ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Στρέμπελε: «Ο Σνόουντεν πρέπει να έρθει στη Γερμανία»

Στρέμπελε: «Ο Σνόουντεν πρέπει να έρθει στη Γερμανία»

Είναι Παρασκευή 2 Μαΐου, μετά την αργία της Πρωτομαγιάς και πριν από Σαββατοκύριακο. Το κτίριο γραφείων των Γερμανών βουλευτών στην οδό Ούντερ ντεν Λίντεν του Βερολίνου μοιάζει με φάντασμα, αφού η συντριπτική πλειονότητα των βουλευτών και των συνεργατών τους «λείπει με άδεια». «Μετά λένε για τους Ελληνες», παρατηρώ στους συνομιλητές μου, οι οποίοι, σε πλήρη αντίθεση με την ατμόσφαιρα του κτιρίου, βρίσκονται σε οργασμό δραστηριότητας. Το γραφείο του βουλευτή των Πρασίνων Χανς-Κρίστιαν Στρέμπελε έχει μόλις παραλάβει την έκθεση που παρήγγειλε η γερμανική κυβέρνηση για την υπόθεση Σνόουντεν και η διάθεση που επικρατεί θα μπορούσε να περιγραφεί ως συγκρατημένη οργή. Η έκθεση απειλεί τους Γερμανούς βουλευτές που διερευνούν την υπόθεση των μαζικών παρακολουθήσεων της ΝSA στη Γερμανία με ποινικές ευθύνες ενώπιον αμερικανικών δικαστηρίων. Ο 74χρονος Στρέμπελε, που έγινε βουλευτής ύστερα από καριέρα στη μάχιμη δικηγορία, δεν είναι απ’ αυτούς που θα φοβηθούν τις νομικές μάχες. Ο Στρέμπελε έχει παλέψει όσο λίγοι στη Γερμανία για τη χορήγηση ασύλου στον Εντουαρντ Σνόουντεν, τον οποίο συνάντησε τον Οκτώβριο στη Μόσχα. Στις ερωτήσεις για τις πιέσεις που του ασκούνται, ο Στρέμπελε (ο μοναδικός βουλευτής των Πρασίνων που εκλέγεται απευθείας και όχι με τη δεύτερη κατανομή και από τους ελάχιστους Πράσινους που καταψηφίζουν τα πακέτα της κυβέρνησης Μέρκελ για τον ευρωπαϊκό Νότο) απαντά επικαλούμενος τους πολίτες που εκπροσωπεί. «Ο κόσμος θέλει να διερευνήσουμε αυτή την υπόθεση», επιμένει. Στις 8 Μαΐου η εξεταστική επιτροπή της γερμανικής Βουλής αποφάσισε να ζητήσει κατάθεση από τον Εντουαρντ Σνόουντεν, αφήνοντας όμως αναπάντητες τις κρίσιμες λεπτομέρειες.

– Θα καταθέσει ο Σνόουντεν στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής;

– Πήγα στη Μόσχα τον Οκτώβριο και είδα τον Σνόουντεν, μου είπε ότι είναι έτοιμος για κάτι τέτοιο. Εκτοτε παλεύω γι’ αυτό. Αν θα πετύχει ή όχι δεν το ξέρει κανείς, όλοι έλεγαν από την αρχή ότι δεν θα γίνει ποτέ, ότι η Γερμανία δεν θα τολμήσει να αψηφήσει τις ΗΠΑ. Τα κόμματα της συγκυβέρνησης δεν ήθελαν καν να συσταθεί κοινοβουλευτική εξεταστική επιτροπή. Εξεταστική επιτροπή όμως έχουμε, τον Σνόουντεν δεν έχουμε ακόμα.

– Πώς επηρεάζει τη δουλειά σας η έκθεση των εμπειρογνωμόνων;

– Το ξέραμε ότι η κυβέρνηση δεν τον θέλει εδώ, τώρα το έχουμε γραπτά. Δεν βλέπω τις πιθανότητες τόσο κακές όσο φαίνονται στον Τύπο. Οταν η εξεταστική επιτροπή αποφασίσει να καλέσει τον Σνόουντεν ως μάρτυρα (σ.σ.: πράγματι συνέβη στις 8 Μαΐου), τότε θα ζητήσουμε από την κυβέρνηση να τον φέρει στη χώρα. Αν μπορούμε να την υποχρεώσουμε δικαστικά ή όχι, αυτό θα φανεί. Η σημερινή είδηση είναι ότι η κυβέρνηση πήρε μια γνωμάτευση από συντηρητικό δικηγορικό γραφείο της Ουάσιγκτον, σύμφωνα με την οποία ακόμη και οι βουλευτές μπορούν να τιμωρηθούν αν φέρουν τον Σνόουντεν εδώ και αποκαλύψει μυστικά. Είναι απόπειρα εκφοβισμού των βουλευτών εκ μέρους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Αν παραγγέλναμε εμείς την έκθεση, το περιεχόμενό της θα ήταν διαφορετικό. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει ένα σκάνδαλο και η διερεύνησή του να τιμωρείται. Συμφωνήσαμε με τους Πράσινους να μην το λάβουμε υπόψη, υποθέτω ότι και στα άλλα κόμματα έκαναν το ίδιο.

– Η γερμανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι θα πληγούν καίρια οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον.

– Υπάρχει η εντύπωση ότι θα περιοριστεί η συνεργασία μεταξύ των μυστικών υπηρεσιών. Λέω ότι δεν έχουν την πολυτέλεια, γιατί οι Αμερικανοί παίρνουν πάρα πολλές χρήσιμες πληροφορίες από τις γερμανικές υπηρεσίες. Επίσης δεν θα σταματήσουν να δίνουν πληροφορίες στη Γερμανία, γιατί έχουν και οι ΗΠΑ συμφέρον να μη γίνονται τρομοκρατικές επιθέσεις σε γερμανικό έδαφος.

– Μια συμβιβαστική λύση θα ήταν να καταθέσει ο Σνόουντεν με βιντεοδιάσκεψη ή να τον επισκεφθεί η εξεταστική επιτροπή στη Μόσχα.

– Μου έχει πει ότι δεν θα το κάνει. Δεν είναι ελεύθερος. Εχει πάρει άσυλο υπό την προϋπόθεση να μην πει κάτι που βλάπτει τα αμερικανικά συμφέροντα. Ούτε μπορεί να πάει σε κάποιο μυστικό δωμάτιο γιατί δεν υπάρχει κάτι τέτοιο στη Μόσχα. Εξάλλου, με την κλιμάκωση στην Ουκρανία, πώς μπορεί κανείς να φανταστεί αντιπροσωπεία του γερμανικού Κοινοβουλίου να ταξιδεύει στη Μόσχα, να γίνεται ίσως δεκτή από τον Πούτιν, τη στιγμή που υπάρχουν συνέχεια απειλές κυρώσεων και που η Ε.Ε. μπλοκάρει τους λογαριασμούς των στενών συνεργατών του; Πώς θα μπορούσε κανείς να δουλέψει κανονικά;

– Ποιο είναι το διακύβευμα στην υπόθεση Σνόουντεν;

– Η γερμανική κυβέρνηση δεν θέλει να θυμώσει τις ΗΠΑ. Οι αμερικανογερμανικές σχέσεις έχουν επιβαρυνθεί. Αλλά δεν φταίω εγώ, ούτε οι Γερμανοί ούτε ο Σνόουντεν φταίνε, αλλά όσοι δρουν με παράνομο και εγκληματικό τρόπο. Οι πράξεις αυτές είναι παράνομες τόσο στη Γερμανία όσο και στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη υπόθεση κατασκοπείας στην παγκόσμια ιστορία, όχι μόνο στη σύγχρονη εποχή, ούτε μόνο σε μία χώρα. Είναι δύσκολο ακόμη και να διανοηθεί κανείς πόσο τεράστιος είναι ο αριθμός των ανθρώπων που θίγονται. Είναι όλες οι επικοινωνίες ολόκληρων λαών, ίσως και όλου του πλανήτη. Πρόκειται για τεράστιο κίνδυνο. Ο Σνόουντεν πρέπει να έρθει στη Γερμανία όχι μόνο για να βοηθήσει στη διαλεύκανση της υπόθεσης αλλά και γιατί εμείς στη Γερμανία και όλος ο κόσμος τού χρωστάει χάρη. Του αξίζει να βρεθεί κάπου που να μπορεί να ζήσει μια φυσιολογική ζωή.

– Πώς αντιμετωπίζει ο ίδιος την κατάσταση;

– Με εξέπληξε. Ηταν ένας νέος, χωρίς κανέναν φόβο, που μας μίλησε και γελούσε για τρεις ώρες και ήταν απολύτως πεπεισμένος για την αποστολή του. Αντίθετα με αυτό που πιστεύει ο κόσμος, ο Σνόουντεν δεν είναι αριστερός. Είναι Αμερικανός πατριώτης. Μας έλεγε συνέχεια: «Το έκανα για τους συμπατριώτες μου στις ΗΠΑ. Οι συμπατριώτες μου πρέπει να επικοινωνούν ξανά φυσιολογικά, δεν μπορεί να παρακολουθείται όλος ο πληθυσμός». Από όλη του τη ζωή και τη στάση του φαίνεται ότι δεν είναι αντίπαλος των ΗΠΑ, ούτε κάποιος που προδίδει την πατρίδα του. Είμαι σίγουρός ότι σε πέντε ή δέκα χρόνια θα θεωρείται ένας από τους μεγάλους ήρωες των ΗΠΑ.