ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Επιταχύνεται η συνεργασία Ευρωπαίων για ασφάλεια

H αγωνία της Ευρώπης για ένα αυστηρό, κοινό νομοθετικό «οπλοστάσιο» κατά της τρομοκρατίας και με θεμελιώδη στόχο τον συντονισμό των ενεργειών των κρατών-μελών της (ανταλλαγή πληροφοριών κ.ά.), έχει ενταθεί μετά τα τραγικά γεγονότα της Μαδρίτης και οδηγεί στην άμεση λήψη μέτρων και την ενεργοποίηση παλαιότερων αποφάσεων, κυρίως από τις χώρες που ακόμη δεν τις έχουν επικυρώσει. Το καυτό «πακέτο» αφορά άμεσα τη χώρα μας, λόγω της Ολυμπιάδας, που αποτελεί ορόσημο για την προώθηση μέσα στο επόμενο τρίμηνο δύο σημαντικών και πολυσυζητημένων νομοθετημάτων: της θέσπισης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και παράδοσης υπόπτων για τρομοκρατικές πράξεις (μέχρι τον Μάιο) καθώς και της αλλαγής του νομικού πλαισίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, το λεγόμενο και ως δεύτερος «αντιτρομοκρατικός νόμος», σύμφωνα με τις επιταγές της E.E. (μέχρι τον Ιούνιο).

Η Ευρώπη, λοιπόν, «τρομο-οργανώνεται», συντονίζοντας τις ενέργειές της σε όλους τους τομείς. Την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή (25 και 26 Μαρτίου), οι ηγέτες της E.E. θα πρέπει να συμφωνήσουν στη σύνοδο κορυφής σε ένα «συγκεκριμένο» κοινό σχέδιο δράσης κατά της τρομοκρατίας. Μια προσέγγιση στα κρίσιμα θέματα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας επιχειρήθηκε στις Βρυξέλλες, στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων.

Η ενίσχυση του τομέα ανταλλαγής πληροφοριών και της διεθνούς συνεργασίας δικαστικών και διωκτικών αρχών ήταν το κομβικό σημείο των συζητήσεων. H δημιουργία μιας ευρωπαϊκής υπηρεσίας ασφαλείας, στα πρότυπα της CIA -βελγοαυστριακής εμπνεύσεως- αντιμετωπίστηκε με σοβαρές επιφυλάξεις από πολλά κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, που εκπροσωπήθηκε από τους υπουργούς Δικαιοσύνης κ. Αν. Παπαληγούρα και Δημόσιας Τάξης κ. Γ. Βουλγαράκη. Ετσι, απορρίφθηκε και αποφασίστηκε να αξιοποιηθούν η Europol και η Eurojust με βελτίωση των ήδη υφιστάμενων δομών της E.E. H θέση της χώρας μας, σύμφωνα με πληροφορίες, κλίνει υπέρ μιας συνεργασίας σε διακυβερνητικό, κυρίως, επίπεδο (διμερείς επαφές) και λιγότερο σε κοινοτικό, καθώς υπάρχουν σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών σε θέματα νομοθεσίας, διαδικασιών, αλλά και νοοτροπίας. Με γνώμονα ότι η δημιουργία νέων θεσμών επιβραδύνει αντί να επιταχύνει τις προσπάθειες συνεργασίας, η σύνοδος αποφάσισε να ορισθεί θέση συντονιστή για την τρομοκρατία, που θα υπάγεται στο Συμβούλιο Υπουργών, υπό τον εκπρόσωπο των «25» για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας. Στο τραπέζι των συζητήσεων και τα νέα ευρωπαϊκά διαβατήρια, με την καταγραφή δύο τουλάχιστον βιομετρικών πληροφοριών -λήψη αποτυπωμάτων και ψηφιακή φωτογράφιση- ώστε να εφαρμοστεί ένα αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου σε ταξιδιωτικά έγγραφα υπηκόων τρίτων χωρών.

Στην Ευρώπη κυριαρχούν δύο «σχολές» για τα θέματα της τρομοκρατίας. Αυτή των σκανδιναβικών, κυρίως, χωρών (Σουηδία, Δανία και δευτερευόντως Φινλανδία) που τάσσονται υπέρ των προσεκτικών βημάτων, άποψη που συμμερίζεται και η ιρλανδική προεδρία. Αντιθέτως «ιέρακες» της σκληρής γραμμής για επίσπευση όλων των διαδικασιών, με ταχεία ανάληψη δυναμικών νομοθετικών πρωτοβουλιών, είναι η Γαλλία και η Βρετανία. Είναι χαρακτηριστικοί οι διαξιφισμοί που σημειώθηκαν στην έκτακτη σύνοδο των υπουργών Δικαιοσύνης μεταξύ του Γάλλου υπουργού και του προεδρεύοντος Ιρλανδού, όταν ο δεύτερος συνέστησε προσεκτικά βήματα. «Ηρθαμε εδώ για να αποφασίσουμε και όχι απλώς να λέμε, να συζητάμε, χωρίς να καταλήξουμε. Τι θα πούμε όταν βγούμε έξω; Οτι αποφασίσαμε για να… αποφασίσουμε;» είπε με έντονο ύφος ο Γάλλος… H επικύρωση της Σύμβασης, που προβλέπει διασυνοριακές υποκλοπές τηλεπικοινωνιών και παρακολουθήσεις τραπεζικών λογαριασμών για τον εντοπισμό των πηγών χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, είναι ένα από τα ζητήματα που διχάζει την Ευρώπη. H Σύμβαση έπρεπε να είχε εφαρμοστεί από το 2003, πλην όμως διαφωνούν ριζικά με αυτή πολλά κράτη-μέλη (Ιταλία, Γερμανία, Ολλανδία κ.ά.) μεταξύ των οποίων και η χώρα μας.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Αν. Παπαληγούρας, κατά πληροφορίες, θα ενεργοποιήσει το πλαίσιο λειτουργίας της Eurojust, κινητοποιώντας τους εισαγγελικούς και δικαστικούς λειτουργούς. Σήμερα και αύριο θα έχει συναντήσεις με τους προέδρους των νομοπαρασκευαστικών επιτροπών που κατήρτισαν τον νέο αντιτρομοκρατικό επί υπουργίας Φ. Πετσάλνικου, ώστε να προχωρήσει με μέγιστη ταχύτητα η αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου.

Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, το αδίκημα της τρομοκρατίας διαχωρίζεται από το γενικότερο οργανωμένο έγκλημα και για πρώτη φορά θα ορίζεται σαφώς η έννοια της «τρομοκρατικής πράξης». Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι με την καθιέρωση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης επέρχονται σημαντικές μεταβολές, καθώς πλέον όλα αντιμετωπίζονται κάτω από το πρίσμα της ευρωπαϊκής ιθαγένειας.