ΑΠΟΨΕΙΣ

Δειλές αχτίδες φωτός

Είναι φανερό ότι τον τελευταίο καιρό επικρατεί αίσθημα απαισιοδοξίας. Το εκπέμπουν κατά τρόπο ανεπίτρεπτο οι ίδιοι οι υπουργοί της κυβέρνησης, για να δικαιολογήσουν αρκετοί από αυτούς την δική τους ατολμία και απραξία, αλλά και για να αλληλοϋπονομευθούν. Το αναπαράγουν τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, το εισπράττουν και επιβαρύνονται ακόμη περισσότερο ψυχολογικά οι πολίτες. Αν προστεθούν και όλοι αυτοί που σπεύδουν με κάθε ευκαιρία να διατυπώσουν τα αρνητικά τους σχόλια από ραδιόφωνα, τηλεοράσεις, blogs και sites, το κλίμα παραγίνεται βαρύ και ασήκωτο.

Η αλήθεια είναι ότι δεν ήταν καλά ούτε τα μαντάτα που ήλθαν απέξω το ίδιο διάστημα. Η στάση της καγκελαρίου Μέρκελ στη συνάντηση με τον πρωθυπουργό δεν άφησε περιθώρια αισιοδοξίας, διάφοροι οικονομολόγοι, Γερμανοί και άλλοι, εκτιμούν συνεχώς ότι δεν θα αποφύγουμε την χρεοκοπία ή, έστω, την αναδιάρθρωση του χρέους, τα spreads δεν λένε να πέσουν, οίκοι αξιολόγησης απειλούν πάλι με υποβάθμιση την Ελλάδα και τις ελληνικές τράπεζες. Το κυριότερο, ούτε το εσωτερικό μέτωπο δείχνει διάθεση να αλλάξει νοοτροπία και τρόπο λειτουργίας.

Και όμως, ίσως τα πράγματα να μην είναι τόσο άσχημα, όσο φαίνονται. Υπάρχουν δειλές αχτίδες φωτός που σκίζουν τα συσσωρευμένα σύννεφα, μόνο που στη σκυθρωπή Ελλάδα δεν τις βλέπουμε ακόμη. Εκτός από την επιμήκυνση στην αποπληρωμή του δανείου από τον μηχανισμό στήριξης ενδεχομένως γίνει δεκτή από τους Γερμανούς και τους άλλους εταίρους και η μείωση των επιτοκίων, όπως προτείνει η Κομισιόν. Αγνωστο αν αυτό θα γίνει (αν βέβαια γίνει, καθώς οι δηλώσεις Γερμανών αξιωματούχων δεν δίνουν ελπίδες) για να διευκολυνθεί η Ιρλανδία, που η νέα της κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι θα επιζητήσει αναδιαπραγμάτευση των όρων του δικού της Μνημονίου και συμπαρασυρόμαστε κι εμείς, ή αν πιέζει ο Πρόεδρος Ομπάμα, όπως θέλουν κάποιες πληροφορίες.

Σύμφωνα με αυτές τις πληροφορίες, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ζήτησε από την κ. Μέρκελ να κάνει ό,τι μπορεί για να διευκολύνει τις ευρωπαϊκές προβληματικές χώρες, γιατί αν κάποια καταρρεύσει (πιο κοντά στην κατάρρευση είναι βέβαια η Ελλάδα) υπάρχει ο κίνδυνος πολύ σοβαρών επιπτώσεων και στην αμερικανική οικονομία με το τρομακτικό χρέος. Μία από τις εκτιμήσεις για την παρέμβαση του Μπαράκ Ομπάμα είναι ότι ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την Ιρλανδία, καθώς είναι πολλά εκατομμύρια οι ψηφοφόροι ιρλανδικής καταγωγής στις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα θέλει να βοηθήσει και τον Γ. Παπανδρέου. Οποια, πάντως, και να είναι η αιτία, καλοδεχούμενη η παρέμβαση, εφόσον αληθεύουν οι πληροφορίες. Δεν υπάρχει, πάντως, αμφιβολία ότι τα δοχεία είναι συγκοινωνούντα και οποιαδήποτε αναταραχή στην Ευρωζώνη μπορεί να συμπαρασύρει και τις ΗΠΑ.

Τα ελπιδοφόρα νέα όμως έχουν και συνέχεια. Το πρώτο είναι ότι η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε να προωθήσει τη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών στην Ευρωζώνη. Δεν το κάνει για όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση για να μην προκαλέσει την αντίδραση της Αγγλίας, αλλά έστω και έτσι αναμένεται ότι θα υπάρχουν αρκετά έσοδα για την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ώστε να ξεπεραστούν οι κραυγές των Γερμανών φορολογουμένων ότι αυτοί καλούνται να πληρώσουν τα σπασμένα άλλων. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες προωθούν νομοθεσία για να καθιερωθούν έλεγχοι και όροι στα παιχνίδια με τα ασφάλιστρα (CDS) των κρατικών ομολόγων.

Εάν επαληθευθούν όλα αυτά, θα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Το τοπίο θα αλλάξει μετά την 25η Μαρτίου και η Ελλάδα θα μπορεί να ισχυρίζεται ότι βρίσκεται μέσα σε ένα σταθερό πλαίσιο ασφαλείας και αυτό θα μπορεί να το «πουλήσει» στις αγορές. Βέβαια, οι προσπάθειες για την εξυγίανση της οικονομίας της είναι απαραίτητο να συνεχισθούν αμείωτες, αλλά το κλίμα θα είναι πλέον διαφορετικό. Ενδεχομένως, σε αυτό το διαφορετικό κλίμα να καθοριστούν και οι πολιτικές εξελίξεις, που ήδη χαράσσονται και πιθανώς να είναι αναπόφευκτες. Ετσι και αλλιώς, όμως, η χώρα πρέπει να βγει από το κλίμα της μιζέριας και της απαισιοδοξίας που την έχει πάρει από κάτω. Και εφόσον η Ευρώπη βάλει και πάλι πλάτη, δεν θα υπάρχει καμία δικαιολογία να μην κινηθούν και εδώ τα πράγματα. Να λειτουργήσει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, δηλαδή.