ΑΠΟΨΕΙΣ

Ασκήσεις διπλωματίας

Πίσω από το προσφυγικό δράμα και γύρω από την τύχη των εκατομμυρίων απελπισμένων που τούτες τις ώρες βρίσκονται στους δρόμους, στις λαστιχένιες βάρκες-πνίχτες στο Αιγαίο, στους καταυλισμούς στην Αθήνα και στην Ειδομένη, εκείνους που περιμένουν στη «ζούγκλα του Καλαί» για να περάσουν στην Αγγλία, παίζεται (και) ένα πολύπλευρο και πολύπλοκο (γεω)πολιτικό παιγνίδι. Γιατί μπορεί να μη φαίνεται, ίσως επειδή δεν έχει εικόνα για να πουλήσει, και να μην ομολογείται ανοιχτά για ευνόητους λόγους, αλλά το προσφυγικό έχει μετατραπεί στα χέρια των εμπλεκομένων, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σε ισχυρό εργαλείο πολιτικής, εξωτερικής και εσωτερικής. Ενδιάμεσες χώρες της διαδρομής ή χώρες αποδέκτες, ισχυροί και φιλόδοξοι ηγέτες, ομάδες κρατών, το χρησιμοποιούν ως μοχλό πίεσης για να διαπραγματευθούν εθνικά συμφέροντα, να διευθετήσουν διακρατικές εκκρεμότητες ή εσωτερικές υποθέσεις, να υπονομεύσουν συμμαχίες, να εξασφαλίσουν κονδύλια, ακόμη και να αυξήσουν την πολιτική επιρροή, να κερδίσουν εκλογές. Πρώτος ο Ερντογάν, που θέλει τα πάντα. Από χρήματα έως το «ξεπάγωμα» των διαδικασιών ένταξης της χώρας του στην Ε.Ε., κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους που θέλουν να ταξιδέψουν στην Ευρώπη, ενώ έχει έτοιμα να βάλει στο παζάρι, διευρυμένη ατζέντα στο Αιγαίο και κουρδικό ζήτημα.

Η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε, μολονότι δεν το ομολογεί ανοιχτά, να ανταλλάξει το προσφυγικό με το χρέος, για να εισπράξει, επισήμως τουλάχιστον, την άρνηση με δηλώσεις κορυφαίων αξιωματούχων, του τύπου «συμψηφισμός δεν γίνεται», αν και δεν πρέπει να αποκλειστεί εάν τα πράγματα φτάσουν στο απροχώρητο κάποια χειρονομία καλής θέλησης εκ μέρους των δανειστών. Παραπάνω, τα Σκόπια βλέπουν το ακανθώδες αυτό ζήτημα ως τη μεγάλη ευκαιρία να αναβαθμιστούν στα μάτια των Ευρωπαίων και να λάβουν ως επιβράβευση την προώθηση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων για την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Το ίδιο και η Σερβία, από κοντά η Αλβανία, το Μαυροβούνιο και η Βοσνία, ενώ Κροατία και Σλοβενία, πέραν του φόβου του πιθανού εγκλωβισμού μερικών χιλιάδων στα εδάφη τους, θεωρούν ότι δίνουν εξετάσεις νομιμοφροσύνης στους ισχυρούς της Ευρώπης. Ο Ορμπαν βορειότερα έχει τις δικές του στοχεύσεις. Με όπλο τις προσφυγικές ροές, σφυρηλατεί την ενότητα της ομάδας Βίσεγκραντ με σκοπό να ενισχύσει τη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στις Βρυξέλλες στην επιχείρηση προώθησης της εθνικοσυντηρητικής ατζέντας των μετακομμουνιστικών χώρων-μελών της Ε.Ε. Θα πληρώσει πολιτικά το μάρμαρο η Αγκελα Μερκελ με εκλογική κατάρρευση, όπως πολλοί προβλέπουν στις επικείμενες εκλογές στα τρία κρατίδια, εξέλιξη που δεν αποκλείεται να σηματοδοτήσει την πολιτική της αποκαθήλωση; Κάπου πίσω απ’ όλους αυτούς καραδοκεί ο Πούτιν, ο οποίος σύμφωνα με Δυτικούς αναλυτές με δυσκολία κρύβει την ικανοποίησή του από τους απειλητικούς για την ύπαρξή της τριγμούς που προκαλεί στην Ε.Ε. το προσφυγικό ποτάμι, το οποίο ο ίδιος κάνει ό,τι μπορεί να φουσκώσει με τη στρατιωτική επέμβασή του στη Συρία.