ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Τζον Κίτμερ: Παρακολουθούμε προσεκτικά τι λέει ο πρόεδρος Ερντογάν

tzon
kittmerdeksia

Διετέλεσε πρέσβης της Βρετανίας στην Αθήνα τα τελευταία τέσσερα χρόνια, στη διάρκεια των οποίων συνεργάσθηκε στενά και αποτελεσματικά με πολύ διαφορετικές ελληνικές κυβερνήσεις, μεταξύ άλλων, στους ευαίσθητους τομείς της τρομοκρατίας και του προσφυγικού. Στην τελευταία του συνέντευξη πριν αποχωρήσει από την Ελλάδα, ο Τζον Κίτμερ μιλά για τον ρόλο της χώρας μας στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ιδιαίτερα τη σημασία της βάσης στη Σούδα, αναφέρεται στη Συνθήκη της Λωζάννης, σημειώνοντας δηκτικά ότι το Λονδίνο παρακολουθεί με προσοχή τις τοποθετήσεις του Ταγίπ Ερντογάν, ενώ σχολιάζοντας τις εξελίξεις στο Κυπριακό και ειδικότερα το ακανθώδες ζήτημα των εγγυήσεων, δηλώνει πως πρέπει πρώτα οι δύο κοινότητες να εξετάσουν το θέμα και μετά να τοποθετηθούν οι εγγυήτριες δυνάμεις, μεταξύ αυτών και η Βρετανία.

– Πώς αποτιμάτε τη συνεργασία σας με τις ελληνικές κυβερνήσεις;
– Τα τέσσερα χρόνια μου εδώ ήταν ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα λόγω της αλλαγής που σημειώθηκε στο μέσον περίπου της θητείας μου, όταν οι εκλογές ανέδειξαν την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Επρεπε να χτίσουμε νέες σχέσεις, σε αρκετές περιπτώσεις να γνωρίσουμε νέα πρόσωπα που ανέλαβαν υπουργικά καθήκοντα, να βρούμε ένα πεδίο επικοινωνίας μαζί τους, τρόπους συνεργασίας, να εντοπίσουμε τις ανάγκες και των δύο πλευρών, τα αμοιβαία συμφέροντα. Οπως και με τις προηγούμενες κυβερνήσεις –Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ και Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ– συνεργαστήκαμε στενά σε πολλά και σημαντικά ζητήματα που τις απασχολούσαν.

– Και στο μείζον θέμα του μεταναστευτικού-προσφυγικού;

– Εχουμε κάνει ολοένα και περισσότερη δουλειά γύρω από το μεταναστευτικό. Η συνεργασία ξεκίνησε με την κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου, αλλά τα τελευταία δύο χρόνια συμβάλλουμε όλο και περισσότερο, στηρίζοντας την κυβέρνηση ώστε να ανταποκριθεί στο άνευ προηγουμένου μεταναστευτικό-προσφυγικό κύμα που έφτασε στη χώρα, ειδικά πέρυσι. Εχουμε διαθέσει περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ έως τώρα για τη στήριξη πολλών και διαφορετικών δομών φιλοξενίας προσφύγων. Εχει υπάρξει μια σταθερή βελτίωση της ποιότητας και του είδους της φιλοξενίας. Αρχικά, επρόκειτο για προσωρινή, αλλά έχει πάρει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά σε κάποιες περιοχές. Για συγκεκριμένες ομάδες προσφύγων έπρεπε να βρεθούν πιο σταθερές, πιο μόνιμες και πιο ασφαλείς δομές. Χρηματοδοτούμε ξενώνες για ασυνόδευτα ανήλικα. Συμμετέχουμε με σκάφη στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στο Ανατολικό Αιγαίο και με πλοίο του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού στη δύναμη του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Και, βεβαίως, υπάρχει αποτελεσματική συνεργασία με την ΕΛ.ΑΣ. και το Λιμενικό εδώ και κάποια χρόνια για την εξάρθρωση των συμμοριών των διακινητών.
– Στο θέμα της τρομοκρατίας;
– Η συνεργασία μας είναι διαχρονικά πολύ καλή με την Ελληνική Αστυνομία για λόγους που πριν από 15 χρόνια αφορούσαν την εσωτερική τρομοκρατία. Ομως, η μεγάλη απειλή που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι η ισλαμιστική τρομοκρατία. Συνεργαζόμαστε πολύ στενά με τις ελληνικές αρχές. Είμαστε εδώ, είμαστε παρόντες και θα συνεχίσουμε να είμαστε. Είναι προς το συμφέρον όλων μας να εξακολουθήσουμε να ανταλλάσσουμε πληροφορίες, γνώσεις, εξειδίκευση και να εργαζόμαστε από κοινού. Η συνεργασία μας με την παρούσα και την προηγούμενη κυβέρνηση αφορά τα ίδια ουσιώδη και υπαρξιακά θέματα. Εχω πολύ καλές σχέσεις, όπως έχουν και οι Βρετανοί υπουργοί, με τον κ. Τόσκα, με τους άλλους αρμόδιους υπουργούς, όπως και με το γραφείο του πρωθυπουργού. Η ελληνική κυβέρνηση γνωρίζει ότι είναι σε μια πολύ επικίνδυνη περιοχή και επιδιώκει να προστατεύσει την ασφάλεια, την ευημερία και τα συμφέροντα τόσο των Ελλήνων όσο και των Ευρωπαίων πολιτών.

– Πώς βλέπετε τη συμπεριφορά του Τούρκου προέδρου;

– Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι ο πρόεδρος Ερντογάν αντιμετώπισε μια άνευ προηγουμένου υπαρξιακή απειλή στις 15 Ιουλίου. Η Βρετανία, όπως και η Ελλάδα, έσπευσε να καταδικάσει την επίθεση κατά της τουρκικής δημοκρατίας και να στηρίξει τον πρόεδρο Ερντογάν και την τουρκική κυβέρνηση στην επιτυχημένη προσπάθειά τους να αποκαταστήσουν το κράτος δικαίου, τις αρχές της δημοκρατίας και τις ελευθερίες που συνεπάγονται. Υπογραμμίζουμε σε όλες μας τις επαφές την ανάγκη να συμμορφώνεται η Τουρκία, σε όλες τις αποφάσεις της, με τις δημοκρατικές αρχές τις οποίες αντιπροσωπεύει η επιτυχημένη έξοδος από την περιπέτεια του πραξικοπήματος.

– Ο κ. Ερντογάν αισθάνεται πως τα σύνορα της χώρας του δεν είναι αυτά που θα ήθελε. Για την Ελλάδα, η στάση αυτή είναι ανησυχητική.

– Ξέρω πολύ καλά την εξαιρετικά περίπλοκη και δύσκολη διαδικασία που οδήγησε τελικά στη Συνθήκη της Λωζάννης. Και εμείς, όπως και η ελληνική κυβέρνηση, παρακολουθούμε με μεγάλη προσοχή τι λέει ο πρόεδρος Ερντογάν. Προσπαθούμε να ερμηνεύσουμε το τι λέει, που είναι σχεδόν βέβαιο ότι είναι κάτι πιο περίπλοκο από ό,τι φαίνεται επιφανειακά. Πιθανόν, οι δηλώσεις του να προορίζονται για το εσωτερικό ακροατήριο, όμως εξακολουθούμε να παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά. Οι αρχές του Διεθνούς Δικαίου, οι αρχές ενός διεθνούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες, είναι γνωστές σέ όλους και παρακολουθούμε με αυτό κατά νου.

Η περίπτωση της Σούδας

– Ο ρόλος της Ελλάδας;
– Είναι μια σταθερή χώρα σ’ ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον, σε μια δύσκολη περιοχή. Αυτή η σταθερότητα είναι για μας σημαντική. Εκτιμούμε τη συνεργασία μας, ιδιαίτερα σε θέματα άμυνας, λόγω και των εγκαταστάσεων που διατίθενται στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ στη Σούδα, αλλά και της ευρύτερης και βαθύτερης αμυντικής σχέσης που καλύπτει επιχειρησιακά θέματα, κοινές ασκήσεις και εκπαίδευση. Ενοπλες δυνάμεις καλά συντονισμένες που καταλαβαίνουν οι μεν τις δε. Ολα αυτά συμβαίνουν ακριβώς επειδή αναγνωρίζουμε τη σημασία της Ελλάδας στην περιοχή που βρίσκεται αλλά και ως σημαντικού κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Παρά τις δυσκολίες σας, εξακολουθείτε να διαθέτετε 2% του ΑΕΠ για την κάλυψη των αμυντικών σας υποχρεώσεων κι αυτό είναι πολύ σημαντικό για μας. Οι Ελληνες αξιωματικοί συνεργάζονται τόσο στενά μαζί μας σε καθημερινή βάση, καθώς τα πλοία μας και τα αεροπλάνα μας διέρχονται από τον ελληνικό εναέριο χώρο και διαπλέουν τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας. Είναι μια σημαντική σχέση.

Οι εγγυήσεις στην Κύπρο

– Είναι λογικό, και μπορεί να γίνει αποδεκτό, ένα ανεξάρτητο κράτος της Ε.Ε. να έχει στρατό άλλης χώρας στο έδαφός του;
– Εμείς θέλουμε η ίδια μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε σε όλα τα άλλα κεφάλαια των συνομιλιών, να εφαρμοσθεί και στη διευθέτηση των θεμάτων ασφαλείας και εγγυήσεων. Βεβαίως, ως εγγυήτρια δύναμη έχουμε ρόλο σε οποιαδήποτε αλλαγή αφορά το σύστημα των εγγυήσεων. Ομως, πριν και πάνω απ’ όλα θέλουμε να υπάρξει συμφωνία των δύο κοινοτήτων για το τι οι ίδιες θεωρούν ότι θα τις έκανε να νιώθουν ασφαλείς, εσωτερικά και εξωτερικά. Οπότε, ενθαρρύνουμε τα δύο μέρη να συζητήσουν και γι’ αυτό το θέμα μεταξύ τους και αναμένουμε ότι κάποια στιγμή θα χρειαστεί να διευρύνουν τη συζήτηση και προς τις εγγυήτριες δυνάμεις και, πιθανόν, ευρύτερα εντός του ΟΗΕ. Δεν πρέπει να μπαίνει κανείς σε πολλές λεπτομέρειες γιατί εξαρτάται από το τι θα προκύψει από τις μεταξύ τους συνομιλίες. Υπάρχουν πολλά και διαφορετικά μοντέλα για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί μια τέτοια κατάσταση. To βασικό είναι η όποια συμφωνία να περιγράφεται με σαφήνεια στη σχετική νομοθεσία και το τελικό κείμενο να μπορεί να ενσωματωθεί στη συμφωνία ώστε να έχει τη μορφή νομικά δεσμευτικού κειμένου. Αυτό είναι τεράστιας σημασίας.