ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ελληνιστί, αγγλιστί και περί απαντήσεων

Ελληνιστί, αγγλιστί και περί απαντήσεων

Κύριε διευθυντά
«Your questions answered», απαντούν, με την εκφραστική αμεσότητα της γλώσσας του Σαίξπηρ, οι Aγγλοι, και θέτουν τέρμα στη συζήτηση, όταν οι συνομιλητές τους επιμένουν φορτικά σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

«Οι ερωτήσεις σας απαντήθηκαν», λένε επίσης πολλοί εκ των συμπατριωτών μας. Oχι «στις ερωτήσεις σας δόθηκαν απαντήσεις», που είναι το σωστό. Πολύ συχνά, εξάλλου, ακούμε να λέγεται με εριστική έμφαση και αυταρέσκεια στα πάνελ το «Απάντησα την ερώτησή σας».

Oμως, όλως περιέργως, και τα σαράντα παλικάρια από τη Λιβαδειά, πηγαίνοντας να πατήσουν την Τριπολιτσά, «γέροντ’ απαντούν»… Δηλαδή, συναντούν… Η ελληνική γλώσσα έχει άλλους εκφραστικούς όρους, αξιώνει δική της γλωσσική ευαισθησία: Ή θέλει να λέμε «απάντησα στην ερώτηση» ή επιμένει ότι η τάδε ιστορική, λ.χ., αναφορά «απαντά», δηλαδή «κείται», βρίσκεται στο τάδε βιβλίο κ.λπ., και, πάντως, ποτέ δεν απαντά την ερώτηση. Μάταια οι εγκρατείς της γλώσσας μας φιλόλογοι επισημαίνουν το λάθος, μάταια ο Μπαμπινώτης εξηγεί στη Β΄ έκδοση του Λεξικού του ότι απαντούμε σε κάτι, ενώ αν απαντούμε κάτι, πρόκειται για το συναπάντημα.

Θα πουν ίσως μερικοί ότι τα εγγλέζικα είναι πιο προχωρημένη γλώσσα, αφού λιγοστεύει τις συλλαβές και αποκόπτει τις περιφράσεις, άρα προτιμητέα και καλώς οι μέχρι μυελού των οστέων αγγλομαθείς αποτάσσονται τη ριζιμιά αίσθηση ταυτότητας που μας δίνει η γλώσσα και συντάσσονται με κάτι αλλότριο, με το οποίο τελικά συμβαίνει το εξής: Ως προς μεν την «κοινή λαλιά», να οδηγείται σε απλοποιήσεις τέτοιας έκτασης, ώστε να της αρκούν λίγα σημαίνοντα με κάπως περισσότερα σημαινόμενα. Ως προς δε τη γλώσσα της επιστήμης και της διανόησης, να αντλεί (ερήμην της κοινής και του… κοινού) από τον πλούτο της ελληνικής και της λατινικής.

Oπως το βλέπουμε και τώρα με την πανδημία: Η σχετική διεθνής ιατρική ορολογία να βασίζεται ως επί το πλείστον σε λέξεις και όρους προερχόμενους από την ελληνική, εμείς, δε, να μπορούμε να φτάσουμε και εκεί: οι μεν Eλληνες να «σκέφτονται» αγγλιστί, η δε επιστήμη και το πνεύμα να φθέγγονται και να προάγονται ελληνιστί!

Γερασιμος Μιχαηλ Δωσσας, Θεσσαλονίκη