ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Κοινή δήλωση για ενέργεια και ασφάλεια από την τριμέρη

Κοινή δήλωση για ενέργεια και ασφάλεια από την τριμέρη

Αποτέλεσμα της συνεχούς και αδιάλειπτης δεκαετούς προσπάθειας από ελληνικές κυβερνήσεις συνιστά η χθεσινή κοινή δήλωση ΗΠΑ, Ισραήλ, Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας που κατοχυρώνει τη συμμετοχή της Αθήνας και της Λευκωσίας σε ένα σύστημα ενεργειακής ασφάλειας και άμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο που εγγυάται η Ουάσιγκτον. Δεν επρόκειτο για δεδομένη εξέλιξη, καθώς ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015 δεν επικροτούσαν τη στρατηγική σύσφιγξης των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων, αντιθέτως προανήγγειλαν την αντιστροφή αυτής της εξέλιξης. Ωστόσο, ο κ. Τσίπρας φαίνεται ότι πλέον αναγνωρίζει ότι οι εργώδεις προσπάθειες των κυβερνήσεων των πρώην πρωθυπουργών Γ. Παπανδρέου και Αντ. Σαμαρά προς αυτή την κατεύθυνση αποτέλεσαν την εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για τη χθεσινή πολύ σημαντική εξέλιξη. Στην κοινή δήλωσή τους, οι Μάικ Πομπέο, Αλέξης Τσίπρας, Μπέντζαμιν Νετανιάχου και Νίκος Αναστασιάδης επιβεβαιώνουν τη δέσμευση για συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας. Για πρώτη φορά γίνεται ρητή αναφορά σε «άμυνα» κατά πιθανών «εξωτερικών κακόβουλων επιρροών στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή», ενώ ιδιαίτερης σημασίας είναι η ειδική, έμμεση πλην σαφής, μνεία στις πρόσφατες ανακαλύψεις φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ.

koini-dilosi-gia-energeia-kai-asfaleia-apo-tin-trimeri0
Από αριστερά: Μάικ Πομπέο, Νίκος Αναστασιάδης, Μπέντζαμιν Νετανιάχου και Αλέξης Τσίπρας, κατά τις εργασίες της τριμερούς συνόδου κορυφής Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, στην Ιερουσαλήμ.

Στην κοινή δήλωση αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι «ο υπουργός Πομπέο υπογράμμισε την αμερικανική στήριξη στον τριμερή μηχανισμό που εγκαθίδρυσαν το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος, σημειώνοντας τη σημασία της αυξημένης συνεργασίας». Επίσης υπογραμμίζεται ότι «οι ηγέτες συμφώνησαν να αυξήσουν την περιφερειακή συνεργασία, να υποστηρίξουν την ενεργειακή ανεξαρτησία και την ασφάλεια και να αμυνθούν έναντι εξωτερικών κακόβουλων επιρροών στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή». Ενώ, τέλος, «καλωσόρισαν την πρόσφατη ανακάλυψη φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και τη δυνατότητά του να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια και στη διαφοροποίηση (σ.σ. των πηγών ενέργειας)».

Η απουσία ευθείας αναφοράς είναι, βεβαίως, απολύτως λογική, ωστόσο είναι σαφές ότι ως «εξωτερική κακόβουλη επιρροή» νοείται, κατά την πάγια αμερικανική διατύπωση, η Ρωσία. Επίσης, η έμμεση αναφορά στην κυπριακή ΑΟΖ αποτελεί και ένα ουσιαστικό μήνυμα προς την Τουρκία, η οποία, όπως είναι γνωστό, αμφισβητεί ακόμα και την κυριαρχία της Λευκωσίας εκεί.

Βασικοί πυλώνες αυτής της νέας τετραμερούς μορφής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι η ενέργεια και η ασφάλεια. Στον τομέα της ενέργειας, σημαντικό στοιχείο είναι ο σχεδιαζόμενος αγωγός East Med. Κυβερνητικές πηγές ανέφεραν ότι στη χθεσινή συζήτηση ο κ. Νετανιάχου ανέφερε ότι, αν ο αγωγός κατασκευασθεί, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρξει και κοινή δέσμευση για την προστασία του. Επ’ αυτού, ο κ. Πομπέο τόνισε ότι η βασική σημασία του East Med για τις ΗΠΑ εδράζεται στους τομείς ασφάλειας και σταθερότητας και γι’ αυτό δεσμεύθηκε, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, για την παροχή στήριξης μέσω των αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών. Ο δεύτερος πυλώνας, αυτός της ασφάλειας, εμπεριέχει σημαντικά στοιχεία συντονισμού. Οι αυξανόμενες συνεκπαιδεύσεις και ασκήσεις, σε συνδυασμό με κοινά πρότζεκτ (όπως η κατασκευή ελληνοϊσραηλινού ραντάρ στην Κρήτη, που αποκάλυψε η «Κ» και παρουσιάστηκε εκτενώς στην εφημερίδα «Χααρέτζ» στο Ισραήλ), αλλά και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, είναι σημαντικές ενδείξεις της ολοένα και στενότερης συνεργασίας.

koini-dilosi-gia-energeia-kai-asfaleia-apo-tin-trimeri1

Αναζητούνται «ήρεμα νερά» με την Τουρκία

Τις προοπτικές βελτίωσης που μπορεί να έχουν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις θα διερευνήσουν σήμερα στην Αττάλεια οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, Γ. Κατρούγκαλος και Μ. Τσαβούσογλου, σε μια περίοδο κατά την οποία η ρητορική της Αγκυρας δημιουργεί προσκόμματα στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης, παρά την εκπεφρασμένη πρόθεση της Αθήνας να κρατήσει χαμηλούς τόνους. Σε συνέντευξή του (Αναντολού) ο κ. Κατρούγκαλος κινήθηκε σε αυτό το ύφος, αναφερόμενος, μάλιστα, στα δικαιώματα που έχει η Τουρκία στη συμμετοχή στο ενεργειακό παιχνίδι στην Ανατ. Μεσόγειο. «Πώς μπορεί κάποιος να αποκλείσει από αυτή την περιοχή την Τουρκία, η οποία έχει τόσα χιλιόμετρα ακτή στη Μεσόγειο;» είπε ο κ. Κατρούγκαλος, επισημαίνοντας ότι «βλέπουμε θετικά τη συμμετοχή της Τουρκίας σε ό,τι δικαίωμα τής αναγνωρίζει το διεθνές δίκαιο».

Ο κ. Κατρούγκαλος επισήμανε, παράλληλα, ότι η κυπριακή κυριαρχία στην ΑΟΖ της είναι απόλυτη, ενώ αναφέρθηκε και στο Ταμείο Υδρογονανθράκων το οποίο συνεστήθη από την κυπριακή Βουλή. Τόνισε, επίσης, ότι η Ελλάδα θα επεκτείνει τα χωρικά ύδατά της στο Ιόνιο πέλαγος, επισημαίνοντας ότι «και στις άλλες περιοχές πιστεύουμε ότι είναι αναφαίρετο κυριαρχικό μας δικαίωμα η επέκταση των χωρικών μας υδάτων. Αλλά ξεκινήσαμε από τα δυτικά της χώρας γιατί υπήρχε ένας πρακτικός και επείγων λόγος, η ανάγκη οριοθέτησης της ΑΟΖ». Οι Τούρκοι πάντως προχωρούν σε κινήσεις που ενοχλούν την Αθήνα. Ενδεικτικό παράδειγμα η φωτογραφία δύο Τούρκων βατραχανθρώπων στον βυθό της Σούδας, στο πλαίσιο της, υπό την Ελλάδα, πολυεθνικής άσκησης «Αριάδνη ’19» που κοινοποιήθηκε στα κοινωνικά δίκτυα από το τουρκικό υπουργείο Αμυνας και αναπαρήχθη από τη Ναυτική Διοίκηση του ΝΑΤΟ (MARCOM). Επειτα από εντολή του υπουργού Εθνικής Αμυνας Ευ. Αποστολάκη, το ΓΕΝ ζήτησε από το ΝΑΤΟ να αφαιρέσει την εν λόγω φωτογραφία από τον λογαριασμό της MARCOM, όπερ και εγένετο.