ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πόρισμα Novartis χωρίς πολιτικούς

Πόρισμα Novartis χωρίς πολιτικούς

H παράδοση του πορίσματος από κλιμάκιο εμπειρογνωμόνων στην Εισαγγελία Διαφθοράς, για την πολυσυζητημένη υπόθεση της Novartis, σηματοδοτεί εξελίξεις σε μια υπόθεση, που έχει τοποθετηθεί ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα και για την οποία έχουν καλλιεργηθεί πολιτικές προσδοκίες, οι οποίες μένει να επιβεβαιωθούν.

Το πόρισμα, που αριθμεί 3.000 σελίδες, περιλαμβάνει στοιχεία για υπερτιμολογήσεις συγκεκριμένων σκευασμάτων της Novartis, σε μια χρονική διαδρομή που καταλαμβάνει περίπου δέκα χρόνια, από το 2006 ώς το 2014, δεν περιλαμβάνει όμως κάποια ευρήματα που να αφορούν σε πολιτικούς, από τους δέκα τα ονόματα των οποίων «ενεπλάκησαν» στην υπόθεση από τις καταθέσεις των προστατευόμενων μαρτύρων.

Το πόρισμα από το κλιμάκιο εμπειρογνωμόνων (προεδρεύει η γενική επιθεωρήτρια Δημόσιας Διοίκησης Μαρία Παπασπύρου) επικεντρώνεται, σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», κυρίως στις επιτροπές που αποφάσιζαν κατά καιρούς για τις τιμές των φαρμάκων, χωρίς να αναφέρεται σε ευθύνες για κάποιον από τους δέκα πολιτικούς – αλλά έχει σημαντικά ευρήματα για υπερτιμολογήσεις φαρμάκων, κυρίως την περίοδο 2012-2014.

Το γεγονός της ανυπαρξίας νέων ευρημάτων, που θα διαμόρφωναν διαφορετικά το τοπίο της ευθύνης των ελεγχόμενων πολιτικών, κυρίως πρώην υπουργών Υγείας ή Ανάπτυξης, καθώς παλιότερα ήταν στην αρμοδιότητα του υπουργείου Ανάπτυξης ο καθορισμός της τιμολόγησης των φαρμάκων, δεν ανεβάζει το… θερμόμετρο της υπόθεσης για την οποία από καιρό αναμένονται δικαστικές εξελίξεις.

Προβληματισμός

Η χρονική καθυστέρηση της έρευνας των εισαγγελέων Διαφθοράς, καθώς πλέον έχει συμπληρωθεί πάνω από ένας χρόνος από τότε που η σχετική δικογραφία επέστρεψε στη Δικαιοσύνη από τη Βουλή, προβληματίζει πολλούς και μέσα στη Δικαιοσύνη, τόσο για την παρατεταμένη διάρκειά της, όσο και για το γεγονός ότι ακόμα δεν έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο και δέκα πολιτικά πρόσωπα, ανάμεσά τους πρώην πρωθυπουργοί, βρίσκονται ουσιαστικά σε ιδιότυπη δικαστική ομηρία.

Οι δυσκολίες στις οποίες προσέκρουσε η έρευνα, που περιγράφονται αναλυτικά και επί μακρόν σύμφωνα με πληροφορίες και στο πόρισμα Παπασπύρου (έτσι συνηθίζεται να λέγεται το πόρισμα των εμπειρογνωμόνων), σίγουρα συνετέλεσαν στο να μακρύνει ο χρόνος των ερευνών, αλλά δεν αρκούν για να αιτιολογήσουν, γιατί τόσο καιρό δεν έχει ξεκαθαρίσει έστω το σκέλος εκείνο της υπόθεσης που σχετίζεται με τις ευθύνες των ελεγχόμενων πολιτικών.

Οι πολλές αναφορές, μάλιστα, στο πόρισμα Παπασπύρου για τις δυσκολίες και τα προβλήματα που συνάντησαν οι εμπειρογνώμονες κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους για την τιμολόγηση των φαρμάκων, πέραν της αδήριτης πραγματικότητας που περιγράφουν, με την ανυπαρξία στοιχείων στις αρμόδιες υπηρεσίες για το θέμα, είναι δηλωτικές και μιας γραμμής άμυνας που αναμένεται να οικοδομηθεί στην περίπτωση που οι εξελίξεις για τη Novartis δεν ανταποκρίνο-νται στις πολιτικές προσδοκίες που έχουν για καιρό καλλιεργηθεί.

Αλλωστε, στο πόρισμα Παπασπύρου είχαν αρχικά επενδυθεί πολλά για την έρευνα της Novartis, όπως και σε διεθνείς συνεργασίες, μέσω δικαστικών συνδρομών, από τις οποίες όμως δεν φαίνεται να προέκυψαν σοβαρά στοιχεία
Ειδικά για τους δέκα πολιτικούς, ανώτατες εισαγγελικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν υπάρχουν ευρήματα για ύπαρξη χρημάτων σε λογαριασμούς στο εξωτερικό, είτε για τους ίδιους είτε για συγγενείς ή στενούς τους συνεργάτες. Τα όποια αιτήματα δικαστικών συνδρομών σε ΗΠΑ, Ελβετία και αλλού, δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα και οι πληροφορίες, που κατά καιρούς βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ότι οι Αμερικανοί που ερευνούν και αυτοί για την Novartis έχουν στείλει στοιχεία που «καίνε» Ελληνες πολιτικούς, δεν επιβεβαιώνονται από καμία δικαστική πηγή. Η ανυπαρξία ευρημάτων για πολιτικό χρήμα ή περιουσιακών στοιχείων σε πολιτικούς που να μπορούν να στηρίξουν κατηγορία για ξέπλυμα –διότι χωρίς χρήματα ξέπλυμα δεν υπάρχει…– έχει οδηγήσει από καιρό την Εισαγγελία Διαφθοράς στην αναζήτηση ενδείξεων, προκειμένου να μπορέσει να στηρίξει κατηγορία για δωροδοκία για κάποια από τα πολιτικά πρόσωπα. Αλλά και εκεί τα πράγματα φαίνεται ότι δεν ήταν –ούτε είναι– εύκολα.

Χωρίς απτά στοιχεία

Πληροφορίες από ανώτατες εισαγγελικές πηγές αναφέρουν ότι και για την κατηγορία της δωροδοκίας, που αναμένεται να αποδοθεί σε κάποιους από τους δέκα πολιτικούς, η ανυπαρξία στοιχείων για πολιτικό χρήμα έχει οδηγήσει τους εισαγγελείς στο να στηρίξουν την κατηγορία σε καταθέσεις μαρτύρων (των προστατευόμενων που έχουν ήδη γίνει δύο από τρεις) αλλά και σε κάποια ακόμα στοιχεία, όπως ευρήματα σε ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, μηνύματα σε κινητά, χειρόγραφες σημειώσεις και άλλα.

Η αναμενόμενη στήριξη κατηγορίας εις βάρος πολιτικών προσώπων για το ατιμωτικό αδίκημα της δωροδοκίας με μόνες αποδείξεις τις καταθέσεις των μαρτύρων είναι βέβαιον ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις και θα αμφισβητηθεί. Από την πλευρά των εισαγγελικών αρχών, όμως, διαμηνύεται ότι για τη δωροδοκία αρκούν ενδείξεις για τη φάση της δίωξης οι οποίες μπορεί να στηριχθούν και σε μαρτυρίες.

Με δεδομένο, πάντως, ότι χρήματα ή περιουσίες που να «καίνε» κάποιους από τους ελεγχόμενους πολιτικούς δεν έχουν βρεθεί, η έρευνα για την υπόθεση Novartis αντιμετωπίζει δυσχέρειες σε δικαστικό επίπεδο για να θεμελιώσει κατηγορία για δωροδοκία με μόνες τις καταθέσεις, όσο σοβαρές κι αν είναι, όταν μάλιστα οι μάρτυρες είναι άγνωστοι και κρυπτόμενοι πίσω από το καθεστώς προστασίας και συνεπακόλουθα ανωνυμίας.

Ο κίνδυνος για τον θεσμό της Δικαιοσύνης

Πέραν όμως των δικαστικών δυσκολιών και σε επίπεδο πολιτικών προσδοκιών, στις οποίες είχε σπεύσει να επενδύσει η κυβέρνηση πριν ακόμα η έρευνα προχωρήσει, φαίνεται ότι τα πράγματα ενδέχεται να μην εξελιχθούν όπως αρχικά είχαν υπολογιστεί. Αν τελικά οι διώξεις –πρώτα θα κληθούν σε εξηγήσεις ως ύποπτοι οι πολιτικοί που θα τους αποδοθεί κατηγορία για δωροδοκία, αυτό είναι προς το παρόν το πλάνο– δεν είναι πειστικές, δεν στηρίζονται σε σοβαρές και επαρκείς ενδείξεις και δεδομένα, τότε η υπόθεση θα εκληφθεί ως πολιτική δίωξη ή ως προσπάθεια σπίλωσης πολιτικών αντιπάλων και βεβαίως δεν θα μπορέσει να σταθεί στον περαιτέρω δικαστικό έλεγχο, θέτοντας σε δοκιμασία τις δικαστικές και εισαγγελικές αρχές και κλονίζοντας –για μία ακόμα φορά– την εμπιστοσύνη σε θεσμούς, όπως η Δικαιοσύνη. Πάντως, η χρονική μετάθεση των όποιων δικαστικών εξελίξεων, που αναμένονταν από την αρχή του χρόνου –τώρα είμαστε στον Μάρτιο– όπως εκτιμούν δικαστικές πηγές, πέραν όλων των άλλων και της πολιτικής συγκυρίας, δηλώνει τη δυστοκία των ερευνών και το ενδεχόμενο η υπόθεση να αποδειχθεί κατώτερη των πολιτικών προσδοκιών… Ιδωμεν.