ΑΠΟΨΕΙΣ

Αναίμακτοι σφαγιασμοί

Από όλες τις φορές που οι βόρειοι Ευρωπαίοι πέρασαν τις Αλπεις για να κατέβουν προς την Ιταλία, η πιο καταστροφική ήταν εκείνη του 1527. Αφού οι μισθοφόροι του, γεννημένου στη Γάνδη, Αψβούργου Αυτοκράτορα Καρόλου Κουίντου νίκησαν τις συνασπισμένες δυνάμεις Γάλλων και κάποιων ιταλικών πόλεων στον βορρά, περιλαμβανομένων των παπικών, δει δη χρημάτων (για την αποπληρωμή των μισθών), άρχισαν την πορεία τους προς τον νότο με στόχο τη Ρώμη.

Ο Πάπας Κλήμης Ζ΄ (ο οποίος είχε διαδεχθεί τον ένα και μοναδικό, στην ιστορία, Ολλανδό πάπα Αδριανό ΣΤ΄), κλειδώθηκε στο Κάστρο του Σαν Αντζελο και οι Γερμανοί Λάντσκνεχτ, μαζί με κάποιους Ισπανούς, διέλυσαν τις άμυνες της Ρώμης, παρά τις ηρωικές προσπάθειες των ανδρών της Ελβετικής Φρουράς.

Το επακόλουθο ήταν η επί οκτάμηνο λεηλασία της Ρώμης, που, με βάση τους υπάρχοντες υπολογισμούς οδήγησε στη μείωση του πληθυσμού της κατά 50%. Ενας Ισπανός σκαπανέας που συνελήφθη από τους αμυνόμενους ισχυρίστηκε τότε, ότι μόνο στη βόρεια όχθη του Τίβερη είχαν θαφτεί 10.000 πτώματα, ενώ άλλα 2.000 είχαν πεταχτεί στο ποτάμι.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα κτίσματα της πόλης που ακόμα και σήμερα τραβούν το ενδιαφέρον των επισκεπτών της, κτίστηκαν ή ανακαινίστηκαν εκ βάθρων μετά το 1527, σε μια προσπάθεια που έκαναν οι Πάπες να αναβιώσουν την αίγλη της πόλης. Τα πολιτικά αποτελέσματα ήταν ακόμα βαθύτερα, καθώς ο Αψβούργος Αυτοκράτορας απέκτησε πλήρη έλεγχο των ιταλικών υποθέσεων, ενώ με έναν τόσο σκληρό και συμβολικό τρόπο, το χάσμα ανάμεσα στον καθολικό νότο και στον (αυξανόμενα) προτεσταντικό βορρά διευρύνθηκε.

Το συγκεκριμένο επεισόδιο έχει υψηλό ιστορικό συμβολισμό, κυρίως όμως λειτουργεί ως υπενθύμιση της κεντρικής θέσης που έχει η Ιταλία στην εξέλιξη του ευρωπαϊκού φαινομένου. Δεν υπάρχουν πια αντιμαχόμενες φατρίες στη Ρώμη, Αψβούργοι, Λάντσκνεχτ, μεταρρυθμιστές και αντιμεταρρυθμιστές. Υπάρχει όμως μια δυσάρεστη οσμή ανάκαμψης τοπικισμών και εθνικισμών, με βάση το γνώριμο στους περισσότερους εξ ημών ρατσιστικό τροπάριο των βόρειων «μυρμηγκιών» έναντι των νότιων «τζιτζικιών».

Το νέο χάσμα δεν σηματοδοτείται με πολιορκίες, πολυαίμακτες μάχες σώμα με σώμα και τεράστιες πληθυσμιακές μετατοπίσεις. Αλλά από κάποιο πρόγραμμα που επιτρέπει την τηλεδιάσκεψη των 19 υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης μέσα από μια οθόνη.