ΑΠΟΨΕΙΣ

Εμπιστοσύνη

Ταξιδέψαμε από το Μπάρι προς την Ανκόνα, με πλοίο, μια παγωμένη χειμωνιάτικη μέρα. Μια μέρα και μια νύχτα – τα ταξίδια με πλοίο δεν έχουν εκσυγχρονιστεί τόσο πολύ, δεν έχει εφευρεθεί ακόμη ο μαγικός υπερηχητικός τρόπος για να διασχίζεις τις θάλασσες σαν σύγχρονος Χριστός, χωρίς να βρέχεσαι και χωρίς να πλήττεις.

Η πλήξη των μεγάλων φέρι μποτ, μέσα στο καταχείμωνο: περιφέρεσαι σε άδεια σαλόνια, σε άδεια εστιατόρια, σε μικρά play room χωρίς παιδιά, με την τηλεόραση να παίζει κινούμενα σχέδια. Τρως γαρίδες κοκτέιλ, ίδια πλαστικά ευχάριστη γεύση με το πρώτο επίσημο δείπνο της παιδικής σου ηλικίας. Νωρίτερα σε έχει υποδεχθεί όλο το πλήρωμα σε παράταξη, με στολές και υποκλίσεις. Νοσταλγική επωδός από «Το πλοίο της Αγάπης». Αλλά όσο η ώρα περνάει και η θάλασσα αγριεύει και η καμπίνα γίνεται πολυτελής πλωτή φυλακή, τόσο κάτι σε σπρώχνει στους δημόσιους χώρους.

Κι εκεί, πάνω από την κοιλιά του πλοίου, πάνω από το μηχανοστάσιο και το γκαράζ, στους πνεύμονές του, αν θέλουμε να το δούμε πιο παραστατικά, περιφέρονται κουρασμένοι άντρες, οδηγοί φορτηγών οι περισσότεροι. Στον ενδεδειγμένο χώρο μη καπνιστών ούτε ψυχή. Ολοι φουμάρουν απέναντι. Σπρώχνουν τη νύχτα να περάσει. H τηλεόραση, στην πιο σχιζοφρενή της στιγμή, παίζει χωρίς ήχο, πλαισιώνει τις ειδήσεις με λαϊκή μουσική που έρχεται από αόρατα μεγάφωνα.

Δεν ξέρω αν φταίει το γεγονός ότι είμαι -πιθανότατα- η μόνη γυναίκα στο πλοίο. Οι περιελίξεις της χολιγουντιανής σκάλας, τα φώτα και οι σκοτεινές περιοχές δίνουν στη βραδιά ατμόσφαιρα θρίλερ. Οχι, δεν είναι η συνηθισμένη αγωνία του ταξιδιού, είναι η αγωνία της εικόνας. O κινηματογράφος και ένα συγκεκριμένο είδος λογοτεχνίας μάς έχουν βοηθήσει να εμπεδώσουμε αυτό το νέο μάθημα, την αισθητική του φόβου. Περπατάω στο έρημο σαλόνι και νιώθω ότι βρίσκομαι στο Dogville του Λαρς φον Τριερς. Κάτι δεν πάει καλά, όπως στα διηγήματα του Μουρακάμι, στις ανησυχητικές φωτογραφίες της Σάρον Λόκχαρτ. Προφανώς οι καλλιτέχνες περιγράφουν μια συλλογική αγωνία. Να την πούμε έλλειψη ασφάλειας; Διαρκή αίσθηση κινδύνου;

Είναι μια πραγματικότητα μπολιασμένη από την κινδυνολογία των τηλεοπτικών ειδήσεων, ένα ιδιαίτερα απεχθές σενάριο ζωής όπου όλα πάνε από το κακό στο χειρότερο. H τρομώδης ιδέα ότι κάθε στιγμή κινδυνεύουμε από ένα μη αναστρέψιμο κακό: επιδημίες, απάτες, στρεψοδικίες, κάθε είδους μοχθηρότητες. Οι εκλογές, οσονούπω, προτείνονται ως στιγμιαία κάθαρση -όχι θεία, αλλά ανθρώπινη κοινωνία- που θα αποκαταστήσει τη δικαιοσύνη και κυρίως την εμπιστοσύνη. Να κάτι που κανείς δεν μπορεί να πιστέψει πια. Ούτε ως θεατής της σύγχρονης τέχνης ούτε ως θεατής της σύγχρονης ζωής.