ΑΠΟΨΕΙΣ

Στα βιβλία Ιστορίας

Στα βιβλία Ιστορίας μπορεί να καταχωρηθεί η ομιλία της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την περασμένη Τετάρτη στο Ευρωκοινοβούλιο, απεφάνθη το Bloomberg. Η πρόεδρος της Κομισιόν, σπάζοντας μακρόχρονα ταμπού, παρουσίασε σχέδιο αποκατάστασης της οικονομίας των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το οποίο για πρώτη φορά: α) εισάγει την έννοια του κοινού δανεισμού των «27», β) κατανέμει τη χρηματοδότηση ανάλογα με τις ανάγκες και όχι το ΑΕΠ των χωρών-μελών, γ) το κυριότερο, εισάγει την αμοιβαιοποίηση του χρέους ανάλογα με το ΑΕΠ, δηλαδή ο πλούσιος Βορράς βάζει το χέρι στην τσέπη για τα χρέη του Νότου.

Το σχέδιο ξεπερνάει ακόμα και τη φιλόδοξη πρόταση Μέρκελ – Μακρόν. Βέβαια, πρέπει να το δεχθούν οι τέσσερις «λιτοδίαιτοι» του Βορρά. Υποπτεύομαι, όμως, ότι η κ. Φον ντερ Λάιεν έχει κάνει προεργασία. Η Ελλάδα, επειδή προβλέπεται πρώτη σε ύφεση (9,7%), λαμβάνει 5,6% της χρηματοδότησης, ενώ το ΑΕΠ της είναι μόνο 1,3% του κοινοτικού.

Ωστόσο, η σημαντική εξέλιξη δεν είναι η οικονομική ανάσα, αλλά ο θεσμικός σεισμός. Το διατύπωσε άριστα ο υπ. Οικονομικών της Γερμανίας –της χώρας που καλείται να πληρώσει τα περισσότερα χάριν του Νότου– Ολαφ Σολτς: «Δεν πρόκειται για τα χρήματα. Πρόκειται για τη δημιουργία μιας Ευρώπης δυνατότερης και κυρίαρχης».

Επρεπε να φθάσουμε στο χείλος του γκρεμού για να καταλάβουμε το δίλημμα «ή περισσότερη Ευρώπη ή καθόλου Ευρώπη». Η περισσότερη Ευρώπη είναι αναγκαία όχι μόνο επειδή καμία χώρα της δεν μπορεί μόνη να αντέξει τον σημερινό ανταγωνισμό σε συνθήκες ύφεσης. Είναι αναγκαία και ως παγκόσμιος πόλος σταθερότητας μεταξύ της παρακμάζουσας Αμερικής και της ανερχόμενης Κίνας. Είναι αναγκαία και ως παγκόσμιο βάθρο του πολιτισμού και των αξιών της δημοκρατίας. Αυτός ο πολιτισμός και αυτές οι αξίες είναι οι κρίκοι που συνδέουν τις χώρες και τους πολίτες της Ευρώπης και είναι από μόνα τους επαρκής αιτία για τη συνοχή της Ε.Ε. Η στήριξή της αποτελεί ύψιστο πατριωτισμό.

Λίγο πριν από τον θάνατό του (2009), ο αλησμόνητος αριστερός διανοούμενος Μιχάλης Παπαγιαννάκης είχε πει προφητικά: «Να προχωρήσει ταχύτατα η ευρωπαϊκή ενοποίηση. Και επειδή αυτό δεν θα γίνει σε μία μέρα, να προχωρήσει αμέσως η ενοποίηση της οικονομικής διαχείρισης. Να υπάρξει οικονομική πολιτική, να αποκτήσει η Ε.Ε. έναν υπουργό Οικονομικών». Η ενοποίηση της οικονομικής διαχείρισης προχώρησε. Περιμένουμε τον υπουργό Οικονομικών.