ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Λουκάς Μίστελης: «Ηρωάς μου είναι ο μέσος Ελληνας που αγωνίζεται για την καθημερινότητά του»

loukasmistelis1

Γιατί πολλοί Ελληνες διαπρέπουν στο εξωτερικό;
∆ιότι εργάζονται σκληρά. Ακόµη, είναι φιλόδοξοι, υπερήφανοι και βρίσκονται σε περιβάλλοντα αξιοκρατικά. Παρά τις κριτικές που γενικά ακούγονται, η δηµόσια παιδεία στην Ελλάδα παραµένει καλή και οι ελληνικές οικογένειες, µολονότι έχουν αυξηµένες οικονοµικές δυσκολίες, επενδύουν στην εκπαίδευση των παιδιών. Οταν πήγα στο εξωτερικό, ποτέ δεν ένιωσα ότι υστερούσα έναντι των ντόπιων συµφοιτητών µου (και µετέπειτα συναδέλφων µου) σε µόρφωση, ταυτόχρονα όµως δούλευα πιο πολύ από εκείνους.
Πώς σας αγγίζει η κρίση της Ελλάδας;
Με άγγιξε άµεσα µέσα από την ασθένεια της µητέρας µου, τώρα εκλιπούσης, που νοσηλεύτηκε σε αθηναϊκά νοσοκοµεία. Επίσης, βλέπω σε φίλους, συγγενείς και συναδέλφους την αγωνία και την απογοήτευση, στους νέους την απαισιοδοξία και την έλλειψη ελπίδας.
Σε τι ελπίζετε;
Η χώρα να βγει από την οικονοµική και πολιτική κρίση που τη µαστίζει και οι Ελληνες να συνεχίσουµε να διαπρέπουµε παγκοσµίως, αλλά και να γίνουµε πιο ανεκτικοί µε τους ξένους και µε τις ιδέες µε τις οποίες δεν συµφωνούµε.
Η ελληνικότητα είναι αίσθηµα ή συνείδηση;
Είναι βίωµα που εµπεριέχει και το αίσθηµα, και τη συνείδηση. Χαρακτηρίζεται από τη σηµασία των οικογενειακών και φιλικών δεσµών, την κοινωνικότητα και την εσωστρέφεια, τη βυζαντινή χαρµολύπη, το πάθος και τη δραµατικότητα στις αντιδράσεις, το πνεύµα και την εγγενή θρησκευτικότητα, τη φιλοξενία και τη γενναιοδωρία, την υπερηφάνεια, το φιλότιµο, αλλά και την έπαρση, τον οχαδερφισµό, τη µισαλλοδοξία. 
Γιατί φύγατε; Και µε ποια προϋπόθεση θα γυρίζατε στην πατρίδα;
Εφυγα µε υποτροφίες για µεταπτυχιακές σπουδές το ’90 στη Γαλλία και τη Γερµανία και στη συνέχεια στην Ιαπωνία. Στο εξωτερικό εγκλιµατίστηκα πολύ γρήγορα και, µε τις προοπτικές που υπήρξαν για επαγγελµατική αποκατάσταση, η επιστροφή µου δεν ήταν εφικτή. ∆εν την αποκλείω βέβαια, αλλά είµαι πια στην Αγγλία πολλά χρόνια και έχω ρίζες επαγγελµατικές και κοινωνικές.
Η δεύτερη χώρα σας σε τι σας επηρέασε;
Εζησα στη Γερµανία για έξι χρόνια και µετά στην Πολωνία και την Ουκρανία. Στο Λονδίνο βρίσκοµαι 15 χρόνια. Στοιχεία της ζωής στη Βρετανία που µε επηρέασαν είναι η µεθοδικότητα, ο δηµόσιος διάλογος, η ευθύτητα, οι ήπιοι τόνοι, η εργατικότητα, η αίσθηση της ιεραρχίας, η αξιοκρατία και η κοινωνική συνείδηση. Ωστόσο, ποτέ δεν ξεχνώ ότι ο παππούς µου ήταν κάτοικος Μεγίστης.
Ποια ελληνική συνήθειά σας κρατήσατε;
Τη συνάντηση µε φίλους για καφέ, τις συζητήσεις για τα πολιτικά, τον τακτικό εκκλησιασµό, το σεβασµό για την οικογένεια – και ελπίζω τη φιλοξενία και το φιλότιµο.
Ενα πρόσφατο ελληνικό έργο τέχνης που σας άγγιξε.
Η αλήθεια είναι ότι δεν ενηµερώνοµαι συχνά για την ελληνική τέχνη. Πάντα µε συγκινεί η µουσική του Χατζιδάκι και της Ελένης Καραΐνδρου, η φωνή της ∆ήµητρας Γαλάνη και της Χαρούλας Αλεξίου, αλλά και των Γιάννη Κότσιρα και Αλκίνοου Ιωαννίδη. Αγαπώ τη ζωγραφική του Σταθόπουλου, του Φασιανού και του Μυταρά.

Εάν ήταν στο χέρι σας να αλλάξετε ένα πράγµα στην Ελλάδα, αυτό ποιο θα ήταν; Θα καταργούσα τα «παράθυρα» στην τηλεόραση και θα προσπαθούσα να χαµηλώσουν οι τόνοι στις συζητήσεις. 
Τι πιο µικρό ελληνικό αγάπησα.
Τον ελληνικό καφέ και τα ντολµαδάκια.
Ο Ελληνας ήρωάς µου.
Ο ανώνυµος Ελληνας µετανάστης. Ο µέσος Ελληνας που αγωνίζεται για την καθηµερινότητά του. Από τους κλασικούς, ο Αριστοτέλης και ο Θουκυδίδης – το ενδιαφέρον για τον τελευταίο µού το ενέπνευσε ο καθηγητής µου στο σχολείο, ο Νίκος Κατσαώρας. Οφείλω πολλά στους δασκάλους και τους καθηγητές µου.

* Ο Λουκάς Μίστελης είναι καθηγητής Διεθνούς Εμπορικού Δικαίου και Διαιτησίας  και διευθυντής της Σχολής Διεθνούς Διαιτησίας στο Queen Mary University του Λονδίνου.