ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Προχωρούν στην αξιολόγηση των δικαστών

Προχωρούν στην αξιολόγηση των δικαστών

Πριν από λίγες ημέρες στον Αρειο Πάγο υπήρχε μεγάλη αναστάτωση και προβληματισμός. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου Ιωσήφ Τσαλαγανίδης έκανε ό,τι μπορούσε για να πείσει δικαστές να γίνουν αρεοπαγίτες! Το ενδιαφέρον για την πλήρωση 22 κενών θέσεων στο ανώτατο δικαστήριο, απ’ όπου αποχωρούν στο τέλος του μήνα ισάριθμοι ανώτατοι δικαστικοί, ήταν πολύ μικρό.

Ελάχιστοι πρόεδροι Εφετών είχαν υποβάλει αιτήσεις για τον Αρειο Πάγο και με τα χίλια ζόρια τελικά βρέθηκαν οι 22 και έγιναν όλοι μέλη του ανωτάτου δικαστηρίου…

Θέμα ουσιαστικής αξιολόγησης δεν μπορούσε εκ των πραγμάτων να τεθεί. Και το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο (αρμόδιο για τις προαγωγές των δικαστικών) τους επέλεξε και το θέμα έληξε προς το παρόν.

Το θέμα της αξιολόγησης όμως των δικαστικών, θέμα πολύ σοβαρό, απασχολεί έντονα –και από καιρό– και την κυβέρνηση και την ηγεσία της Δικαιοσύνης. Ο τρόπος των προαγωγών των δικαστικών τα τελευταία χρόνια οδηγεί τους πάντες, χωρίς ουσιαστική αξιολόγηση ώς τον ανώτατο βαθμό. «Κουτσοί, στραβοί όλοι στον Αγιο Παντελεήμονα», όπως έλεγε χαρακτηριστικά προ ημερών, ανώτατος δικαστικός παράγοντας για να περιγράψει την κατάσταση που επικρατεί και έχει πολλαπλασιάσει τα ήδη υπαρκτά προβλήματα στη λειτουργία της Δικαιοσύνης.

Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Βασίλειος Πλιώτας επισημαίνει στην «Κ» την ανάγκη άμεσων μέτρων, ώστε η αξιολόγηση των δικαστών να είναι ουσιαστική «και να μην προσμετρείται μόνον η θέση τους στην επετηρίδα για να προαχθούν». Ο εισαγγελέας του ανωτάτου δικαστηρίου τονίζει ότι «η επιθεώρηση οφείλει να είναι ουσιαστική, αυστηρή και σε βάθος, ώστε να αποτυπώνει την πραγματική ικανότητα των δικαστικών λειτουργών», και για τον λόγο αυτό προτείνει από τον βαθμό του εφέτη και πάνω η επιθεώρησή τους (η αξιολόγησή τους δηλαδή) να γίνεται από τριμελή επιτροπή και όχι μόνον από ένα πρόσωπο όπως γίνεται σήμερα.

Η αξιολόγηση των δικαστικών αποτελεί θέμα και στο πλαίσιο επικείμενων αλλαγών που πρόκειται να νομοθετήσει η κυβέρνηση για να αλλάξει πολλά στη Δικαιοσύνη και να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις και βαθιές αλλαγές στο δικαστικό μας σύστημα.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παναγιώτης Πικραμμένος τάσσεται υπέρ της αλλαγής του ισχύοντος συστήματος προαγωγών των δικαστικών και εισηγείται την ουσιαστική αξιολόγησή τους.

Οι επικείμενες αλλαγές, που θα επεξεργαστεί το υπουργείο Δικαιοσύνης μαζί με άλλα επείγοντα μέτρα, είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση καλύτερης ποιότητας αλλά και την επιτάχυνση στον χώρο της Δικαιοσύνης όπου η Ελλάδα υστερεί σε όλους τους σχετικούς δείκτες σε σχέση με την υπόλοιπη ανεπτυγμένη Ευρώπη.

Πέραν αυτών, οι αλλαγές συνδυάζονται και με το μεγάλο στοίχημα για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας και την προσέλκυση επενδύσεων η οποία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ένα αποτελεσματικό σύστημα απονομής δικαιοσύνης.

«Αν χαθεί το στοίχημα της Δικαιοσύνης», τονίζει στην «Κ», «κινδυνεύει να χαθεί και εκείνο της οικονομίας».

Ο κ. Πικραμμένος προχωρεί και ένα βήμα παρακάτω. Υποστηρίζει πως οι δικαστές για να προχωρούν και να προάγονται πρέπει να αξιολογούνται ουσιαστικά, η επετηρίδα να μην είναι το βασικό κριτήριο και επιπλέον να επιμορφώνονται σε ειδικούς τομείς του δικαίου στο πλαίσιο της λειτουργίας της Εθνικής Σχολής Δικαστών.

Οσοι επιτυχώς περνούν τις εξετάσεις αυτές θα έχουν προτεραιότητα στις προαγωγές και επιπλέον, κατά τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, θα λαμβάνεται υπόψη ποιες και πόσες αποφάσεις του κάθε δικαστή ανατρέπονται για να αξιολογείται ουσιαστικά το έργο του.

Τα άμεσα μέτρα της κυβέρνησης για μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη σχετίζονται, όπως είναι φυσικό, με τη στήριξη της οικονομίας και τη διαχείριση των δισ. που θα έρθουν από την Ευρώπη. Προς τούτο, ο υπουργός Δικαιοσύνης Κων. Τσιάρας, υλοποιώντας κυβερνητικές προτεραιότητες για τις επενδύσεις και την οικονομική ανάταξη, έχει καταθέσει ήδη στη Βουλή νομοσχέδιο με το οποίο ιδρύονται από τις αρχές Σεπτεμβρίου στα δικαστήρια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ειδικά τμήματα που θα εκδικάζουν μόνον υποθέσεις μεγάλου οικονομικού ενδιαφέροντος, στους τομείς της ενέργειας, των τηλεπικοινωνιών και του ανταγωνισμού.

Τα τμήματα αυτά θα στελεχωθούν από εξειδικευμένους δικαστές που θα επιλέξουν πριν από την έναρξη του δικαστικού έτους, οι Ολομέλειες των δικαστηρίων. Ο στόχος προφανής. Να εκδικάζονται γρήγορα υποθέσεις που σχετίζονται με επενδύσεις και την οικονομία σε μια προσπάθεια να μην μπλοκάρει η Δικαιοσύνη με τις αγκυλώσεις της, αλλά να διευκολύνει την οικονομική ανάταξη της χώρας.

Σημαντικό εργαλείο για μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις στον χώρο της Δικαιοσύνης αποτελεί και η δημιουργία –για πρώτη φορά– υπηρεσίας στατιστικών της Δικαιοσύνης, καθώς ώς σήμερα κάτι τέτοιο δεν υπήρχε, με αποτέλεσμα οι όποιες πολιτικές να εκπονούνται στα τυφλά. Τα just stat, όπως λέγονται θα λειτουργήσουν από φέτος και θα αποτελέσουν μοχλό για ευρύτερες παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, αφού θα υπάρχει μηχανισμός αποτύπωσης της λειτουργίας της, ενώ παράλληλα ήδη την κυβέρνηση και το υπουργείο Δικαιοσύνης απασχολεί το χωροταξικό σχέδιο της Δικαιοσύνης. Ηδη, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παν. Πικραμμένος το έχει θέσει το θέμα και δημόσια, τονίζοντας πως δεν μπορεί να υπάρχουν δύο και τρία δικαστήρια σε ένα νομό και σε απόσταση μικρότερη των 50 χιλιομέτρων.

Πληροφορίες από το υπουργείο Δικαιοσύνης αναφέρουν πως το θέμα απασχολεί ήδη και η αρχή θα γίνει από Ειρηνοδικεία τα οποία είναι ουσιαστικά ανενεργά, αλλά και από Πρωτοδικεία που είναι πολύ μικρά και δύσκολα λειτουργούν και ακόμα δυσκολότερα στελεχώνονται.

Πάντως, το μόνο σίγουρο είναι πως η Δικαιοσύνη και το δικαστικό σύστημα θέλουν άμεσα αλλαγές για να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών, της οικονομίας και της χώρας. Η στήριξη των όποιων μέτρων από δικηγόρους και δικαστές είναι αναγκαία προϋπόθεση για να προχωρήσει ο εκσυγχρονισμός των δικαστικών υπηρεσιών και να κερδηθεί το στοίχημα της αλλαγής και των θεσμών.