ΑΠΟΨΕΙΣ

Η επιλογή του Ικάρου

Τίποτα δεν πονάει περισσότερο από τη διαπίστωση ότι αυτό που έχει
κορυφαία σημασία για εμάς δεν απασχολεί κανέναν άλλο στον ίδιο
βαθμό – κυρίως όταν οι άλλοι είναι αυτοί που αποφασίζουν γι’ αυτά
που μας απασχολούν. Ισως γι’ αυτόν τον λόγο ενοχλήθηκε τόσο η
ελληνική κυβέρνηση και βεβαίως η κοινή γνώμη από την εκτίμηση
ανώτατου Ευρωπαίου αξιωματούχου ότι η αξιολόγηση του προγράμματος
οικονομικής ανόρθωσης θα τελειώσει «μετά τις διακοπές του σκι», οι
οποίες στην Ευρώπη γίνονται τον Φεβρουάριο. Πριν από τρία χρόνια,
τον Δεκέμβριο του 2010, ο Ολι Ρεν, ο επίτροπος για οικονομικά
θέματα, είχε ταράξει τα νερά μας όταν εξέφρασε το παράπονο πως
παρότι είναι παλιός ποδοσφαιριστής, τελευταίως έχανε προπονήσεις
και παιχνίδια «γιατί ασχολούμαι με την Ελλάδα».

Εμείς, ο καθένας σκυμμένος υπό το βάρος της κρίσης και των δικών
του υποχρεώσεων και αγωνιών, εξαρτιόμαστε από την ικανότητα των
πολιτικών μας να διαπραγματεύονται επιτυχώς με τους δανειστές,
εξαρτιόμαστε και από την αξιολόγηση των πιστωτών και τη συνέχιση
του δανεισμού. Το τραύμα, το δράμα και η ταπείνωση της ανάγκης
ενισχύουν την ψευδαίσθηση ότι όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα απασχολούν
τον υπόλοιπο κόσμο. Μας ταράζει η σκέψη ότι ενώ εμείς θα
αναρωτιόμαστε πότε θα πάρουμε την επόμενη δόση του δανείου, πότε θα
έχουμε αρκετά χρήματα να ζεστάνουμε τα σπίτια μας, να πληρώσουμε
τους φόρους, να στηρίξουμε ο ένας τον άλλον, αυτοί που θα
αποφασίζουν την τύχη μας θα κάνουν σκι. Η ρουτίνα των άλλων
πολλαπλασιάζει τη δική μας αίσθηση ότι εδώ τίποτα δεν είναι όπως
πριν. Αλλά και σε αυτό δεν είμαστε μοναδικοί – είναι η μοίρα όσων
υποφέρουν.

Στο ποίημα «Μουσείο των Καλών Τεχνών», ο Ουίσταν Χιου Οντεν,
παρατηρεί: «Για τα βάσανα, ποτέ δεν έκαναν λάθος οι παλαιοί
Δάσκαλοι: πόσο καλά γνώριζαν τη θέση του πόνου στα πράγματα: πως το
κακό διαδραματίζεται ενώ κάποιος άλλος τρώει, ή ανοίγει το
παράθυρο, ή απλώς περπατάει στον βαρετό του δρόμο… Στου Μπρύγκελ
τον Ικαρο, λόγου χάρη: πως όλα γυρίζουν την πλάτη, με ευκολία, στον
χαλασμό· ο αγρότης με το αλέτρι ίσως άκουσε την πτώση στο νερό, την
κραυγή του χαμού, αλλά γι’ αυτόν δεν ήταν σημαντική η αποτυχία» και
συνέχισε το έργο του. Ενα πλοίο που περνούσε, και που «πρέπει να
είδε κάτι απίστευτο, ένα παλικάρι να πέφτει από τον ουρανό, είχε
κάπου να πάει και συνέχισε γαλήνιο την πορεία του». Τον τελευταίο
καιρό, η κυβέρνηση αγωνιά να επιτύχει πολιτική διευθέτηση όσων τη
χωρίζουν από την τρόικα των δανειστών, πιστεύοντας ότι δεν μπορεί
να επιβάλει άλλα μέτρα λιτότητας. Οι Γερμανοί, όμως, οι μόνοι που
θα μπορούσαν να συμβάλουν σε αυτήν την προσπάθεια, ασχολούνται με
τις διαπραγματεύσεις για κυβερνητικό συνασπισμό – σαν τον αγρότη
στον πίνακα του Μπρύγκελ στις Βρυξέλλες. Το πλοίο της Ευρωπαϊκής
Ενωσης, με περισσούς, ανίκανους καπεταναίους και πλήρωμα
διαφωνούντων, παλεύει χωρίς πυξίδα με τα κύματα. Αν είμαστε ο
Ικαρος, η μόνη μας επιλογή είναι να μάθουμε κολύμπι, να κρατηθούμε
ζωντανοί, όσο οι άλλοι κάνουν σκι.