ΑΠΟΨΕΙΣ

«Ακροπολο-μαχίες» εις βάρος του Μουσείου

K αι να ήθελε κανείς να αδιαφορήσει για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης, να γυρίσει την πλάτη απηυδησμένος από μία ακόμη χαρακτηριστική περίπτωση «ελληνικής» ασυνεννοησίας και εθνικού παραλογισμού, δεν μπορεί. Και να ήθελε να δηλώσει «εθισμένος» στην εμφυλιακή νοοτροπία που τορπιλίζει ή δυσχεραίνει (στην καλύτερη περίπτωση), δεκαετίες τώρα, οποιαδήποτε απόφαση σε κρίσιμα θέματα πολιτισμού, δεν μπορεί. Εκπαιδευτήκαμε να ενστερνιζόμαστε τον καγχασμό σε κάθε εξαγγελία, ως την πιο υγιή και ρεαλιστική αντίδραση. Παράδειγμα: Πόσοι δεν αναφώνησαν «σιγά μη γίνει!», όταν ανακοινώθηκε για πρώτη φορά η πρόθεση ανέγερσης νέου Μουσείου Ακροπόλεως;

Εξι μήνες πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες (ημερομηνία – ορόσημο για την αποπεράτωση που συνδέεται με το αίτημα της επιστροφής των Μαρμάρων), τίποτα ακόμη δεν έχει λυθεί, η νομική διελκυστίνδα καλά κρατεί, οι διαφωνούντες με την επιλογή της τοποθεσίας μπλοκάρουν διαρκώς οποιαδήποτε εξέλιξη. Εδώ και 15 χρόνια μακέτες πάνε κι έρχονται, αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί ακυρώνονται και ξαναπροκηρύσσονται, οι «τελικές» προτάσεις αναμορφώνονται, μηνυτήριες αναφορές και καταγγελίες διασταυρώνονται, για να φτάσουμε στην πρόσφατη ποινική δίωξη κατά παντός υπευθύνου από τον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, που δημοσιοποιήθηκε από την «K» την περασμένη Παρασκευή.

Την ίδια ημέρα (12/3) ολοσέλιδο δημοσίευμα της «Liberation» φέρνει στο φως τον εγχώριο καβγά γύρω από το μουσείο με τίτλο «Ακροπολο-μαχίες». H απεσταλμένη της γαλλικής εφημερίδας στην Αθήνα Ναταλί Ντυμπουά, μεταφέρει τις απόψεις όλων των ενδιαφερομένων πλευρών: του τέως υπουργού Πολιτισμού, του Δημ. Παντερμαλή προέδρου του Οργανισμού Νέου Μουσείου (OANMA), του αρχιτέκτονα πολέμιου της ανέγερσης N. Σιατκίδη, της αρχαιολόγου Εύης Τουλούπα και ενός κατοίκου της περιοχής Μακρυγιάννη (του πολιτικού μηχανικού Θ. Πετρόχειλου). O Ευρωπαίος αναγνώστης πληροφορείται σε γενικές γραμμές, ότι «Οι τουρίστες του Αυγούστου μόνο μια πρόγευση του Μουσείου θα έχουν» (Παντερμαλής). Οτι «αυτό το μεγαλομανιακό σχέδιο είναι μια προσβολή στον αρχαίο πολιτισμό. Πώς είναι δυνατόν να κατασκευάζεται ένα κτίριο απέναντι από την Ακρόπολη πέντε φορές ογκωδέστερο από τον Παρθενώνα;» (Σιατκίδης). Οτι «η περιοχή Μακρυγιάννη παραμένει η καλύτερη δυνατή τοποθεσία» (Τουλούπα). Οτι «ο ιδιοκτήτης του ακινήτου που απαλλοτριώθηκε εισέπραξε ως αποζημίωση 900.000 δρχ. το τ.μ., τη μισή τιμή από την πραγματική του αξία» (Πετρόχειλος). Γίνονται επίσης αναφορές στο πρόβλημα της καταστροφής αρχαιοτήτων, από τις εκσκαφές και αντιστηρίξεις.

Ο συνδυασμός των απόψεων οδηγεί στα εξής συμπεράσματα τον Ευρωπαίο αναγνώστη: Στο όραμα της ανέγερσης ενός νέου Μουσείου με εθνική σημασία και διεθνή ακτινοβολία, αντιπαρατίθενται αμφίβολες αισθητικές εκτιμήσεις, όψιμες οικολογικές ευαισθησίες και πραγματικά οικονομικά συμφέροντα. Οσο για τις «καταστροφές αρχαιοτήτων», γιατί θα πρέπει να συνταχθούμε με την εκδοχή περί ολέθρου και να μην αποδεχθούμε τη διαβεβαίωση του OANMA περί απουσίας προβλήματος;

Οσο δεν δηλώνεται σαφώς μια κυβερνητική βούληση για τη δημιουργία του Μουσείου, τόσο τα κάθε λογής συμφέροντα και οι πολιτικές σκοπιμότητες θα τορπιλίζουν κάθε προσπάθεια. Στην «εθνική υπόθεση» της διάνοιξης του μετρό, τα αρχαία που θυσιάστηκαν, «έπεσαν» υπέρ ιερού, συγκοινωνιακού, σκοπού. Τότε, οι διαμαρτυρίες ήταν ισχνότερες από τον αχό που σηκώθηκε για τα ελάχιστα τετραγωνικά του μουσείου. O κ. Καραμανλής εμφανίζει τον Πολιτισμό στις προτεραιότητές του. Απομένει να το διαπιστώσουμε για να μη μείνουμε για μία ακόμη φορά «με τα αρχαία συντρίμμια και τη σύγχρονη θλίψη».