ΑΠΟΨΕΙΣ

Η ιδιαιτερότητα της οικονομίας

Η ελληνική ιδιαιτερότητα συχνά μας κάνει περήφανους, επειδή πιστεύουμε ότι είναι μια εκδήλωση πολιτιστικής υπεροχής που, όπως υποστήριζε ο Καστοριάδης, πηγάζει από τον Ομηρο και τον Θουκυδίδη. Πιστεύουμε ότι είναι όλα όσα καθιστούν τον ελληνικό πολιτισμό μοναδικό. Η ιδιαιτερότητα όμως δεν είναι μόνον στον τομέα αυτό, ούτε και είναι πάντα θετική. Υπάρχουν και αρνητικές ιδιαιτερότητες…

Η ιδιαιτερότητα της ελληνικής οικονομίας επιβεβαιώνεται από μία ενδιαφέρουσα μελέτη που παρουσιάστηκε σε επιστημονικό συνέδριο της Royal Economic Society (Economic Growth and European Integration: A Counterfactual Analysis ). Το συμπέρασμά της είναι εντυπωσιακό. Ολες σχεδόν οι χώρες μετά την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση εμφανίζουν σημαντική αύξηση του ΑΕΠ και της παραγωγικότητας της εργασίας. Ωφελήθηκαν από την ένταξη στην Ε.Ε., αφού αυξήθηκε το ΑΕΠ σημαντικά σε σχέση με ό,τι θα συνέβαινε αν δεν εντάσσονταν. Η μόνη εξαίρεση είναι η Ελλάδα! Σχετίζονται τα ευρήματα με την κρίση; Οχι, η μελέτη αφορά την περίοδο έως το 2008, πριν από την κρίση.

Η Ιρλανδία εμφανίζει το μεγαλύτερο όφελος από την ένταξή της στην ΕΟΚ το 1973, αφού η βελτίωση της παραγωγικότητάς της είναι πάνω 40% σε σχέση με ό,τι θα ήταν αν δεν είχε ενταχθεί. Και από το ποσοστό αυτό, μόλις το 10% υλοποιήθηκε την πρώτη δεκαετία της ένταξης, δηλαδή συνέχισαν με ταχύτερο ρυθμό να επωφελούνται τα επόμενα χρόνια. Ακολουθούν δύο χώρες που εντάχθηκαν επίσης το 1973, η Δανία και η Μ. Βρετανία, με σημαντικό όφελος από την ένταξή τους στην ΕΟΚ. Αμέσως μετά είναι η Πορτογαλία και η Ισπανία που εντάχθηκαν το 1986 και ακολουθούν η Αυστρία, η Φινλανδία, η Εσθονία, η Πολωνία, η Λεττονία και η Λιθουανία. Ολες αυτές οι χώρες εμφανίζουν σημαντική αύξηση του ΑΕΠ σε σχέση με ό,τι θα κατάφερναν αν δεν είχαν ενταχθεί. Ακολουθεί μια ομάδα κρατών στις οποίες τα οφέλη από την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι μικρότερα, αλλά υπαρκτά. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν η Σουηδία, η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία.

Η μοναδική χώρα που δείχνει να έχει μικρότερη άνοδο του ΑΕΠ και της παραγωγικότητας την περίοδο 1981-1996, δηλαδή δεκαπέντε χρόνια μετά την ένταξή της, είναι η Ελλάδα. Αν δεν είχε ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση, θα είχε αύξηση ΑΕΠ μεγαλύτερη κατά 15%! Οι συγγραφείς της μελέτης σημειώνουν στα συμπεράσματά τους: Δεν είναι μόνον απογοητευτική σε απόλυτους αριθμούς η αναπτυξιακή επίδοση της Ελλάδας τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια μετά την ένταξη, αλλά και το γεγονός ότι και η σχετική επίδοση, σε σύγκριση με τις άλλες χώρες, είναι υποδεέστερη. Την περίοδο αυτή το κενό ανάμεσα στην ελληνική οικονομία και στον ευρωπαϊκό μέσο όρο διευρύνθηκε. Η Ελλάδα είναι η μοναδική περίπτωση στην οποία το κενό αυτό αυξήθηκε για διάστημα πάνω από πέντε χρόνια μετά την ένταξη.

Τι φταίει για την ιδιαιτερότητα αυτή; Το πιθανότερο είναι ότι η Ελλάδα βρέθηκε πάντα σε μια διαφορετική φάση από τις άλλες χώρες. Δεν κατάφερε να ενσωματωθεί στο ευρωπαϊκό σύστημα, διατηρώντας πολλές ιδιαιτερότητες που την απομάκρυναν από τον ευρωπαϊκό μέσο και την οδήγησαν στη χρεοκοπία. Στο ίδιο σημείο όπου είχε φθάσει και πολλές φορές από το 1824 και μετά…

Δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία πως το πρόβλημα είναι κυρίως πολιτικό και οφείλεται στις συνθήκες, ίσως και σχέσεις εξουσίας που εμποδίζουν την ανάδειξη του κατάλληλου πολιτικού προσωπικού.