ΑΠΟΨΕΙΣ

Ενενήντα εννέα χρόνια μετά

Το σημερινό σημείωμα δεν είναι «γνώμη». Είναι κάτι σαν «αναφορά μάχης». Στις 12 Αυγούστου του 1921, στο βόρειο τμήμα του μικρασιατικού μετώπου, το Γ΄ Σώμα Στρατού επιχειρεί προς τον ορεινό όγκο της  Σαπάντζας, με το ομώνυμο χωριό ανάμεσα στον παραπόταμο του Σαγγάριου Γκεούκ, τον χείμαρρο Σαπάντζα Ντερέ και κάμποσα έλη ολόγυρά του.

Ως ώρα εξορμήσεως έχει οριστεί η πέμπτη πρωινή. Η ΙΙΙ Μεραρχία Πεζικού συγκροτεί δύο φάλαγγες: το 12ο Σύνταγμα Πεζικού στα δεξιά και το 2/39 Σύνταγμα Ευζώνων (2/39 ΣΕ) στα αριστερά συν την 3η Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού. Αντικειμενικός σκοπός η κατάληψη της δυτικής κορυφής του όρους Γιλντίζ Νταγ, που σημαίνει «Το Ορος του Αστρου», με υψόμετρο 1.105 μέτρα, εκατό χιλιόμετρα δυτικά της Αγκυρας.

Νωρίς τη 12η Αυγούστου, οι λεροί, άυπνοι τσολιάδες με τα κόκκινα μάτια, ξημερώνονται για να περπατήσουν δύο χιλιόμετρα ανατολικά του 12ου Συντάγματος Πεζικού. Κάμποσα κορμιά πέφτουν έξω από το προστατευτικό συρματόπλεγμα των οχυρώσεων του Ταρλά Μπαΐρ. Αλαλάζοντας, οι υπερασπιστές του ρίχνουν με ό,τι έχουν στους επιτιθέμενους.

Το χειρόγραφο του ενός εκ των δύο ημερολογίων εκστρατείας του 2/39 ΣΕ που εντόπισα (ψηφιοποιημένο) στη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, αναδεικνύει τον ελλειπτικό λόγο ανώνυμου συγγραφέα: «…το Σύν/μα (μείον ΙΙ Τάγματος) κατά τα πρωινάς ώρας εξώρμησεν των θέσεών του ίνα προσβάλη τον εντός των χαρακωμάτων του εχθρόν εν τη ζώνη την καθοριζομένην αριστερά μεν μέχρι 2000 μ. ΒΔ Σαπάντζας, δεξιάν δε το αριστερόν του 12ου Συντάγματος».

Εξίσου λακωνικός είναι ο ανώνυμος συγγραφέας όταν αναφέρεται στον θάνατο του διοικητή του 2/39 ΣΕ, του συνταγματάρχη Βλάση Καραχρήστου, κατά την αιματηρή μάχη του Καράκογιου, στις 20 Αυγούστου: «Την 9 και 25΄ ώραν τραυματιζομένου θανασίμως του Συν/χου Καραχρήστου Βλ. ανέλαβεν την διοίκησιν της φάλαγγος ο Αντ/σχης Γιγάντες (…)  Ο εχθρός επαναλαμβάνει τας επιθέσεις του εναντίον των καταληφθεισών υπό των ημετέρων θέσεων, επιφέρει πλείστας απωλείας εις τα τμήματά μας αίτινα δοκιμάζονται μεγάλως».

Μόνο το τριήμερο 18-20 Αυγούστου οι απώλειες του 2/39 ΣΕ ανήλθαν σε 30 αξιωματικούς και 545 οπλίτες. Την 22η Αυγούστου, ο προσωρινός διοικητής Σπυρίδων Γιγάντες αναφέρει στο Γ΄ Σώμα Στρατού το κλονισμένο ηθικό των ανδρών του 2/39 ΣΕ, καθώς, εξαιτίας των απωλειών, από τρία τάγματα που ήταν θα πρέπει να συμπτυχθεί σε δύο.

Στη μάχη του Καράκογιου το 2/39 ΣΕ αντιμετώπισε την τουρκική 61η Μεραρχία Πεζικού και την επίλεκτη 5η Μεραρχία Καυκάσου. Ο θάνατος του διοικητή Καραχρήστου θα εξοργίσει τους Εύζωνες οι οποίοι θα καταλάβουν με λύσσα τον λόφο και θα του δώσουν το όνομα: «Λόφος Καραχρήστου» (το σημερινό στρατόπεδο του 2/39 Συντάγματος Πεζικού στο Μεσολόγγι φέρει το όνομά του). Ο Καραχρήστος τάφηκε μαζί με τους άλλους πεσόντες του 2/39 ΣΕ επιτόπου. Οι σοροί τους παραμένουν εκεί έως σήμερα.