισε να εισάγεται το εν λόγω σύστημα, εξακολουθούν να παρατηρούνται σ’ όλες τις χώρες-μέλη πολλά κρούσματα φοροδιαφυγής και απάτης που αφορούν το ΦΠΑ. Εξαιτίας αυτών των φαινομένων υπάρχει σημαντική απώλεια φορολογικών εσόδων και για τα κράτη-μέλη αλλά και για τον κοινοτικό προϋπολογισμό, μια και μέρος των εισφορών των χωρών-μελών προς αυτόν υπολογίζεται με βάση τον όγκο του εισπραττόμενου ΦΠΑ.

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση, η Επιτροπή πρότεινε την υιοθέτηση σχετικού Κανονισμού με τον οποίο θα απλοποιηθούν οι κανόνες για την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών μεταξύ των κυβερνήσεων και θα ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των εθνικών Αρχών για την καταπολέμηση της οικονομικής απάτης και φοροδιαφυγής.

Η σχετική συνεργασία προβλέπεται και σήμερα, αλλά γίνεται μετ’ εμποδίων και μόνο σε κεντρικό επίπεδο -και όχι επί του πεδίου- με αποτέλεσμα να μην είναι ικανοποιητική. Με τον νέο Κανονισμό προβλέπεται απλούστευση των διαδικασιών για τη διασυνοριακή συνεργασία και ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών και έως και παρουσία αξιωματούχων από διαφορετικές χώρες στη διενέργεια τέτοιων φορολογικών ελέγχων.

Τη λήψη τέτοιων μέτρων είχε ζητήσει πριν από ένα χρόνο με σύστασή του το Συμβούλιο ECOFIN, ο δε προτεινόμενος Κανονισμός θα έρθει να τροποποιήσει την Οδηγία 77/799/EEC που θεωρείται ανεπαρκής. Να σημειωθεί, βεβαίως, ότι ο ίδιος ο τρόπος εφαρμογής του ΦΠΑ σε ορισμένες διασυνοριακές συναλλαγές αφήνει κενά «προς εκμετάλλευση» από τους φοροδιαφεύγοντες. Π.χ. με βάση τις μεταβατικές συμφωνίες που διαμορφώθηκαν το 1993, οι πωλήσεις μιας εταιρείας ή φυσικού προσώπου μιας χώρας σε μια εταιρεία ή φυσικό πρόσωπο μιας άλλης εξαιρείται από τον ΦΠΑ και η τελευταία ή το τελευταίο πρέπει να τον χρεώσουν μόνο στην τελική πώληση που θα διενεργηθεί στο έδαφος της χώρας που είναι η έδρα τους τα δε φορολογικά έσοδα πηγαίνουν στο κράτος που γίνεται η τελική κατανάλωση ή χρήση. Με τον τρόπο, όμως, αυτό αφήνονται περιθώρια για απάτες.

Ο υπουργός έκανε αναφορά και στο θέμα του ΧΑΑ, υπογραμμίζοντας ότι μεσοπρόθεσμα οι τιμές των μετοχών θα ευθυγραμιστούν με τις πραγματικές δυνατότητες των επιχειρήσεων και της οικονομίας. Ο υπουργός απέφυγε, αν και ερωτήθηκε, να σχολιάσει τη δήλωση του κ. Παπαδήμου σχετικά με το ρυθμό μεγέθυνσης του ΑΕΠ και αρκέστηκε να αναφέρει ότι οι εκτιμήσεις του ΥΠΕΘΟ θα δημοσιοποιηθούν την επόμενη Τετάρτη μαζί με την εξαμηνιαία έκθεση του ΥΠΕΘΟ.