ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σκληρή διαπραγμάτευση, ασφυκτική πίεση

Των απεσταλμένων μας στο Μπουργκενστοκ Κωστα Ιορδανιδη – Γιωργου Δελαστικ Γιωργου Σ. Μπουρδαρα

Εντατικότατες και σκληρές διαβουλεύσεις για το Κυπριακό βρίσκονται σε εξέλιξη στο ξενοδοχειακό συγκρότημα του Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, με επιβαρυντικό στοιχείο για την ελληνοκυπριακή πλευρά ότι η στάση του διεθνούς παράγοντα, για πρώτη φορά στα τριάντα χρόνια της ιστορίας του προβλήματος, είναι σαφέστατα ετεροβαρής, υπέρ των τουρκικών θέσεων. Λόγω της εμφανούς αδυναμίας επιτεύξεως συμφωνημένης λύσεως και επειδή ο γενικός γραμματέας του OHE Κόφι Ανάν δεν ήθελε να εμφανίσει το Σχέδιό του ως προϊόν επιδιαιτησίας  -όπως είναι στην πραγματικότητα- αναζήτησε  εξωγενή νομιμοποιητική βάση και προτίθεται να αρχίσει την Παρασκευή διαβουλεύσεις με τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Στόχος του είναι να επιτύχει απόφαση με την οποία θα υιοθετείται το Σχέδιό του από το Συμβούλιο Ασφαλείας και  εάν αυτό επιτευχθεί, τότε θα το παραπέμψει σε χωριστά δημοψηφίσματα. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε στον αρμόδιο για τη Διεύρυνση επίτροπο κ. Φερχόιγκεν το «πράσινο φως» για την αποδοχή του νέου Σχεδίου, εκτιμώντας ότι οι πρόνοιές του, σε περίπτωση συμφωνίας των εμπλεκόμενων πλευρών, μπορεί να καταστούν συμβατές με το κοινοτικό κεκτημένο.

Η επιμονή του κ. Ανάν να παραπέμψει το Σχέδιό του σε δημοψηφίσματα, ακόμη και εάν δεν υπήρχε συμφωνημένη λύση, αντί να οδηγήσει στην προσωρινή διακοπή της  διαδικασίας, όπως συνέβη τόσες φορές στο παρελθόν, αποβλέπει στην  «ποινικοποίηση» της στάσεως της ελλαδικής  και ελληνοκυπριακής πλευράς, που δεν ήταν διατεθειμένες να υπογράψουν το προοίμιο του Σχεδίου, όπως επέμενε ο OHE τις τελευταίες ημέρες, για να προχωρήσει στα δημοψηφίσματα, εμφανίζων το Σχέδιό του ως προϊόν διαπραγματεύσεως και όχι επιδιαιτησίας.

Η απόφαση της Επιτροπής να δεχθεί επί της ουσίας τις παρεκκλίσεις του Σχεδίου Ανάν, θα πρέπει να απογοήτευσε την ελληνική πλευρά, η οποία θεωρούσε ότι ως προς  αυτό είχε εξασφαλίσει μιαν εποικοδομητική συνεργασία της Κοινότητος, για την ένταξη ολόκληρης της Κύπρου στην E.E. στη βάση μιας λύσεως εναρμονισμένης προς το κοινοτικό κεκτημένο και τις ευρωπαϊκές αρχές.

Αργά το βράδυ, πραγματοποιήθηκε πυρετός διαβουλεύσεων. O πρωθυπουργός κ. K. Καραμανλής συναντήθηκε με τον Τούρκο ομόλογό του κ. Ερντογάν επί ημίωρο, παρουσία των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, και διαπίστωσαν, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι παρά τη θέληση που επιδεικνύεται, υπάρχουν αρκετά προβληματικά σημεία στο νέο Σχέδιο Ανάν. Συμφώνησαν, ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ότι οι σχέσεις των δύο χωρών είναι καλές και ο στόχος να διατηρηθούν και στο μέλλον. Νωρίτερα, ο κ. Π. Μολυβιάτης επικοινώνησε με δική του πρωτοβουλία με τον Αμερικανό ομόλογό του Κόλιν Πάουελ, τον οποίο ενημέρωσε για τις διαδικασίες, επισημαίνοντας ότι δεν έχει επιτευχθεί μεγάλη πρόοδος. Επίσης ο κ. Μολυβιάτης είχε συνάντηση με τον κ. Ντε Σότο, όπως και ο Πρόεδρος της Κύπρου Τάσσος Παπαδόπουλος. Τέλος, ο υφυπουργός Εξωτερικών κ. Γ. Βαληνάκης συναντήθηκε με τον ειδικό συντονιστή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τόμας Γουέστον, ο οποίος ως βασικός γνώστης του θέματος αντιλαμβάνεται τα προβλήματα της διαπραγμάτευσης.

Πριν σημειωθούν αυτές οι εξελίξεις και ήδη από προχθές το βράδυ, οι εμπλεκόμενες πλευρές επεξεργάστηκαν τις παρατηρήσεις επί του υποβληθέντος Σχεδίου και τις προτάσεις τους, τις οποίες υπέβαλαν στον γενικό γραμματέα του OHE Κόφι Ανάν. O κ. Παπαδόπουλος με τετρασέλιδο έγγραφό του επεσήμανε την ανάγκη αλλαγών -μεταξύ άλλων- στα θέματα των εποίκων, ασφαλείας και εγγυήσεων, της επιστροφής των προσφύγων και των παρεκκλίσεων από το κοινοτικό κεκτημένο. Στα ίδια θέματα και προσπαθώντας να ενισχύσει περαιτέρω τις θέσεις της, υπέβαλε προτάσεις και η τουρκοκυπριακή αντιπροσωπεία. Σήμερα αναμένεται ότι  ο κ. Ανάν θα επιδώσει το τελικό του Σχέδιο. H πρόθεσή του είναι να γίνει αυτό στη διάρκεια τελετής και θα επιμείνει έως το τέλος να εξασφαλίσει την υπογραφή του προοιμίου για παραπομπή της ιδρυτικής συμφωνίας σε χωριστά δημοψηφίσματα.