ΑΠΟΨΕΙΣ

ΣτΕ, Δημοκρατία, ΜΜΕ και Ελύτης

Μετά την εσπευσμένη προώθηση του ζητήματος των τεσσάρων ραδιοτηλεοπτικών αδειών, τις γάτες ράτσας, τη «Ζαμάν», τις μηνύσεις, τα εξώδικα, τις μη διαψευσθείσες κυβερνητικές παραινέσεις για απόλυση δημοσιογράφων και διορισμό διευθυντών και άλλα σκοτεινά παρόμοια, αισθάνομαι την ανάγκη να προτρέψω κάθε Ελληνα πολίτη να διαβάσει προσεκτικά και απροκατάληπτα τη φωτεινή 16η σκέψη της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1901/2014. Ο καθένας μπορεί να τη βρει σε λίγα δευτερόλεπτα στο Διαδίκτυο και να νιώσει καλύτερα.

Αντιγράφω: «Τα ΜΜΕ επιτελούν πολλαπλές, κατ’ ιδίαν, λειτουργίες στη δημοκρατική κοινωνία. Ενδεικτικά: Πληροφορούν τους πολίτες και αποτελούν fora ανοιχτής ανταλλαγής ιδεών, συμβάλλοντας στο να σχηματίσουν αυτοί ελεύθερα και δημόσια τη δική τους γνώμη για τα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Ελέγχουν την πολιτική εξουσία και καθιστούν διαφανή τον τρόπο λειτουργίας της. Ειδικά ως προς τους ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς, ο συνταγματικός νομοθέτης, έχοντας υπόψη τη μεγάλη εμβέλεια, τη χρονική αμεσότητα και την ιδιαίτερη δύναμη επιρροής που διαθέτουν, όρισε ότι η λειτουργία τους υπάγεται στον άμεσο έλεγχο του κράτους… Ο έλεγχος αυτός περιλαμβάνει τόσο τη χορήγηση αδείας λειτουργίας όσο και τη μέριμνα, ώστε κατά τη λειτουργία τους να εξυπηρετούνται συγκεκριμένοι σκοποί δημοσίου συμφέροντος… Η χορήγηση αδειών, ο έλεγχος της εξυπηρέτησης των σκοπών δημοσίου συμφέροντος και η επιβολή κυρώσεων ανατίθεται σε Ανεξάρτητη Αρχή, το ΕΣΡ». Ετσι αποφάσισαν ομόφωνα 30 δικαστές της ολομέλειας του ΣτΕ το 2014. Σε μια σκέψη που κατά πλειοψηφία έκρινε, λίγες γραμμές παρακάτω, με μνημειώδη τρόπο, ότι συνταγματικώς κατοχυρωμένη είναι μόνο η ιδιωτική και όχι η δημόσια τηλεόραση. Η τελευταία, αν υπάρχει, θα πρέπει «να οργανώνεται κατά τρόπο που να αποτρέπει κυβερνητικές και κομματικές επιρροές».

Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ, αξιότιμε κ. Παππά, επιτρέψτε μου αυτή τη δημόσια παραίνεση στο ζεύγος των πολιτικών που ισχυρίζεται ότι θέλει να βάλει τάξη στα ΜΜΕ. Για να βάλετε σωστά τάξη, αν όντως το επιθυμείτε: Διαβάστε προσεκτικά αυτή τη σκέψη. Είναι η μείζων πρόταση μιας σημαντικής αποφάσεως.

Οφείλει πλέον να τη γνωρίζει όχι μόνο κάθε πολιτικός, αλλά και κάθε Ελληνας πολίτης. Διαβάστε τη σκέψη για δεύτερη φορά: Είναι ομόφωνη ως προς το ΕΣΡ, διαυγής, ολοκληρωμένη, γενικής σημασίας και μη επιδεκτική παρερμηνειών. Μην αφήνετε να παραπλανηθείτε και ιδίως μη συνεχίσετε να παραπλανάτε ως προς αυτό. Η απόφαση δεν αλλοιώνεται ούτε κατά κεραία από άλλο σημείο της. Ο νομοθέτης εκδίδει νόμους για τον έλεγχο των ΜΜΕ, η εκτελεστική εξουσία τους εκτελεί, αλλά το ΕΣΡ, αυτό και μόνο, εκδίδει και ανακαλεί άδειες. Και όχι οι υπουργοί. Αν παρανομείτε συνειδητά για αντιπερισπασμό, θα αποτύχετε. Οι πάντες κατανοούν και κατακρίνουν δίχως να περισπώνται από τα υπόλοιπα προβλήματα και λάθη.

Μην υιοθετείτε αντισυνταγματικές και επικίνδυνες θεωρίες καταστάσεως ανάγκης, πέραν της καταστάσεως πολιορκίας του Συντάγματος. Οι διατάξεις περί αρμοδιοτήτων στο Σύνταγμα δεν είναι ήσσονος σημασίας. Ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα στις δημοκρατίες. Αν θεωρείτε ότι βρισκόμαστε στ’ αλήθεια σε κατάσταση ανάγκης, παρατείνετε τη θητεία του ΕΣΡ για τρεις μήνες. Καταργήστε νόμο με νόμο, αλλά το Σύνταγμα μην το βιάζετε, σας παρακαλώ! Και σταματήστε την κατακρεούργηση των ανεξάρτητων αρχών και την τρομοκράτηση του προσωπικού τους.

Προσπαθήστε να καταλάβετε βαθύτερα τη σκέψη του ΣτΕ. Στις δημοκρατίες η λαϊκή κυριαρχία διαμορφώνει την κρατική βούληση και όχι η κρατική κυριαρχία τη λαϊκή βούληση διά του ελέγχου της πληροφορήσεως και της ελεύθερης εκφράσεως.

Μη μου κάνετε μήνυση ή έγκληση, όπως η κ. Θάνου στον συνάδελφό μου. Τούτο θα σημαίνει ότι δεν καταλάβατε. Διαβάστε ξανά το ποίημα ο Στάλιν, του Ελύτη, από τη Μαρία Νεφέλη, με έμφαση στον τελευταίο στίχο του: Κάθε καιρός και ο Στάλιν του. Και μετά το επίγραμμα: Οταν ακούς “τάξη” ανθρώπινο κρέας μυρίζει. Ας προσεχθεί ιδιαίτερα, γιατί οι άνθρωποι δεν είναι αφελείς, το ζεύγος εισαγωγικών υπό μορφήν αγκίστρων…

*Ο κ. Πάνος Λαζαράτος είναι Καθηγητής Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών.