ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο Γέρος του Μοριά, η «φρόνιμη ελευθερία»

grammata-anagnwstwn--5

Κύριε διευθυντά
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην ιστορική ομιλία του στην Πνύκα (7-11-1838) προς τους μαθητές του ελληνικού «Γυμνασίου Αθηνών» χαρακτήρισε και προσδιόρισε την ελευθερία… φρόνιμη! Τελειώνοντας τον μνημειώδη λόγο του, είπε προς τους μαθητές: «Να έχετε θεμέλια της πολιτείας την ομόνοια, τη θρησκείαν, το πολίτευμα –Βασιλεία τότε– και τη φρόνιμη ελευθερία». Η εθνική ελευθερία των Ελλήνων για να αποκτηθεί από κάθε τύραννο και δυνάστη δεν είχε μέτρο και προσδιορισμό, γι’ αυτό μέσα στο ηθικό πάθος της «έδωσε» τον χορό του Ζαλόγγου, το Κούγκι και όλα τα ιερά και τους βωμούς, που οι Ελληνίδες και οι Ελληνες πήγαιναν «λες και παν σε πανηγύρι, σε ανθισμένη πασχαλιά», κατά τον εθνικό μας ποιητή.

Ομως η πολιτική ελευθερία που πρέπει να έχει και να ασκεί ο Ελληνας πολίτης και ο πολιτικός σε μια συγκροτημένη πλέον και ευνομούμενη πολιτεία πρέπει να είναι μόνον η φρόνιμη. Είναι καταπληκτικό, γιατί σε παγκόσμιο επίπεδο συνταγματικής και φιλοσοφικής θεωρήσεως της πολιτικής ελευθερίας δεν υπάρχει μέτρο, χαρακτηρισμός και προσδιορισμός της ως φρόνιμης!

Σε εποχή βαρύτατης κρίσης, παρακμής και αξιών όπως είναι η ελευθερία, καλό, χρήσιμο και ωφέλιμο δημοκρατικά, συνταγματικό και πολιτικό μάθημα είναι του Γέρου για την ελευθερία. Ελευθερία δεν είναι η κάθε ασυδοσία, η κάθε αυθαιρεσία, η κάθε βία. Δεν μπορεί στο εύρος της έννοιάς της να χωράει κάθε όνομα, κάθε παραβατικότητα, κάθε άσυλο, κάθε άβατο μέσα στην Αθήνα, καμία εκδήλωση υπέρ του ισοβίτη Κουφοντίνα. Δεν μπορεί στο όνομα δήθεν της ελευθερίας να διαπράττονται εγκλήματα «απ’ τα δικά μας παιδιά»! Η ελευθερία και ιδίως η πολιτική για να είναι πράγματι χρήσιμη, ωφέλιμη και δημιουργική για το άτομο, το πολιτικό και το κοινωνικό σύνολο πρέπει να είναι φρόνιμη, αυτή που ζήτησε «ο Γέρος του Μοριά» από την ελληνική νεολαία. Και το αίτημά του είναι επίκαιρο τώρα. Ο,τι δεν είναι φρόνιμο και συνετό, ιδέα, φρόνημα, πράξη, δραστηριότητα ατομική και συλλογική, είναι επιζήμιο και επικίνδυνο για το κοινωνικό σύνολο. Ας βάλει λοιπόν ο υπουργός Παιδείας το έξοχο αυτό κείμενο του Θ. Κολοκοτρώνη στα σχολικά βιβλία.

Σκοπός της παιδείας, έγραφε σε μια εγκύκλιό του ο αείμνηστος Γ. Παπανδρέου, είναι να φτιάξει ανθρώπους που πιστεύουν σε ιδανικά –όχι σε μαρξισμούς και σταλινισμούς–, και ιδανικά της ελληνικής πολιτείας είναι η δημοκρατία και η ελευθερία, φρόνιμη όμως ελευθερία!

Γ. Σταραντζής, Δικηγόρος στον Α. Πάγο και στο ΣτΕ, πρ. επιστημονικός συνεργάτης «Αρχείου Νομολογίας»

Νομικός συγγραφέας