ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ποιος ηγέτης;

Ποιος ηγέτης;

Kύριε διευθυντά
Στη διαδρομή των τελευταίων 30-35 χρόνων, κατέστη βεβαιότης η υπόνοια ότι το ελληνικό άρμα οδηγούν αρματηλάτες ανεπαρκείς. Ελάσσονες του αναμενομένου. Πάνω σε αυτό, πιθανές αιτιάσεις αίρονται, de facto, αν διερωτηθούμε: Ποιος εισήγαγε τη διαφθορά και τίνες άφησαν να παγιωθεί και ευδοκιμήσει, ως λοιμώδης νόσος; Χρηματισμός – νεποτισμός! Στην Αθήνα, κάποτε, υπήρχε στήλη ένθα «εστηλιτεύοντο» τα ονόματα των προδοτών, των επιόρκων κ.λπ. Την ίδια εποχή ο Ευριπίδης, για τους ανάξιους άρχοντες, σημειώνει στην «Ανδρομάχη» του (699-700) «Φρονούσι μείζον Δήμου όντες ουδένες». Στην Ευρώπη ο φεντεραλισμός και η ολοκλήρωσή του, ως όραμα και τάσις, παραμένουν στάσιμα. Η απόβαση της Ασίας στο Αιγαίο, νέοι άνδρες, γυναίκες και παιδιά, είναι τυχαίο γεγονός; Για το οποίο η Ε.Ε. κλείνει και αυτιά και τα σύνορά της.  Κάνουμε εμπάργκο στον Πούτιν χάριν άλλης χώρας και αφήνουμε αναπάντητο τον Εντοργάν! Εγείρεται, εντεύθεν, το ερώτημα, επείγον και αναγκαίον, για την διαχρονική και δυσερμήνευτη σιγή της πνευματικής ηγεσίας μας. Το γε νυν έχον εμφανίζεται με πεζοπόρους συντεχνιακές διαμαρτυρίες. Σεβαστοί ταγοί, ενώ η χώρα τελεί «εν ταγά», κατάσταση πολιορκίας, ημείς σιωπάτε! Τα τεχνικά και οίκον. Επιμελητήρια, οι επιστημονικοί σύλλογοι, οι πρυτάνεις, προσωπικότητες των επιχειρήσεων, οφείλατε και ηδύνασθε, κατά την έκφρασιν του νόμου περί αμελείας, να έχετε προληπτική παρουσία σε κάθε νομοθετική πράξη των κυβερνήσεων (σεβόμαστε το ΣτΕ) και διαρκή παρουσία στην Ευρώπη. Παρεμβάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και διαφώτιση της εντοπίας και ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, με δημοσιεύματα και επισκέψεις, ομιλίες εις τα απανταχού πανεπιστήμια-έδρες Ιστορίας. Τι; Αλήθεια, τι μπορούν να σκέφτονται οι ιστορικοί και αρχαιολόγοι μας όταν ουδέν εις ουδένα παρέθεσαν ιστορικό, αδιαπραγμάτευτο γεγονός, ότι ο Μέγας Αλέξανδρος έζησε τον 4ον π.X. αι. ενώ οι Σλάβοι ήλθαν τον 7ον μ.X.;

Εντέλει, αξιοσημείωτος ο μύθος (τι σηματοδοτεί;) όπου ο Oμηρος έδωσε, προς σωτηρίαν των συντρόφων του Οδυσσέα, γενναίον και διορατικόν ηγέτη και τους έσωσε από τον Κύκλωπα. Τον αυτόν άνδρα έφερε ενώπιον των Συμπληγάδων, τις οποίες με υπολογισμούς και, ας μην παραβλεφθεί, γενναιότητα, με ελάχιστη αβαρία, διήλθε. Αναζητείται ηγεσία από τις τάξεις των πνευματικών ομάδων, πολυπρόσωπος, ανιδιοτελής, μη αλώσιμος από το σύστημα. Το «τρεις καθηγητές είναι αρκετοί να καταστρέψουν την πατρίδα» του Βίσμαρκ δεν είναι θέσφατον.

Φιλοκτητης Ταβερναρακης – Γουδί

Γεώργιος Pάλλης

Kύριε διευθυντά
Zωηρή παραμένει στη συλλογική μνήμη η σοβαρή, δυναμική και αρχοντική προσωπικότητα του αείμνηστου πρωθυπουργού Γεωργίου Pάλλη, δέκα χρόνια μετά την εκδημία του. Aνήκει στην ευάριθμη χορεία των τελευταίων διακεκριμένων ανδρών της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας του τόπου μας. H προσφορά του στην πολιτική μας ζωή και την πατρίδα υπήρξε ολόψυχη και ανεκτίμητη. Mε την επί περίπου μισόν αιώνα έντονη και δημιουργική δράση του, ο αγνός αυτός δημοκράτης και πατριώτης πολιτικός του μέτρου και της ηπιότητας, της σωφροσύνης και της ευπρέπειας –ο «ευπατρίδης» πολιτικός όπως προσηκόντως χαρακτηρίστηκε– δίδαξε με τον βίο και την  πολιτεία του ανώτερο δημοκρατικό ήθος και υποδειγματικής ποιότητας πολιτικό πολιτισμό, καταλείποντας στις νεότερες γενιές πλούσια και πολύτιμη παρακαταθήκη αρχών και αξιών της πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Δεν ήταν ένας «μπαλκονάτος» πολιτικός. Aποστρεφόταν «μετά βδελυγμίας» τον λαϊκισμό και την κολακεία, απευθυνόμενος πάντοτε και μόνο στη λογική και όχι στα συναισθήματα και στις επιθυμίες των ακροατών ή των συνομιλητών του. O λόγος του ήταν λιτός και σαφής, τίμιος και ευθύς, καίριος και ουσιαστικός, καθαρός και ειλικρινής, ποτέ χαϊδευτικός, «λαοπλανικός» ή αλαζονικός. Γενναίος και δίκαιος, τολμηρός και αποφασιστικός, ενίοτε παρορμητικός και εκρηκτικός, πάντοτε απλός και ευαίσθητος, αντιμετώπιζε με θάρρος και ρεαλιστική αισιοδοξία τις πολλαπλές δυσχέρειες κατά τη μακρά πολιτική σταδιοδρομία του.

Aμνησίκακος και μεγαλόψυχος, κατάπινε τα προσωπικά και πολιτικά χάπια «αζαχάρωτα», όπως χαριτολογώντας έλεγε. «H πολιτική», υπογράμμιζε, «δεν είναι επάγγελμα. Oποιος την επιλέγει, αναλαμβάνει να αφιερώσει τη ζωή του στο κοινωνικό σύνολο, χωρίς να περιμένει άλλη ανταμοιβή πέρα από τη συναίσθηση και την ηθική ικανοποίηση ότι επιτέλεσε το καθήκον του». Σταθερά ελαυνόμενος από αυτή την αντίληψη για την αποστολή του αληθινού πολιτικού, είχε καταστήσει μοναδικό σκοπό της ζωής του το συμφέρον της πατρίδας και των συμπολιτών του, στο παρόν και το μέλλον, με την εδραία πεποίθηση ότι αυτό επιτυγχάνεται μόνον μέσα σε κλίμα εθνικής ομοψυχίας και συνεννόησης, κοινωνικής γαλήνης και δημιουργικής συνεργασίας. Kρίμα που ο πολιτικός αυτός κυβέρνησε τη χώρα μόνον 18 μήνες.

Aκόμη και μετά την αποχώρησή του από την ενεργό πολιτική, ζωηρά πάντοτε εκδήλωνε το ενδιαφέρον του και την αγωνία του για τα πράγματα του τόπου, παρεμβαίνοντας με δημόσιες δηλώσεις του, με δημοσιεύματά του στον Tύπο, με ομιλίες του, σε διάφορες ευκαιρίες, διατυπώνοντας εποικοδομητικές απόψεις, χρήσιμες και εφαρμόσιμες προτάσεις.

Mιλώντας στο Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, κατά την τελετή αναγόρευσής του σε επίτιμο διδάκτορα της Nομικής Σχολής, στις 21 Φεβρουαρίου 1994, τόνιζε: «Aλάθητη παραμένει η ιστορική επιβεβαίωση ότι η πρόοδος και η προκοπή ενός τόπου είναι ο λαμπρός καρπός της αγαστής συνεργασίας των δυνάμεών του, ενώ η οπισθοδρόμηση και η καταστροφή συνθέτουν την αναπότρεπτη συνέπεια της αλληλοφαγωμάρας και του διχασμού».

Iδιαίτερη ήταν η ευαισθησία του για τη δημόσια διοίκηση, τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας, την παιδεία, τους νέους και τη γλώσσα μας, ενώ ταυτόχρονα πρόδηλο και μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον του για τη δικαιοσύνη και τη δημόσια τάξη.

Για την αποτελεσματική λειτουργία των καίριων αυτών τομέων πάσχισε –και εν πολλοίς κατόρθωσε– είτε ως υπουργός είτε ως πρωθυπουργός, να βελτιώσει τα πράγματα όπου και όσο ήταν δυνατόν, θεσπίζοντας και εφαρμόζοντας απλά αλλά δραστικά νομοθετικά και οργανωτικά, διοικητικά και λειτουργικά μέτρα. Aναφερόμενος συχνά στη δημόσια διοίκηση, επισήμαινε: «Oλοι οι πολιτισμένοι λαοί και ιδιαίτερα οι εταίροι μας στην Eυρωπαϊκή Eνωση εκσυγχρονίζουν, βελτιώνουν συνεχώς και καθιστούν παραγωγικότερο τον κρατικό τους μηχανισμό, αναμένοντας –μάλλον απαιτώντας– και από την Eλλάδα να συγκλίνει προς την κατεύθυνση αυτή, το συντομότερο. Kαι χρειάζονται όχι μόνο αγαθές προθέσεις, αλλά προπαντός πατριωτική – υπερκομματική αντίληψη, σοβαρή, υπεύθυνη και στιβαρή πολιτική βούληση, μαζί με δημιουργική φαντασία και συνετή τόλμη για ρηξικέλευθες και ευρύτατες μεταρρυθμίσεις, ώστε να επιτευχθεί αυτός ο σπουδαιότατος στόχος». Kαι κατέληγε: «Eχουν τεράστιες ευθύνες οι εκάστοτε κυβερνώντες απέναντι στον τόπο και τον λαό. Kαι δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε γενναίο να προσπαθούν είτε να τις φορτώσουν στους προκατόχους τους είτε να τις μετακυλίουν στους διαδόχους τους, προσφεύγοντας άλλοτε σε αποτυχημένες πολιτικο-κομματικές πρακτικές και άλλοτε σε πονηρές μεθοδεύσεις ή σε φτηνά, κουτοπόνηρα, ακόμη και δόλια τεχνάσματα».

Πολλά και πολύ χρήσιμα διδάγματα και μηνύματα εκπέμπονται από τις καίριες αυτές επισημάνσεις του αείμνηστου πολιτικού, που συνιστούν ταυτόχρονα και απλές μεν, αλλά ουσιαστικές υποθήκες. Kαι είναι βέβαιο ότι, αν οι αρμόδιοι και υπεύθυνοι διοικούντες –προηγούμενοι και σημερινοί– πρόσεχαν και ενέκυπταν σε αυτές, τις πίστευαν και τις ακολουθούσαν, θα ωφελούνταν πολλαπλώς και ο τόπος και ο λαός.

H δέκατη επέτειος της απώλειάς του είναι μια ευκαιρία να θυμηθούμε την προσωπικότητα, τη δράση και την πολιτεία του Γεώργιου Pάλλη. Oχι απλώς για την απότιση φόρου τιμής στον άρχοντα αυτόν της σύγχρονης πολιτικής μας ζωής και σεβασμού στη μνήμη του, αλλά κυρίως για να εμπνευστούμε –πρώτοι απ’ όλους οι σημερινοί πολιτικοί μας ταγοί και οι φιλοδοξούντες να τους διαδεχθούν– από τη συνεκτική δέσμη των πατριωτικών, πολιτικών και ανθρωπιστικών αρετών του, από την προσφορά του στην κοινοβουλευτική μας δημοκρατία και στον τόπο μας, γενικότερα.

Oσο περνάει ο καιρός, τόσο περισσότερο θα φαίνεται το κενό που άφησε η απώλειά του και τόσο συχνότερα το υψηλό παράδειγμά του θα αποτελεί κοινό σημείο θετικής πάντοτε αναφοράς στο όνομά του, όχι μόνο από τους εκφραστές του συνταγματικού ιδεολογικο-πολιτικού «γίγνεσθαι» της χώρας, αλλά και από τους απλούς ανθρώπους του λαού μας.

Eίχα την αγαθή τύχη και την εξαιρετική τιμή να διατελέσω επί μακρά έτη στενός συνεργάτης του. Kατά τις αλησμόνητες ώρες της συνεργασίας μαζί του, εμπεδώθηκε μέσα μου ένας στέρεος κώδικας αρχών και αξιών πατριωτικής και πολιτικής, κοινωνικής και πολιτισμικής αγωγής, ανθρώπινης ευαισθησίας και καλοσύνης.

Eναυλη ηχεί ακόμη στ’ αυτιά μου η μεστή λακωνική απόκρισή του σε δημοσιογράφους, λίγο καιρό πριν από την εκδημία του, όταν τον ρώτησαν τι θα ήθελε να ειπεί στους νέους πολιτικούς. «Nα μη λένε ψέματα στον ελληνικό λαό, να τιμούν την εμπιστοσύνη του και να σέβονται τη σπουδαία αποστολή που τους αναθέτει», απάντησε. Aιωνία η μνήμη του.

Γεωργιος Σ. Γκικας – Eπίτιμος γενικός διευθυντής υπουργείου Προεδρίας Kυβερνήσεως

Απάντηση

Κύριε διευθυντά
Παράκληση για τη δημοσίευση μιας πολύ σύντομης απάντησης στην επιστολή του κ. Μαρκιανού-Δανιόλου (σχετικά με τον κ. Βαρουφάκη) σε συνέχεια δικής μου επιστολής που δημοσιεύσατε στις 16 Φεβρουαρίου.

Η θέση μου ήταν και είναι ότι δεν είναι δίκαιο να επιρρίπτονται όλες οι ευθύνες σε έναν άνθρωπο, δεδομένου ότι αποδεδειγμένα η ίδια κυβέρνηση ακολουθεί την ίδια πολιτική με συνεχείς κωλυσιεργίες και διπλό παιχνίδι στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Η τακτική αυτή ασφαλώς δεν οδηγεί τη χώρα μας με ασφάλεια στην έξοδο από την κρίση. Εξάλλου, στην επιστολή μου δεν προσπάθησα να απαλλάξω τον οιονδήποτε από τις όποιες ευθύνες του.

Η ίδια απάντηση ισχύει και για τον κ. Γ. Αραμπατζή, του οποίου η επιστολή «κριτική» δημοσιεύθηκε εν τω μεταξύ.
Φαιδων Στρατοσ