ΑΠΟΨΕΙΣ

ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΟ

«Ενα καράβι» προσωπικότητες και καλλιτέχνες γνωστούς και καταξιωμένους, όσο και νέους και ανερχομένους, έφερε στην αρχόντισσα Ανδρο το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε, αφιερωμένο -όπως άλλωστε και ο εξαίρετος Κατάλογος των Εκθέσεων- «στην Ελίζα Γουλανδρή». Στην παρουσία μέσα από την απουσία, στο χαμόγελό της που ήταν παντού – από το ηλιοβασίλεμα με τα χρυσοπόρφυρα χρώματα, στο Γαύριο, ώς το άρωμα από τις ανθισμένες λυγαριές και τα θυμάρια στο ανηφόρισμα ώς τη Χώρα της Ανδρου. Στο καλωσόρισμα τόσο των δικών της ανθρώπων όσο και στο δρόσισμα από μια αύρα, ενώ δεν κουνούσε φύλλο, καθώς κατηφορίζαμε για το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης που το έχτισαν και προίκισαν με την αγάπη και τη διαρκή έγνοια τους, ο Βασίλης, που έφυγε πρώτος, και η Ελίζα Γουλανδρή, που κλείνει ένας χρόνος από τον ξαφνικό χαμό της.

Η δύναμη της παρουσίας μέσα από το έργο και την προσφορά και των δύο δημιουργών ήταν η μεγάλη είδηση στα εγκαίνια του Σαββάτου, 23 Ιουνίου 2001. Θέμα ο «Μύθος της Γυναίκας» που πλέχτηκε με τα εγκαίνια δύο παράλληλων Εκθέσεων, καθώς και με ομιλίες για τη Γυναίκα στον κινηματογράφο, στην Τέχνη, στη φιλοσοφία και με παρουσίες όπως του Κώστα Γαβρά, μέλους του νέου Δ.Σ. του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή -που ήρθε από το Παρίσι με τη σύζυγό του, ειδικά γι’ αυτά τα εγκαίνια, ενώ έχει να γνοιαστεί τη νέα ταινία του, που μόλις ολοκλήρωσε- της κ. Νίκης Γουλανδρή, επίσης μέλους, με την αντιπρόεδρο κ. Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, να συντονίζει, ηλεκτρίζοντας την ατμόσφαιρα στο Δημοτικό Θέατρο Ανδρου με πυκνό ακροατήριο. Ο διευθυντής του Ιδρύματος και μέλος του Δ.Σ. κ. Κυριάκος Κουτσομάλλης, μαζί με τους συνεργάτες του, κράτησε όλο το βάρος της κοπιώδους προετοιμασίας της Εκθέσεως Τουλούζ Λοτρέκ, που απαίτησε τρία χρόνια, για να συγκεντρωθούν τα έργα-λάδια, σχέδια, χαρακτικά, από τα μουσεία και τις ιδιωτικές συλλογές του εξωτερικού.

Ηλθε και με τη συγγενική της ιδιότητα η κ. Ντόλη Ν. Γουλανδρή, πρόεδρος του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Ηλθαν ο διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη καθηγητής κ. Αγγελος Δεληβοριάς, η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης καθηγήτρια Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, οι καθηγητές του Αριστοτελείου Θεσσαλονίκης κ. Μαρτινίδης και Κωτίδης – που έλαμψαν στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, η σκηνοθέτις κινηματογράφου Αντουανέττα Αγγελίδη με την κόρη της που έδωσε τη μορφή της Γυναίκας στην οθόνη, από τη δική της άποψη. Επίσης, εκεί ήταν όλοι οι προσωπικοί φίλοι της Ελίζας, ο πρέσβης του Μεξικού, η πρέσβειρα της Ελβετίας, ο πρέσβης και η κ. Μακρή.

Προστασία της πολιτείας…

Ιδιαίτερα θετική η κυβερνητική παρουσία στα τόσο σημαντικά αυτά εγκαίνια της νέας μεταβατικής εποχής. Ηλθε ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, ο οποίος έδωσε με θερμά και όχι τυπικά λόγια τη διάσταση του πολιτιστικού έργου που επιτελείται από το Ιδρυμα. Εδωσε μαζί και την υπόσχεση ότι η πολιτεία θα το στηρίζει και θα το τιμά. Τον συνόδευαν η σύζυγός του και η μικρή κόρη τους Ειρήνη.

…για τη συνέχεια

Καθώς το φως χαμήλωνε πίσω από τις κορυφογραμμές, τα λόγια έπαιρναν μια ιδιαίτερη σημασία. Ηταν και η συγκίνηση των ανθρώπων που επωμίσθηκαν τον άθλο της συνέχειας, της νέας, και στην ηλικία, αλλά άριστα προετοιμασμένης για τον ρόλο της προέδρου κ. Fleurette Π. Καραδόντη, η οποία έχει σπουδάσει Ιστορία της Τέχνης και Μουσειολογία και που έχει κληρονομήσει μαζί με το χαμόγελο της Ελίζας τη γλυκύτητα της προσωπικότητας και την ευγένεια που την χαρακτήριζε. Ενα λευκό ρόδο στην άδεια πολυθρόνα στο Δημοτικό Θέατρο και δίπλα μια νεαρή γυναίκα σε τόσο πολυσήμαντη αποστολή…

Αλλά η Ανδρος, και το καλλιτεχνικό Πανηγύρι των Εκθέσεων, ζωντανεύει κυρίως από τους καλλιτέχνες που έρχονται και που τριγυρίζουν στα ασβεστωμένα δρομάκια, παρελαύνουν στο γυαλιστερό καλντερίμι, κάθονται στα καφενεδάκια της πλατείας Κοραή, μιλούν στους πολλούς Ανδριώτες που τους αναγνωρίζουν και τους περιμένουν, σχηματίζουν κεφάτες συντροφιές και στη δεξίωση στο αρχοντικό ξενοδοχείο «Παράδεισος» του ζεύγους Μάριου Βασιλοπούλου εντυπωσίασαν με ωραίες εμφανίσεις αλλά και με το τραγούδι τους στην ξάστερη νύχτα.

Η νέα σελήνη του τίτλου μας βγήκε στην ώρα της κι άναψε το λιγνό φαναράκι στον ουρανό. Το κύμα των προσκεκλημένων έκανε την ευχή «Πάντα να λάμπει και να δημιουργεί το Ιδρυμα Β. και Ε. Γουλανδρή. Το Δώμα με τη θέα στην ακύμαντη θάλασσα και ολόγυρα τα πέτρινα μοτίβα από περιστερεώνες που «κέντησε» η Μιράντα Βαζάκα, αρχιτέκτων τοπίου, άδειαζε σιγά – σιγά. Οι ολόφωτες αίθουσες του ωραίου στη λιτότητα την κυκλαδική Μουσείου που έχτισε ο κ. Βουρέκας – Πεταλάς -παρών στα εγκαίνια- μαζί με τον κ. Π. Καραδόντη τραβούσαν τον κόσμο σαν μαγνήτης. Η άλλη είδηση, μεγάλη εικαστική, ήταν η Εκθεση του Τουλούζ Λοτρέκ με 135 έργα του στην επέτειο των 100 χρόνων από τον θάνατο του Γάλλου καλλιτέχνη -γεγονός πολιτιστικό με διεθνή κριτήρια για την Ελλάδα του καλοκαιριού- που θα διαρκέσει ώς τις 23 Σεπτεμβρίου. Και η παράλληλη έκθεση, σε γειτονικό χώρο στο πλαίσιο του μουσείου πάντα, η έκθεση Ελλήνων Ζωγράφων του 20ού αιώνα, που επιμελήθηκε άρτια, με γνώση και θέρμη, ο ιστορικός της τέχνης Χάρης Καμπουρίδης. Σε κυριακάτικο σημείωμα, μαζί με φωτογραφίες της ΕΛΜΠΙ, θα δώσουμε αυτό το ξεχωριστό φως που είχε μια έκθεση για τη Γυναίκα, ιδωμένη με την ελληνική ματιά καλλιτεχνών όπως οι Μόραλης, Εγγονόπουλος, Γουναρόπουλος, Βασιλείου, Νίκος Νικολάου, Μπουζιάνης, Μπότσογου, Σικελιώτης, Στέρης, Παύλος, Δρούγκας, Φασιανός, Σάμιος, Μυταράς, Μπουλγουρά, Χρίστος Καράς, Σκουλάκης, Σπεράντζας, Σακαγιάν, και οι νεότεροι Ζαχαριουδάκης, Ρόρρης, Παντελιάς, Φειδάκης, Κωστής Γεωργίου, Ελένη Μωραΐτου, Βάνα Ξένου, Παπαφιλίππου, Παπαδημητρίου. Και κοντά σε αυτούς καλλιτέχνες που έχουν εκθέσει έργα τους σε άλλες εκδηλώσεις του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης – Παρμακέλης, Οπυ Ζούνη, Μαρία Σπέντζα, Τάσος Μισιούρας, Χρήστος Γαρουφαλής, «η χρυσή φωνή» στα ερτζιανά του Γιώργου Παπαστεφάνου, η συγγραφέας – σταρ Δέσποινα Τατάκη, η κ. Λένα Εγγονοπούλου, ο γιατρός κ. Κων. Χρυσάνθου, οι γκαλερίστες Πέγκυ Ζουμπουλάκη, Ερση Αϊδίνη, οι συλλέκτες Βασίλης Βαλαμπούς, Βλάσης Φρισύρας, με τον επιμελητή του Μουσείου του κ. Μάνο Στεφανίδη, Κωστής Στάικος, Γιώργος Βορρές κ.ά. Πολύτιμη, όπως πάντα, η συμβολή των κυρίων Πέτρου Κουλουρίδη και Πυθαγόρα Κόσσιβα.

Δημιουργήθηκε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας μεταξύ Αθηνών και Αγκυρας για να αποφευχθούν στο μέλλον τυχόν εντάσεις.