ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Ευρώπη σε κρίσιμο σταυροδρόμι

«Μπορεί η Αγκελα Μέρκελ να κρατήσει ενωμένη την Ευρώπη;», αναρωτιόταν την περασμένη εβδομάδα το βρετανικό περιοδικό Economist. Η εκτίμηση της επιθεώρησης είναι ότι η Γερμανίδα καγκελάριος δεν έχει ευρωπαϊκό όραμα και οδηγεί την Ε. Ε. σε διχασμό. Η αλήθεια είναι κάπως πιο σύνθετη. Η ισχυρότερη πολιτικός της Ευρώπης αυτήν τη στιγμή είναι δέσμια εσωτερικών πιέσεων, που κλιμακώνονται όσο η Γερμανία πλησιάζει στις κρίσιμες αναμετρήσεις: σήμερα στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας Ανχαλτ, στις 27 Μαρτίου στο κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης και τη Ρηνανία Παλατινάτο. Συνολικά επτά μέσα στο 2011 και ενώ έχει ήδη υποστεί μία δεινή ήττα στο Αμβούργο τον περασμένο μήνα. Την περασμένη Πέμπτη κατατέθηκε και υιοθετήθηκε στο Μπούντεσταγκ ψήφισμα των εταίρων της Μέρκελ, των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) που ζητεί απερίφραστα από την κυβέρνηση να απορρίψει τη λύση της επαναγοράς ομολόγων προβληματικών χωρών από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς διάσωσης. Στη σχετική πρωτοβουλία πρωτοστάτησε ο Thomas Silberhorn, βουλευτής του CSU, του οποίου την άποψη φιλοξενεί η «Κ». Την ίδια μέρα ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας, Χορστ Ζεεχόφερ (CSU), και ο Ελεύθερος Δημοκράτης υπ. Οικονομικών του, Μάρτιν Τσάιλ, απέστειλαν ανοιχτή επιστολή στην καγκελάριο, στην οποία ζητούν να απαγορευτεί στον μόνιμο μηχανισμό διάσωσης (ΕSΜ) η αγορά ομολόγων χωρών της Ε. Ε. στην πρωτογενή αγορά.

Οι κινήσεις αυτές δεν έχουν ουσιαστικές επιπτώσεις στη στάση της Αγκελα Μέρκελ ενόψει της προσεχούς συνόδου κορυφής. Απηχούν όμως τους περιορισμούς υπό τους οποίους καλείται η γερμανική κυβέρνηση να χαράξει την ευρωπαϊκή της πολιτική. Η καγκελάριος προσπαθεί να ξεπεράσει τις εσωτερικές συμπληγάδες, προετοιμάζοντας την κοινή γνώμη με δειλές δηλώσεις, σαν αυτές στις οποίες προχώρησε στην εφημερίδα Bild, πως «δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε από την Ελλάδα να ξεπεράσει τα προβλήματά της σε τρία χρόνια»…

Στη συνέχεια, όμως, ένας σύμβουλος, ένας τεχνοκράτης, μια διαρροή (π. χ. ότι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους είναι… αναπόφευκτη) κατορθώνουν να υπονομεύσουν την προσπάθεια που καταβάλλουν από κοινού η Μέρκελ και ο υπ. Οικονομικών της, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Οπως επισημαίνει ο Γερμανός ευρωβουλευτής και επικεφαλής της σοσιαλιστικής ομάδας στην Ευρωβουλή, Μάρτιν Σουλτς, το ζητούμενο δεν είναι ασφαλώς μόνον η αντιμετώπιση της τρέχουσας κρίσης χρέους, αλλά η ανάγκη για εναρμόνιση της οικονομικής, δημοσιονομικής, κοινωνικής πολιτικής.

Ο γερμανικός Τύπος διαπιστώνει συστηματικά τον τελευταίο καιρό ότι «οι Γερμανοί πολίτες δεν έχουν πια όρεξη να διασώσουν οποιονδήποτε». «Θεωρητικά τα προγράμματα στήριξης θα έπρεπε να ενώνουν την Ευρώπη, αντ’ αυτού τη διχάζουν», γράφει η εφημερίδα Zeit του Χέλμουτ Σμιντ. Αν η καγκελάριος αδιαφορήσει για το πολιτικό κόστος και συνειδητοποιήσει ότι αυτό που διακυβεύεται είναι πολύ σημαντικότερο από μια εκλογική νίκη σε κάποιο κρατίδιο, οι Ευρωπαίοι πολίτες θα σταματήσουν να νοσταλγούν τον πολιτικό της μέντορα, Χέλμουτ Κολ. Και η ίδια θα δικαιώσει τον τίτλο που όλο συχνότερα της απονέμεται εσχάτως: της γυναίκας που κρατά την τύχη της Ευρώπης στα χέρια της.