ΑΠΟΨΕΙΣ

Brexit και δημοκρατία

Η αρχική προθεσμία για επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ενωσης αναμένεται να λήξει σήμερα χωρίς δραματικές εξελίξεις, πέρα από τη διαπίστωση ότι απαιτείται περισσότερος χρόνος για να λυθεί ένα πρόβλημα που δεν λύνεται. Είτε το Brexit παραταθεί έως τις 12 Απριλίου είτε έως τις 22 Μαΐου, οι ηγέτες της Ε.Ε. προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο εξόδου χωρίς συμφωνία: θα απαιτήσουν η Βρετανία να πληρώσει έναν λογαριασμό 39 δισ. ευρώ, η Β. Ιρλανδία να παραμείνει στην τελωνειακή ένωση και στην ενιαία αγορά, τα δικαιώματα πολιτών χωρών-μελών της Ε.Ε. να προστατεύονται εντός Βρετανίας και των Βρετανών εντός Ε.Ε. Οσο δύσκολα και αν είναι αυτά τα ζητήματα όμως, το ουσιαστικότερο ερώτημα του Brexit είναι: πόσο δημοκρατικό είναι όταν μια απλή ψήφος «ναι» ή «όχι», χωρίς διαδικασία έφεσης, κρίνει την τύχη ενός έθνους χωρίς να λογαριάζει τις ψήφους, τα αιτήματα και τους φόβους όσων διαφωνούν;

Το ερώτημα αφορά την καρδιά της πολιτικής και της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ έθεσε το ζήτημα στη σωστή του διάσταση. «Πρέπει να είμαστε διατεθειμένοι να υπάρξει μακρά παράταση εάν το Ηνωμένο Βασίλειο θελήσει να ξανασκεφθεί τη στρατηγική του Brexit», είπε προχθές, μιλώντας σε μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Δεν μπορείτε να προδώσετε έξι εκατ. ανθρώπους που υπέγραψαν το αίτημα για την απόσυρση του άρθρου 50, ούτε το ένα εκατ. που συμμετείχε στη διαδήλωση υπέρ νέου δημοψηφίσματος, ούτε την ολοένα μεγαλύτερη πλειοψηφία που θέλει να παραμείνει στην Ε.Ε. Μπορεί να αισθάνονται ότι δεν τους εκπροσωπεί επαρκώς το Κοινοβούλιο του Η.Β., αλλά πρέπει να αισθάνονται ότι εκπροσωπούνται από εσάς σε αυτή την αίθουσα. Επειδή είναι Ευρωπαίοι». Η Αντζι Χομπς, καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ, έγραψε στο Τwitter: «Ευχαριστώ! Αυτόν τον καιρό αισθάνομαι ότι η Ε.Ε. με εκπροσωπεί καλύτερα απ’ ό,τι η καταστροφική μας κυβέρνηση ή η σκιώδης κυβέρνηση, και είμαι σίγουρη ότι δεν είμαι μόνη».

Κι όμως, πολλοί στη Βρετανία και στην Ε.Ε. ισχυρίζονται ότι ακύρωση του Brexit θα σήμαινε «προδοσία της δημοκρατίας».

Η δημοκρατία, όμως, επιβιώνει όταν εξελίσσεται για να αντιμετωπίσει νέες συνθήκες, νέα δεδομένα. Γίνεται πιο ισχυρή όταν αυτοί που ασκούν εξουσία είναι γενναιόδωροι, μεγαλόψυχοι. Ακόμη σήμερα εκτιμάμε τη δεύτερη ψήφο των Αθηναίων που αναίρεσε την απόφαση για τη σφαγή των Mυτιληναίων. Εάν οι Βρετανοί πολιτικοί δεν τολμούν να προστατεύσουν τον λαό τους, ευτυχώς κάποιοι Ευρωπαίοι τιμούν την ουσία και το πνεύμα της δημοκρατίας, ζητώντας διέξοδο για τους Βρετανούς.