ΑΠΟΨΕΙΣ

Η Αθήνα μας κάνει υπερήφανους!

Τον τελευταίο χρόνο η διεθνής κοινότητα έχει στρέψει τα μάτια της στην Αθήνα. Δεν είναι πλέον η Αθήνα που μαστίζεται από την κρίση, αλλά κάτι συμβαίνει στην πόλη. Το να είσαι Αθηναίος «μετράει».

Η πρωτεύουσα ζει, βρίσκει τρόπους καινοτόμους να αντιμετωπίσει το μεγάλο ανθρωπιστικό πρόβλημα της πείνας και της έλλειψης στέγης. Συνεργάζεται με εξειδικευμένες οργανώσεις, για να δώσει απαντήσεις που θα οδηγήσουν σε λύσεις άμεσες, οδηγώντας το σύστημα της γραφειοκρατίας σε ρυθμούς πρωτόγνωρους, για να ολοκληρώνονται τα σχέδια και να μη μένουν στα χαρτιά. Φέρνει πόρους από Διεθνείς Οργανισμούς και ιδιώτες, πέραν των ευρωπαϊκών πόρων, για να χρηματοδοτήσει τις δράσεις, ώστε να φτιαχτούν οι δομές αλληλεγγύης, αλλά και να μπορέσει κάποτε να υπάρξει ένα δίκτυ προστασίας για τις οικογένειες, που έχουν οδηγηθεί στην πενία.

Η Αθήνα επιλέγει την εξωστρέφεια για να πετύχει. Συνεργάζεται με τις ομάδες των ενεργών πολιτών, μέσα από μια πρωτοβουλία σύζευξης των δημιουργικών δυνάμεων της πόλης, όπως συμβαίνει σήμερα σε πολλές άλλες πόλεις, από τη Λισσαβώνα, τη Μαδρίτη και το Αμστερνταμ, μέχρι και τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο. Γι’ αυτό το δικό της μοντέλο διακυβέρνησης, κερδίζει μια θέση στην ομάδα των 21 τελικών υποψηφίων, ανάμεσα σε 155 πόλεις στον διεθνή διαγωνισμό, Mayors Challenge του Bloomberg Philanthropists. Κινητοποιεί τους νέους που συμμετέχουν σε δράσεις για τον εξωραϊσμό της πόλης, για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, νέους που συμμετέχουν σε συναντήσεις ή συζητήσεις για το μέλλον της πόλης, της Ελλάδας, της δημοκρατίας, της Ευρώπης, που οργανώνονται από τον Δήμο σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, το E-Utopia Café- Europe Direct. Ανοίγει τους ορίζοντες της πόλης σε άλλες ευρωπαϊκές ή διεθνείς μεγαλουπόλεις, με τις οποίες συνομιλεί, ανταλλάσσει εμπειρίες και προχωρά σε κοινές πρωτοβουλίες, όπου αυτό είναι εφικτό. Η Αθήνα, παραδείγματος χάριν, τους εξηγεί πώς καταφέραμε να εφαρμόσουμε τον on line προϋπολογισμό και εκείνοι μας ανοίγουν νέες προοπτικές για συνεργασίες σε διεθνή προγράμματα καινοτομίας, για έξυπνες πόλεις.

Η αξιοπιστία του Δήμου έχει και ακόμη πιο απτά αποτελέσματα. Επιλέγεται από διεθνείς και ευρωπαϊκούς φορείς, ως η προσφορότερη οδός, η απευθείας χρηματοδότηση του Δήμου, όπως από τον Χρηματοδοτικό Μηχανισμό του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Δεν έχει υπάρξει αντίστοιχο προηγούμενο στον Δήμο της Αθήνας και σε κανέναν άλλο δήμο της χώρας, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Αθήνα έχει από νωρίς αντιληφθεί ότι το μέλλον ανήκει στις πόλεις. Εχει αποδείξει ότι είναι ώριμη να απογαλακτιστεί από την κεντρική διοίκηση, ως προς τον σχεδιασμό, τη χρηστή διαχείριση, αλλά και την παρακολούθηση του Στρατηγικού σχεδίου Ανάπτυξης της Αθήνας. Εχει δει στην πράξη την αξία της δημιουργίας ενός μηχανισμού μητροπολιτικού δήμου, που θα απελευθερώσει τις δυνάμεις της ανάπτυξης, εκεί που σήμερα η κεντρική διοίκηση ελέγχει, χωρίς ουσιαστική προστιθέμενη αξία.

Η Αθήνα, όπως όλες οι μεγαλουπόλεις της Ευρώπης, αλλά και των ΗΠΑ και της Ασίας, έχουν αποκτήσει μια νέα δυναμική, λόγω της συγκέντρωσης πληθυσμού, και άρα προβλημάτων. Εκεί είναι λοιπόν που αναζητούνται λύσεις πρακτικές, αποτελεσματικές και συνήθως καινοτόμες και βιώσιμες.

Επιπλέον, οι πόλεις και η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι αποδεδειγμένα πιο κοντά στους πολίτες. Αυτό αποτελεί το κύριο μέλημα μιας νέας αντίληψης στη διακυβέρνηση. Σε ένα πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης, ο πολίτης προσλαμβάνει μια ξεχωριστή θέση, που εμπεριέχει μεγαλύτερη συμμετοχή στα ζητήματα επιβίωσης, καθημερινότητας, προστασίας του περιβάλλοντος, ανάπτυξης και άρα μεγαλύτερη συνυπευθυνότητα. Οι πόλεις λοιπόν, μπορούν ευκολότερα να εφαρμόσουν ευέλικτα συστήματα διακυβέρνησης, κατάλληλα για τη δημιουργία μιας συναντίληψης ως προς την αντιμετώπιση των προκλήσεων, στη θέση ανταγωνιστικών προσεγγίσεων και προκατασκευασμένων αναπτυξιακών μοντέλων. Οι πόλεις αναδεικνύονται σε εργαστήρια καινοτόμων λύσεων, επειδή μεταξύ άλλων ευκολότερα κινητοποιούν σε μικρή κλίμακα τους φορείς γνώσης, όπως τα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Ιδρύματα. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει αναγνωρίσει τη σημασία που προσλαμβάνουν οι πόλεις στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και επεξεργάζεται μια νέα διάσταση της πολιτικής συνοχής, την αστική πολιτική ατζέντα.

Αραγε είναι δυνατόν η Ευρώπη να εμπνεύσει τους πολίτες της, χωρίς οι πόλεις να προσλάβουν νέο ρόλο στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι; Μήπως τελικά το δημοκρατικό έλλειμμα της Ε.Ε., το αίσθημα ότι η Ευρώπη μας αφορά όλους, γιατί μας δίνει λύσεις στην καθημερινότητά μας πρωτίστως, περνά τελικά από τις πόλεις; Τελικά η Αθήνα μοιάζει να έχει γίνει μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που συνεισφέρει, επί ίσοις όροις, στην υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκή ατζέντα αστικής ανάπτυξης, με το παράδειγμά της.

Τα παραδείγματα είναι απτά, όπως και απτή είναι η εκτίμηση ότι η Αθήνα μας αλλάζει και δημιουργεί. Γι’ αυτό μας κάνει περήφανους!

* Η κ. Μαρία Λογοθέτη συνεργάζεται με τον Δήμο Αθηναίων