ΑΠΟΨΕΙΣ

Τα κλισέ των επιθέσεων

Με αφορμή τις επιθέσεις στις Βρυξέλλες είδαμε πάλι να διατυπώνονται τετριμμένα κλισέ και άσχετα αποφθέγματα, από τα οποία τα περισσότερα έχουν στόχο να δικαιώσουν τις θέσεις όσων τα εκφέρουν παρά να συνδράμουν οτιδήποτε νέο στη συζήτηση. Ορισμένα σχόλια:

Πρώτον, οι πρόσφυγες δεν έχουν σχέση με τους δράστες στο Παρίσι ή στις Βρυξέλλες. Είναι ένας συσχετισμός από τα δεξιά του πολιτικού φάσματος, που συσκοτίζει τις αναλύσεις. Οι δράστες είναι γεννημένοι στη Γαλλία ή στο Βέλγιο, Ευρωπαίοι υπήκοοι. Το γεγονός ότι ταξιδεύουν για μερικές εβδομάδες στη Συρία για να λάβουν τη σχετική εκπαίδευση από το Ισλαμικό Κράτος δεν τους καθιστά ούτε Σύρους ούτε πρόσφυγες. Το γεγονός ότι έχουν ευρωπαϊκά διαβατήρια τούς επιτρέπει να ταξιδεύουν κανονικά με αεροπλάνα και δεν είναι υποχρεωμένοι να διακινδυνεύουν τη ζωή τους σε φουσκωτές βάρκες και φουρτουνιασμένες θάλασσες για να έρθουν στη Δύση.

Δεύτερον, η προσπάθεια σύνδεσης των τρομοκρατικών επιθέσεων με τον πόλεμο στη Συρία ή την επέμβαση της Δύσης στη Λιβύη είναι ένα άστοχο επιχείρημα, που διατυπώνεται συνήθως από την Αριστερά. Είναι άκαιρη η συζήτηση, και κάθε απόπειρα ρελατιβισμού της απανθρωπιάς του τρόμου είναι εκ προοιμίου αυτοϋπονομευτική.

Τρίτον, το Ισλάμ δεν ευθύνεται για τον αδιάκριτο φασισμό μερικών χιλιάδων μελών του Ισλαμικού Κράτους. Είναι μια θρησκεία με 1,6 δισεκατομμύριο μέλη και δεν είναι δυνατόν να στιγματίζεται με φράσεις όπως «το μετριοπαθές Ισλαμ είναι ένας μύθος» (Σώτη Τριανταφύλλου). Πολλοί από τους δράστες δεν πήγαιναν καν τακτικά στο τζαμί, όπως προκύπτει από τη μελέτη των βιογραφικών τους. Το Ισλάμ είναι συχνά πρόσχημα και όχι αυτοσκοπός των τρομοκρατών. Ωστόσο, το ίδιο το Ισλάμ θα έπρεπε να δραστηριοποιηθεί περισσότερο για να αναχαιτίσει την προδιαγεγραμμένη, έστω και άδικη, στοχοποίησή του. Οι φωνές καταδίκης τέτοιων ενεργειών είναι χαμηλόφωνες, παρόλο που τα ΜΜΕ διψούν να προβάλουν το φιλειρηνικό πρόσωπό του.

Τέταρτον, δεν μπορεί να αποδίδεται με περισσή ευκολία η ριζοσπαστικοποίηση στη φτώχεια και την κοινωνική αδικία. Πρόκειται για το γνωστό στερεότυπο που προβάλλουν οι αριστεροί, με αποτέλεσμα να μοιάζουν σχεδόν απολογητές της τρομοκρατίας. Ενίοτε η μαρξιστική ανάλυση δεν επαρκεί για να ερμηνεύσει τόσο σύνθετα φαινόμενα. Πέμπτον, ακόμη και η θεωρία ότι τα μπανλιέ στο Παρίσι ή στο Μόλενμπεκ στις Βρυξέλλες είναι φυτώρια εξτρεμισμού ηχεί απλουστευτική και αντιβαίνει στη στατιστική επιστήμη. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι μιλάμε για μια παρέα ανδρών 25 χρόνων, που μετριούνται το πολύ στα δάχτυλα των δύο χεριών σε σύνολο 93.000 κατοίκων της συγκεκριμένης περιοχής.

Τέλος, το βασικότερο είναι να σταματήσουμε να συζητάμε με σχήματα και να αναπαράγουμε προκατασκευασμένες έννοιες του περασμένου αιώνα: η σύγκρουση Δύσης – Ισλάμ δεν είναι πλέον επαρκές εργαλείο, για να καταλάβουμε όσα συμβαίνουν.