ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός και το Βυζάντιο

14grammata--3

Κύριε διευθυντά
Διαβάζω το θαυμάσιο αφιέρωμα της «Καθημερινής» για την Αγία Σοφία και με καταλαμβάνει μια απέραντη θλίψη.

Οι αυτοκράτορες του Βυζαντίου –ο Ιουστινιανός– επιζήτησαν να κτίσουν το τελειότερο δημιούργημα ανατρέχοντας στη σοφία των νεο-πλατωνιστών και ευρύτερα στον ελληνικό πολιτισμό, ακριβώς αυτών τη σχολή την οποία με φανατισμό υποχρέωσαν σε κλείσιμο.

Πόσο διαφορετική, πόσο ανώτερη θα ήταν η πορεία του Βυζαντίου, αν είχε επιζητήσει τη σοφία του ελληνικού πολιτισμού, όχι μόνο για το κτίσιμο της Αγίας Σοφίας, όχι μόνο για την αναζήτηση φιλοσοφικών επιχειρημάτων κατά των Αρείων και των άλλων «αιρετικών», αλλά για την ίδια την υπόστασή του.

Οχι ιπποδρόμια, αλλά Ολυμπιακούς Αγώνες και θέατρα, όχι θεολογία αλλά φιλοσοφία, όχι ελέω Θεού απολυταρχισμός, αλλά δημοκρατία, όχι δεισιδαιμονία αλλά γνώση και μαθηματικά.

Θα ήταν πολύ διαφορετική, πολύ ανώτερη, η εξέλιξη της παγκόσμιας ιστορίας.

Τότε ακόμη πετούσαν οι αρχαίες πεταλούδες, τις καταστροφές τις προκάλεσαν;

Οχι σε άλλο τόπο χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, αλλά στον ίδιο περίπου χίλια χρόνια μετά.

Στελιος Νεγρεποντης, Ομότιμος καθηγητής, διατελέσας αντιπρύτανης ΕΚΠΑ