ΑΠΟΨΕΙΣ

Αναγκαία η αναδόμηση

Το κυβερνητικό σχήμα χρειάζεται αναδόμηση και αυτό γίνεται όλο και πιο φανερό κάθε ημέρα που περνάει. Αφενός τα πράγματα περιπλέκονται και σε κάποιο βαθμό δυσκολεύουν στο πλαίσιο της Ευρωζώνης μετά την πτώση της κυβέρνησης Σόκρατες στην Πορτογαλία και τους δισταγμούς και τις παλινωδίες της Γερμανίας, αφετέρου η σημερινή δομή και αρκετοί υπουργοί της κυβέρνησης δεν αποδίδουν. Μερικοί στέκονται αμήχανοι μπροστά στο εύρος των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν, κάποιοι αποφεύγουν συνειδητά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των αρμοδιοτήτων τους, άλλοι πάλι αποδεικνύονται ανήμποροι, ενώ υπάρχουν και εκείνοι που προσπαθούν, αλλά έχουν χάσει τη δυνατότητά τους να πείσουν, ακόμα και για λόγους ανεξάρτητους της θέλησής τους.

Αγνωστο ποιες θα είναι οι κινήσεις του πρωθυπουργού μετά τη Σύνοδο Κορυφής, πολύ περισσότερο που δεν γνωρίζουμε αν οι ηγέτες θα καταλήξουν σήμερα σε οριστικές αποφάσεις και ποιες ακριβώς θα είναι αυτές. Συζητείται σοβαρά και το ενδεχόμενο να υπάρξει αναβολή μέχρι τον Ιούνιο. Ωστόσο, τα προβλήματα της Ελλάδας τρέχουν με αυξανόμενη ταχύτητα και η προσπάθεια επίλυσής τους δεν επιδέχεται αντικειμενικά αναβολές. Η κατάσταση επείγει και οι διευκολύνσεις που αποφασίστηκαν στην άτυπη σύνοδο τα Ευρωζώνης στις 11 του μήνα δεν θα αποδειχθούν αρκετές, αν η κυβέρνηση δεν δράσει στο εσωτερικό με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, συνέπεια και αποτελεσματικότητα από αυτό που έχει δείξει μέχρι σήμερα.

Προχθές στο Υπουργικό Συμβούλιο έγινε συζήτηση και ακούστηκαν επικρίσεις για τη συμπεριφορά των τραπεζών, με αφορμή την πρόταση του υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου να δοθούν και νέες εγγυήσεις, ύψους 30 δισ. ευρώ στις τράπεζες. Η πρόταση εγκρίθηκε τελικά, αλλά προηγουμένως οι υπουργοί αναλώθηκαν σε κριτική, υποδείξεις και παραινέσεις προς τις τράπεζες, ώστε να δίνουν περισσότερα δάνεια και να κινείται η αγορά, ξεχνώντας ότι και αυτές αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα και δυσκολίες που οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην τραγική δημοσιονομική κατάσταση του κράτους. Οχι ότι η συμπεριφορά των τραπεζών είναι υποδειγματική, όταν επιμένουν να χρηματοδοτούν καταδικασμένες επιχειρήσεις για να μην καταγράψουν ζημιές και να αρνούνται δάνεια σε υγιείς, αλλά οι υπουργοί στο σύνολό τους δείχνουν να έχουν χάσει τον στόχο και να αναζητούν απεγνωσμένα άλλοθι.

Η πραγματικότητα λέει ότι το πρόγραμμα εξυγίανσης, οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και η άσκηση της πολιτικής που επιβάλλουν οι καταστάσεις, καθυστερούν χαρακτηριστικά σε όλους τους τομείς. Πολλοί από τους υπουργούς καταφεύγουν σε φιλολογικές, κοινωνικές και πολιτικές παρατηρήσεις, ακόμη και σε ίντριγκες για να καλύψουν τις δικές τους αδυναμίες. Συχνά το παράδειγμα το δίνει ο ίδιος ο Γ. Παπανδρέου με το προσωπικό του στυλ στην άσκηση των καθηκόντων του. Καμία επιτροπή και κανείς αντιπρόεδρος δεν πρόκειται να συντονίσει και να ελέγξει τους υπουργούς, αν δεν το κάνει με επιμέλεια και αυστηρότητα ο πρωθυπουργός και αυτό είναι αξίωμα που βγαίνει από την παγκόσμια εμπειρία. Αρα, στην αλλαγή του πρωθυπουργικού στυλ θα πρέπει να βασισθεί κατ’ αρχήν η απαραίτητη αναδόμηση της κυβέρνησης για να είναι αποδοτική.

Δυστυχώς, ενώ κανονικά δεν θα έπρεπε να γίνεται συζήτηση για αλλαγές στον τομέα του Γ. Παπακωνσταντίνου, αφού αυτός έχει τραβήξει όλο το κάρο, είναι από τους ελάχιστους που αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα των καιρών και είναι ο βασικός σύνδεσμος με την τρόικα, ίσως βρίσκεται στην καρδιά της αναγκαίας αναδόμησης. Το σημερινό σχήμα του υπουργείου Οικονομικών δεν είναι διατηρήσιμο και αυτό είναι αναμφισβήτητο. Πρέπει οπωσδήποτε να διαχωριστεί και να αποτελέσει αυτοτελές υπουργείο με επικεφαλής ισχυρή προσωπικότητα ο μηχανισμός των εσόδων, μαζί με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Αν δεν γίνει πιο αποδοτικός ο συγκεκριμένος μηχανισμός δεν θα εκτελεστεί φέτος ο προϋπολογισμός. Ο Γ. Παπακωνσταντίνου μπορεί να παραμείνει ως υπουργός οικονομικού σχεδιασμού, συντονισμού ή και διαβουλεύσεων με την τρόικα και τους εταίρους. Αν και αυτό είναι συζητήσιμο, καθώς υπάρχουν πια εκτεταμένες αντιδράσεις προς το πρόσωπό του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ και τους υπουργούς.

Φυσικά, η αναδόμηση, ο ανασχηματισμός και η επιλογή υπουργών αποτελούν αποκλειστικές αρμοδιότητες του πρωθυπουργού…