ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Κ»

Ο απέραντος κόσμος του Γιώργη Γερόλυμπου

_yhy7751

Ο Έλληνας φωτογράφος επιλέχθηκε από τον διάσημο Γάλλο αρχιτέκτονα Ζαν Νουβέλ για να φωτογραφίσει το νέο Μουσείο του Λούβρου στο Άμπου Ντάμπι. Το πρώτο ταξίδι θα γινόταν τον Μάρτιο, αν δεν είχε προκύψει η πανδημία. Τον Γιώργη Γερόλυμπο επέλεξε και το Wallpaper για τον νέο αθηναϊκό του οδηγό, που μόλις εκδόθηκε. Συμπτώσεις; Κάθε άλλο.

Κάθε χώρα έχει τους «πρεσβευτές» της στο εξωτερικό. Ανθρώπους που χάρη στα ταλέντα τους την εκπροσωπούν, αντανακλούν τις χάρες της, τον δυναμισμό της. Αν και γέννημα θρέμμα Θεσσαλονικιός, ο Γιώργης Γερόλυμπος, που ζει τα τελευταία χρόνια με την οικογένειά του στο Παγκράτι, έχει προσφέρει ως φωτογράφος τις διακεκριμένες «υπηρεσίες» του στην Αθήνα. Χάρη στη δική του παθιασμένη αφοσίωση, είδαμε, λ.χ., στο βιβλίο «Ορθογραφίες» του Yale University Press την πλήρη φωτογραφική καταγραφή της ανέγερσης του Κέντρου Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, από το αρχικό σκάμμα του παλιού Ιπποδρόμου έως την κορδέλα των εγκαινίων. Πρόσφατα, ήταν ο φωτογράφος με τον οποίο συνεργάστηκε αποκλειστικά το Wallpaper για τον νέο οδηγό του για την ελληνική πρωτεύουσα.

Ο Γερόλυμπος, είτε φωτογραφίζει μια εξοχική κατοικία στις Κυκλάδες, είτε τη Νέα Παραλία της γενέτειράς του, είτε τις εγκαταστάσεις των Ελληνικών Πετρελαίων, ξέρει να μιλάει τη γλώσσα κάθε οικοδομήματος, αλλά και του αστικού τοπίου. Λογικό. Εκτός από φωτογράφος είναι, άλλωστε, και αρχιτέκτων. Η ματιά του είναι ταυτόχρονα «πρεσβυωπική» –πιάνει τη σιλουέτα ενός κτιρίου, τις αδρές γραμμές της προσωπικότητάς του–, αλλά και «μυωπική», μια και μπορεί να εστιάσει σε λεπτομέρειες που συλλαμβάνει μόνο όποιος έχει καθίσει σε σχεδιαστήριο. Ήταν αυτός ο συνδυασμός η αιτία που το επιτελείο του νέου Μουσείου του Λούβρου στο Άμπου Ντάμπι και το αρχιτεκτονικό γραφείο του Ζαν Νουβέλ τον επέλεξαν για τη φωτογράφισή του; Άλλη μία δουλειά υψηλών αξιώσεων για τον Έλληνα φωτογράφο, η οποία προς το παρόν έχει παγώσει λόγω κορονοϊού.

o-aperantos-kosmos-toy-giorgi-gerolympoy0
Εντυπωσιακή εναέρια λήψη κατά τη διάρκεια της κατασκευής του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος («Ορθογραφίες»).

«Νομίζω ότι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με “ανακάλυψαν” χάρη στην έκδοση του Yale για το ΚΠΙΣΝ. Οι “Ορθογραφίες” με έβαλαν σε έναν διεθνή χάρτη για τους αρχιτέκτονες και τους φωτογράφους. Και έτσι με οδήγησαν στη βραχεία λίστα των υποψηφίων και από εκεί στην τελική επιλογή. Το εισιτήριο για το ταξίδι μου προς το Άμπου Ντάμπι ήταν για τα τέλη Μαρτίου. Θα ήταν η πρώτη από τις τρεις επισκέψεις που θα έκανα, ώστε να φωτογραφίσω το κέλυφος και το εσωτερικό του μουσείου, με και χωρίς θεατές. Είχαμε σχεδιάσει ακόμα και φωτογράφιση από drone, ώστε μέχρι και τα τέλη Απριλίου να έχουμε ολοκληρώσει τη δουλειά. Βέβαια όλα ανατράπηκαν με την πανδημία και ακόμα δεν ξέρω πώς θα προχωρήσουμε, μια και το καλοκαίρι, ακόμα και να έχουν τελικά αρχίσει οι πτήσεις, λόγω υψηλών θερμοκρασιών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι αδύνατον να μπορέσει κανείς να φωτογραφίσει».

Τεράστια αυτοπειθαρχία
 
Οι φωτογραφίες του Γερόλυμπου θα εικονογραφούσαν κατ’ αποκλειστικότητα την έκδοση για το αρχιτεκτονικό κέλυφος του Νουβέλ. «Όταν φωτογραφίζεις ένα κτίριο, χρειάζεται τεράστια αυτοπειθαρχία, χρειάζεται να κατανοείς το ζητούμενο: κάποιος άλλος έχει συνθέσει πριν από σένα και εσύ καλείσαι να ερμηνεύσεις αυτή τη σύνθεση, να περάσεις τις τρεις διαστάσεις στις δύο, δηλαδή στο χαρτί. Συνεπώς δεν πρέπει να αυθαιρετήσεις, να είσαι μαξιμαλιστικός, αλλά να έχεις μεγάλο σεβασμό, ώστε να πετύχεις το καλύτερο αποτέλεσμα. Έτσι λοιπόν κι εγώ μελετώ πολύ προτού αρχίσω να φωτογραφίζω, ώστε να μπω στο πνεύμα της δουλειάς του αρχιτέκτονα. Θέλει διάβασμα, θέλει συνεχή καλλιέργεια, θέλει προετοιμασία. Κατά την κινεζική φιλοσοφία, αν θες δέκα μέρες για να κόψεις ένα δέντρο, να περάσεις τις επτά ακονίζοντας το πριόνι σου».

o-aperantos-kosmos-toy-giorgi-gerolympoy1
Λεπτομέρεια από το βραβευμένο κτίριο γραφείων και διαμερισμάτων του Ζαν Νουβέλ «Tower 25 – The White Walls» (2015) στην καρδιά της Λευκωσίας.

Και συνεχίζει: «Και με το έργο του Πιάνο στο Δέλτα Φαλήρου, αλλά και στην περίπτωση του Λούβρου με τον Νουβέλ, έχω να κάνω με αρχιτέκτονες τιμηθέντες με βραβείο Πρίτσκερ, την ανώτατη δυνατή διάκριση στον χώρο της αρχιτεκτονικής. Στην περίπτωση του Νουβέλ, έχω φωτογραφίσει και κτίριό του, το White Walls στη Λευκωσία, αλλά και το Stelios Jojannou Learning Center, πάλι στην Κύπρο, έργα που συνδέονται με την οικογένεια Ιωάννου. Τα οικοδομήματά του είναι τόσο εντυπωσιακά, που είναι πραγματικά φτιαγμένα γι’ αυτόν που θα τα φωτογραφίσει, και ελπίζω και οι ένοικοί τους, όσοι ζουν ή εργάζονται εκεί, να αισθάνονται τόσο ωραία όσο εγώ, που βλέπω τα υπέροχα κάδρα μέσα από τον φακό».

Η κρυφή γοητεία της μεγάλης κλίμακας
 
«Μετά από 25 χρόνια που κάνω αυτή τη δουλειά, έχω εξοικειωθεί αρκετά με τη μεγάλη κλίμακα», συμπληρώνει. «Θυμάμαι να φωτογραφίζω τα Ελληνικά Πετρέλαια το 2012 και να αισθάνομαι ότι ζω μέσα σε σκηνικό το “Blade Runner”», προσθέτει ο φωτογράφος. «Ύστερα εμφανίστηκε η εξαιρετική ευκαιρία του ΚΠΣΙΝ, όπου οι φωτογραφίες μου έπρεπε να δείξουν πώς προχωρά η ανέγερση σε ένα έργο που άλλαξε το τοπίο της Αθήνας και για το οποίο ο κόσμος είχε μεγάλη προσδοκία και επιθυμία να το δει. Έτσι οι άνθρωποι του Ιδρύματος σκέφτηκαν πως οι λήψεις θα έδειχναν στους  Έλληνες τι συμβαίνει πίσω από την προστατευτική περίφραξη που εμπόδιζε τη θέα».

o-aperantos-kosmos-toy-giorgi-gerolympoy2
«House E» (2019), μικρή κατοικία στην παραθαλάσσια περιοχή της Αρτέμιδας Αττικής, που σχεδιάστηκε από το αρχιτεκτονικό γραφείο Buerger Katsota Architects.

Αναρωτήθηκα πώς αισθάνεται σήμερα ο φωτογράφος που βλέπει το ΚΠΣΙΝ πλημμυρισμένο από κόσμο: «Αγάπησα το Κέντρο Πολιτισμού πολύ και μου το επέστρεψε με το παραπάνω. Πιστεύω ότι το αγαπούν και πολλοί άλλοι εκτός από μένα. Θεωρώ ότι πέτυχε ακριβώς τον σκοπό που είχε θέσει το Ίδρυμα και είχε περιγράψει ο Γιώργος Αγουρίδης, ο οποίος είχε πει: “Η δωρεά αυτή απευθύνεται σε οποιονδήποτε αποκαλεί την Ελλάδα σπίτι του”. Να ένας σύγχρονος ορισμός για ένα έργο δημόσιου χώρου. Το ΚΠΙΣΝ άλλαξε τον τρόπο που βλέπουμε τον δημόσιο χώρο. Και είμαι σίγουρος πως όλοι έχουν προσέξει την εκπληκτική συμπεριφορά των ανθρώπων που το επισκέπτονται: είναι προσεκτικοί, ευγενείς, φροντίζουν την καθαριότητα του χώρου. Το είχε ανάγκη η Αθήνα, ο κόσμος το αγκάλιασε και το αγάπησε αμέσως».

Αντλώντας αισιοδοξία από τις μικρές λεπτομέρειες
 
Ο Γερόλυμπος προσθέτει: «Χαίρομαι για τα παιδιά μου και για τους συνομηλίκους τους που θα μεγαλώσουν σε ένα τέτοιο μέρος, το οποίο έχει δεχθεί 8,5 εκατομμύρια επισκέπτες από την αρχή της λειτουργίας του. Η καλή αρχιτεκτονική εκπαιδεύει, καλλιεργεί, αλλάζει τη συμπεριφορά μας. Παράδειγμα: Ο ίδιος οδηγός αυτοκινήτου που θα περάσει αδιάφορος τις διαβάσεις πεζών στην Αθήνα θα φρενάρει στις διαβάσεις του αεροδρομίου “Ελευθέριος Βενιζέλος”, διότι εκεί τις σέβεται, υπάρχουν κανόνες. Βλέπω τα παιδιά μου, την πεντάχρονη Διδώ και τον Ηρακλή, που μόλις έμαθε να περπατάει, και αισθάνομαι αισιοδοξία. Η ελπίδα μου είναι ότι κάποια στιγμή θα φτιάξει το παραλιακό μέτωπο, ώστε να δούμε ολοκληρωμένο το έργο σε σχέση με τη χωροθέτησή του».

o-aperantos-kosmos-toy-giorgi-gerolympoy3
Ιδιωτικός παράδεισος από ψηλά: παραθεριστική κατοικία στη Μήλο (2019)με την υπογραφή των Deca architecture.

Αν πριν από τον κορονοϊό υπήρχαν ακόμα κάποιοι αρχιτέκτονες που διεκδικούσαν διεθνώς τον τίτλο του σταρ, τώρα φαίνεται ότι έχουμε μπει σε μια εντελώς διαφορετική περίοδο. Αλήθεια, θα δούμε ξανά μεγάλα έργα γοήτρου; «Προ δέκα ετών, η συζήτηση στην αρχιτεκτονική κοινότητα εστιαζόταν στις μεμονωμένες περιπτώσεις. Το ίδιο είχε συμβεί και στα τέλη του 19ου αιώνα, από τον Μάκιντος μέχρι τον Λόιντ Ράιτ. Με την έλευση του μοντερνισμού, ήρθε ένα κίνημα, ομάδες αρχιτεκτόνων, όχι μονάδες. Θεωρώ ότι είμαστε προ των πυλών ενός νέου κινήματος…»