ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

«Ιδιωτικά ΑΕΙ» στην αρχαία Αθήνα

grammata-anagnwstwn--16

Κύριε διευθυντά
Πολύς λόγος γίνεται για το άρθρο  του Συντάγματος  που απαγορεύει την ίδρυση μη κρατικών ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ενώ στα περισσότερα κράτη επιτρέπεται. Στα μη κρατικά πανεπιστήμια φοιτούν χιλιάδες ξένοι φοιτητές, με αποτέλεσμα το κράτος να έχει σημαντικά έσοδα από το  εισαγόμενο συνάλλαγμα. Η χώρα μας είναι γνωστή σε όλο τον κόσμο για την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία  της, κάτι που θα μπορούσε κάλλιστα να εκμεταλλευτεί ιδρύοντας ένα μη κρατικό πανεπιστήμιο τύπου  π.χ. Χάρβαρντ στην Αθήνα, με τους διασημότερους καθηγητές και ας ήταν το ακριβότερο στον κόσμο. Τα ονόματα Πλάτων ή Αριστοτέλης θα ήταν οι καλύτεροι «κράχτες» για προσέλκυση ξένων φοιτητών για σπουδές και μεταπτυχιακά στη φιλοσοφία.  Μην ξεχνάμε ότι οι φιλοσοφικές σχολές που ιδρύθηκαν και ήκμασαν στην αρχαία Αθήνα  (η  Πλατωνική Ακαδημία το 387 π.Χ., το Λύκειον ή Περίπατος  του  Αριστοτέλη το 335 π.Χ., ο Κήπος του Επίκουρου το 306 π.Χ. και η Στοά του Ζήνωνος το 300 π.Χ.)  ήταν όλες ιδιωτικές. Το πρώτο δημόσιο εκπαιδευτικό ίδρυμα ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο (161-180 μ.Χ.), έναν από τους πιο καλλιεργημένους αυτοκράτορες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Μυήθηκε στα Ελευσίνια Μυστήρια και προχώρησε στην ίδρυση του αθηναϊκού  πανεπιστημίου το οποίο φιλοδοξούσε να καταστήσει πνευματικό κέντρο ολόκληρης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.  Το πανεπιστημιακό ίδρυμα του Μάρκου Αυρηλίου συγκροτήθηκε από τη σοφιστική και τις τέσσερις σχολές της φιλοσοφίας. Οι καθηγητές ήταν αρχικά έξι, δύο της σοφιστικής και ανά ένας σε κάθε φιλοσοφική σχολή, μισθοδοτούμενοι, οι πέντε από τον αυτοκράτορα και ο ένας από την πόλιν.  Αγριος  ανταγωνισμός διεξήγετο για τη στρατολόγηση νέων φοιτητών. Παλαιότεροι φοιτητές περίμεναν τους νεοαφιχθέντες υποψηφίους φοιτητές στις εισόδους της πόλης ή στα λιμάνια του Πειραιά και του Σουνίου και προσπαθούσαν να τους προσελκύσουν ο καθένας στη δική του σχολή. Στην Αθήνα  συνέρρεαν φοιτητές από όλα τα μέρη του τότε γνωστού κόσμου και η φήμη και η ευημερία της πόλης εξηρτώντο από την παρουσία των φοιτητών, καθ’ ότι προήρχοντο από εύπορες οικογένειες. Ο αριθμός των φοιτητών που σπούδαζαν στην αρχ. Αθήνα εκείνη την εποχή υπολογίζεται περί τους 2.000 (Διογένης Λαέρτιος V, 37).

ΥΓ.: Βιβλιογραφία: Θεόδ. Χ. Σαρικάκης, «Το αρχαιότερο στον κόσμο Πανεπιστήμιο». Επιστημονική επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, τόμ. ΛΑ΄ (1996-1997).

Βασιλειος Μπελλιος, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος