ΑΠΟΨΕΙΣ

Η πιο μεγάλη Παρασκευή

Οταν ο πρόεδρος Ομπάμα εκφράζει την ανησυχία του και επίμονα προτείνει η Ευρώπη να αντιμετωπίσει θαρραλέα τα προβλήματά της, το κάνει επειδή η Ευρωζώνη είναι μια παγκόσμια δύναμη και το ευρώ ένα παγκόσμιο νόμισμα, που η σταθερότητα ή ο κλονισμός τους επηρεάζουν τους πάντες, θετικά ή αρνητικά – και τις ίδιες τις ΗΠΑ. Αυτός είναι ο λόγος που οι ΗΠΑ, οι οποίες στη 10ετία του 1990 δεν ήθελαν ή δεν πίστευαν ότι θα υπάρξει ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, σήμερα είναι ο πιο πιστός σύμμαχος του ευρώ. Η Ευρωζώνη είναι μια μεγάλη δύναμη. Ποια είναι η μεγάλη αδυναμία της;

Δεν είναι το έλλειμμα και το χρέος που αθροιστικά έχουν τα 17 κράτη μέλη της – είναι μικρότερα από εκείνα των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της Βρετανίας. Η αχίλλειος πτέρνα της είναι ότι έχει κολλήσει στη μιζέρια, μετεωρίζεται μεταξύ δράσης και αδράνειας, επαρχιωτισμού και ενοποίησης. Οτι αντιδρά με μεγάλη καθυστέρηση και χαρακτηριστική ανεπάρκεια στις προκλήσεις των αγορών. Ακολουθεί, δεν προηγείται. Σέρνει τα πόδια της, δεν τρέχει. Αυτό έγινε και τον περασμένο Δεκέμβρη, το Σαββατοκύριακο που αποφάσισε να τροποποιήσει τη Συνθήκη μόνον επειδή έγινε φανερό ότι τη Δευτέρα θα ξέσπαγε καταιγίδα από τις αγορές. Αυτές οι επιθέσεις και οι απειλές που συνεπάγονται είναι η κινητήριος δύναμη της Ευρωζώνης μέχρι σήμερα.

Τώρα, η Ευρωζώνη φτάνει στο πιο κρίσιμο σημείο. Η Παρασκευή 11 Μαρτίου ίσως αποβεί καθοριστική, καθώς οι ηγέτες των 17 κρατών, στη Σύνοδο του Eurogroup, αναμένεται να προετοιμάσουν τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής που έπεται, στις 24 – 25 Μαρτίου. Οι συνέπειες μιας ακόμη συνόδου δειλίας και αναποφασιστικότητας είναι προδιαγραμμένες – η S&P και η Fitch προειδοποίησαν. Οι συνέπειες θα ήταν δραματικές (όχι τόσο για την Ελλάδα και την Ιρλανδία, αφού αυτές έχουν εξασφαλίσει χρηματοδότηση για φέτος, αλλά) άμεσα για την Πορτογαλία, την Ισπανία και, εν συνεχεία, για την ίδια την Ευρωζώνη.

Ολα δείχνουν ότι τα περιθώρια έχουν εξαντληθεί. Ως εκ τούτου, αν η Ευρώπη δεν καταφέρει να λάβει τις απαιτούμενες αποφάσεις θα είναι ίδιο με το να σιωπήσει, να μη λάβει καν απόφαση. Οι ηγέτες της Ευρώπης, η ελληνική ηγεσία επίσης, δεν πρέπει να έχουν αμφιβολία ότι η απλή επιμήκυνση του ελληνικού χρέους, η μείωση μόνο των ιρλανδικών επιτοκίων στο ύψος των ελληνικών και η απλή αύξηση των 440 δισ. ευρώ του Ταμείου Σταθερότητας (EFSF) ώστε από virtual να γίνουν πραγματικά, δεν συνιστούν μόνιμο μηχανισμό σταθερότητας αλλά παρωδία τέτοιου μηχανισμού. Και το (όποιο…) Σύμφωνο Ανταγωνιστικότητας, από μόνο, δεν καθησυχάζει τις αγορές – ίσως διασκεδάζει τους φόβους του περιβάλλοντος της καγκελαρίου Μέρκελ, πρόσκαιρα, διότι δεν θα αποφύγουν την πανωλεθρία στις επτά εκλογικές μάχες φέτος, με πρώτη τον Μάρτιο.

Τα ημίμετρα θα ισοδυναμούν με μια τρύπα στο νερό. Το ανεπαρκές θα αποδειχθεί ότι ισούται με μηδέν. Και στις δύο περιπτώσεις, οι αντιδράσεις των αγορών θα είναι τέτοιες, που μια νέα Σύνοδος Κορυφής εντός των αμέσως επόμενων ημερών θα κληθεί να κάνει αυτό που δεν θα είχε καταφέρει να κάνει η Σύνοδος της 24ης – 25ης Μαρτίου. Να λάβει, δηλαδή, όλα τα μέτρα που θα αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη αποκτά την πολιτική βούληση και δημιουργεί τη θεσμική θωράκιση που της επιτρέπουν να αντιμετωπίσει την κρίση.