ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Νέες πρωτοβουλίες Ε.Ε. και ΝΑΤΟ για την Ανατολική Μεσόγειο

ap_20240288134506

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ-ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Συνεχίστηκε χθες η ευρεία κινητοποίηση του διεθνούς παράγοντα για την αποτροπή ενός ατυχήματος στην Ανατολική Μεσόγειο. Στον απόηχο της εμπλοκής του Λευκού Οίκου προχθές το βράδυ, με τηλεφωνικές επαφές του προέδρου Τραμπ με τον Ελληνα πρωθυπουργό και τον Ταγίπ Ερντογάν, χθες είχε συνάντηση η καγκελάριος Μέρκελ με τον γ.γ. του ΝΑΤΟ, ενώ ξεκίνησε και το άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (ΣΕΥ) της Ε.Ε. στο Βερολίνο. Σε αμφότερες τις συναντήσεις, η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο βρέθηκε στην κορυφή της ατζέντας.

«Η Γερμανία έχει καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για την αποκλιμάκωση», τόνισε η Γερμανίδα καγκελάριος, αναφέροντας ότι θα συζητήσει με τον κ. Στόλτενμπεργκ περαιτέρω ενέργειες προς αυτή την κατεύθυνση. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ ζήτησε εκ νέου την εκτόνωση της κρίσης «στο πνεύμα της συμμαχίας, της αλληλεγγύης και με βάση το διεθνές δίκαιο». Συναντώντας αργότερα τον Ν. Δένδια, ο κ. Στόλτενμπεργκ, σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, εξέφρασε την πρόθεση να καταβληθεί προσπάθεια για την αποκλιμάκωση της κατάστασης. Σε συνέντευξή του, στο Reuters, μάλιστα, είπε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο κατάρτισης μηχανισμών αποτροπής ατυχημάτων (deconfliction mechanisms) σε συνθήκες σαν αυτές που επικρατούν τις τελευταίες εβδομάδες στην Ανατ. Μεσόγειο. «Το γεγονός ότι υπάρχουν τόσα πλοία, τόση στρατιωτική δύναμη πυρός σε τόσο μικρή έκταση, είναι από μόνο του πηγή ανησυχίας», τόνισε χαρακτηριστικά.

Εν τω μεταξύ, σε δηλώσεις του πριν από την έναρξη του ΣΕΥ, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας ανέδειξε την ανάγκη τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία να προχωρήσουν σε κατευναστικές κινήσεις. Οπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μάας: «Χρειαζόμαστε μία διπλωματική λύση. (…) Κανείς δεν επιθυμεί η αντιπαράθεση να επιλυθεί με πολεμικά πλοία στην Ανατ. Μεσόγειο. Πρέπει να υπάρξουν συνομιλίες απευθείας μεταξύ της Αθήνας και της Αγκυρας. Η κατάσταση παραμένει πολύ δύσκολη. Η προϋπόθεση γι’ αυτές τις συνομιλίες είναι να σταματήσουν οι ναυτικές ασκήσεις που είναι υπό εξέλιξη στην Ανατ. Μεσόγειο. Σε αυτό μπορούν να συμβάλουν και οι δύο πλευρές, δημιουργώντας έτσι τον χώρο για διπλωματικές διαπραγματεύσεις».

Σε επικοινωνία της «Κ» με το γερμανικό ΥΠΕΞ, διευκρινίζεται ότι ο κ. Μάας εννοούσε και τις δύο πλευρές στην αναφορά του στις ναυτικές ασκήσεις, ενώ γερμανική διπλωματική πηγή στην Αθήνα προσθέτει ότι μιλούσε και για τις τουρκικές ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών πρόσθεσε ότι θα απηύθυνε νέο κάλεσμα για να δημιουργηθούν οι συνθήκες για απευθείας ελληνοτουρκικό διάλογο και αποφυγή μιας στρατιωτικής σύρραξης. Κάνοντας αναφορά στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που έχει συγκληθεί για τις 24-25 Σεπτεμβρίου για να συζητηθεί το θέμα της Τουρκίας, σημείωσε: «Είμαι πεπεισμένος ότι έως τότε πρέπει να έχει βρεθεί μία λύση στην αντιπαράθεση μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας. Αν δεν έχει συμβεί αυτό, θα πρόκειται για μια κατάσταση εξαιρετικά προβληματική για τον διάλογο μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας».

Ο κ. Μπορέλ

Στις δικές του εισαγωγικές δηλώσεις, ο Ζοζέπ Μπορέλ είπε ότι στη διήμερη συνάντηση θα συζητηθούν οι κυρώσεις κατά της Τουρκίας που θα θέσει επί τάπητος, ώστε να καταλήξουν οι «27» σε μια κοινή πολιτική θέση (ως άτυπο, το ΣΕΥ του Βερολίνου δεν μπορεί να λάβει νομικά δεσμευτικές αποφάσεις). Απαντώντας σε ερώτηση της «Κ» για τα όσα ακούστηκε να λέει ο κ. Μπορέλ με την Ανεγκρετ Κραμπ-Κάρενμπαουερ στο ανοιχτό μικρόφωνο για τον εκνευρισμό της Τουρκίας απέναντι στην «αναξιόπιστη» Ελλάδα, εκπρόσωπος της Επιτροπής ανέφερε ότι ήταν «μέρος μιας ιδιωτικής συνομιλίας στην οποία ο ύπατος εκπρόσωπος παρέθετε –χωρίς να υπερασπίζεται– τις απόψεις της Τουρκίας. Ο ύπατος εκπρόσωπος έχει επανειλημμένως εκφράσει την πλήρη αλληλεγγύη του στην Ελλάδα και στην Κύπρο και έχει καταδικάσει τις τουρκικές ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο», πρόσθεσε.