ΑΠΟΨΕΙΣ

Δελφικοί χρησμοί και παραγγέλματα

Αυτή τη φορά, οι διάσημοι για την αμφισημία τους χρησμοί της Πυθίας ήταν ξεκάθαροι – και δεν ήταν λίγοι οι συμμετέχοντες στο πρώτο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών που τους αναζήτησαν εν μέσω των σοβαρών προκλήσεων των ημερών. «Καινοτομήστε ή εξατμιστείτε»! Το δίλημμα κάνει λογοπαίγνιο στα αγγλικά, γλώσσα στην οποία το προσέφερε στους συμμετέχοντες στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών η Ντέμπορα Γουίνς Σμιθ, επικεφαλής του συμβουλίου ανταγωνιστικότητας των ΗΠΑ. Η ισχυρά κυρία της αμερικανικής ανταγωνιστικότητας, που συμβουλεύει τον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο, δεν περιορίσθηκε στις συστάσεις. Αύριο θα υπογράψει με το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο μία διακήρυξη συνεργασίας ώστε να συνεισφέρει στην προσπάθεια του ιδιωτικού τομέα της χώρας για τη βιώσιμη ανάκαμψη της οικονομίας.

Από την πλευρά του, ο πρώην πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος επίσης απέφυγε τη διφορούμενη γλώσσα του μαντείου – αλλά και την τεχνοκρατική των κεντρικών τραπεζιτών. Οπως είπε, αναζήτησε κι εκείνος την έμπνευση για το τι θα σύστηνε η Πυθία σε έναν σύγχρονο ικέτη: «Διδαχθείτε από τα λάθη σας, μη μιλάτε πολύ αλλά αναλάβετε δράση, από κοινού και γρήγορα, διότι ο χρόνος τελειώνει». Ο κ. Παπαδήμος φάνηκε, δε, να έχει μελετήσει και την ιστορία του αρχαιολογικού χώρου, καθώς θύμισε ότι στον ναό του Απόλλωνα βρέθηκαν δύο επιγραφές, γνωστές ως τα δελφικά παραγγέλματα: «γνώθι σαυτόν» γνώριζε τον εαυτό σου, και «μηδέν άγαν», δηλαδή τα πάντα με μέτρο. Κάποιος μάλιστα υποστήριξε ότι συνάντησε την ίδια την Πυθία. Ηταν ο πρώην υπουργός Εργασίας Τάσος Γιαννίτσης, ο οποίος είπε ότι τη βρήκε και του έδωσε τις συμβουλές της: Κοιτάξτε την ιστορία σας, έχετε και το παράδειγμα του Ικαρου που πέταξε παράτολμα υψηλά και του Οδυσσέα που χάρη στη σύνεσή του διεσώθη στο επικό του ταξίδι. Και αν είχε κανείς ερωτήματα για το τι ακριβώς εννοεί η Πυθία (του), προσέφερε το παράδειγμα και του Δαρβίνου, που διετύπωσε τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών. Σύμφωνα με αυτή, δεν επιβιώνει ο ισχυρότερος, αλλά εκείνος που είναι πιο προσαρμοστικός στην αλλαγή των εξωτερικών συνθηκών. Οπως είπε ο κ. Γιαννίτσης, η διαχείριση των προκλήσεων θα καθορίσει τη μελλοντική πορεία της χώρας.

Στην αρχαιότητα, οι Δελφοί θεωρούνταν ο ομφαλός του κόσμου. Το κέντρο μπορεί να έχει μετατοπισθεί προ πολλού εκτός Ελλάδος, αλλά η συγκυρία είναι τέτοια που η χώρα μας προσελκύει τη διεθνή προσοχή ως πεδίο κεντρικών προκλήσεων για τον σύγχρονο κόσμο. Η αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή, η απειλή της τρομοκρατίας, η ένταση στις σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία και την Κίνα αλλά και η διεθνής οικονομική αστάθεια διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό μείγμα. Μάλιστα, σύμφωνα με την εκτίμηση άλλων συμμετεχόντων, οι χαοτικές συνθήκες παγκοσμίως δεν είναι παροδικές αλλά θα προκαλέσουν αστάθεια για πολλές δεκαετίες και χρειάζονται μακροπρόθεσμη στρατηγική για τη διαχείρισή τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, στην Ελλάδα η εξελισσόμενη προσφυγική κρίση ήρθε να προστεθεί στην οικονομική κρίση. Μάλιστα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης έσπευσε να τονίσει ότι η προσφυγική κρίση κάνει ακόμη πιο επείγουσα την ταχεία ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Ωστόσο, αν και πολλοί συμφώνησαν ότι η διαχείριση του χρέους είναι μέρος της λύσης, έσπευσαν να προσθέσουν ότι η ελάφρυνσή του είναι αναγκαία ίσως, αλλά όχι και ικανή συνθήκη. Κοινώς, δεν αρκεί από μόνη της. Οι σύγχρονες Πυθίες επιχείρησαν να προσφέρουν κάποια λόγια σοφίας με βάση την πλούσια εμπειρία τους. Η σοφότερη του Φόρουμ όμως δεν μίλησε ούτε για το χρέος ούτε για την ανάπτυξη: ήταν η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου των Δελφών Ελένη Αρβελέρ, η οποία προσέφερε ως λύση τον πολιτισμό. Σε μια χώρα δοκιμαζόμενη από την κρίση όπως η Ελλάδα, θύμισε ότι η ελευθερία όλων μας σταματά εκεί που ξεκινά η ελευθερία των άλλων. Αυτή είναι η προϋπόθεση για όλα τα άλλα.