ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Οχι» Γερμανίας σε κούρεμα του χρέους

«Οχι» Γερμανίας σε κούρεμα του χρέους

Ο Γερμανός αναλυτής και διευθυντικό στέλεχος των Financial Times Βόλφγκανγκ Μίνχαου σκιαγραφεί το ενδεχόμενο στάσης πληρωμών στο ελληνικό χρέος.

– «Η ελληνική οικονομία δεν βρίσκεται σε ύφεση ούτε ανακάμπτει, έχει καταρρεύσει» γράψατε. Μήπως οι επενδυτές που αγόρασαν ελληνικά ομόλογα έχουν άλλη άποψη;

– Δεν νομίζω ότι οι επενδυτές το βλέπουν διαφορετικά. Θεώρησαν ότι ένα πενταετές ελληνικό ομόλογο, το οποίο θα εξοφληθεί πριν ξεκινήσει η επιστροφή των χρημάτων στους επίσημους δανειστές, είναι ασφαλές, κυρίως εφόσον διέπεται από το αγγλικό δίκαιο. Δεν πρόκειται για δήλωση σχετικά με την ελληνική οικονομία. Η εξόφληση του ομολόγου αυτού θα παρουσίαζε προβλήματα μόνο αν η Ελλάδα έφευγε από την Eυρωζώνη, κάτι που οι επενδυτές αυτοί δεν θεωρούν πιθανό για την επόμενη πενταετία.

– Πριν καν έρθει η τρόικα στην Ελλάδα, υπολογίσατε ότι το πρόγραμμα δεν θα μειώσει το ελληνικό χρέος και ότι ένα «κούρεμα» είναι απολύτως απαραίτητο. Τέσσερα χρόνια αργότερα, θεωρείτε πιθανή μια συμφωνία για ουσιαστική απομείωση του χρέους, μέσω π.χ. διεθνούς διάσκεψης για το χρέος;

– Κάποιες φωνές στη Γερμανία, όπως ο πρώην καγκελάριος Χέλμουτ Σμιτ, ζητούν διάσκεψη για το χρέος, αλλά η γερμανική κυβέρνηση το θεωρεί πολιτικώς απαράδεκτο και νομικώς αδύνατο. Η θέση της γερμανικής κυβέρνησης είναι ότι η όποια ελάφρυνση του χρέους πρέπει να προέλθει από επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και πιθανή μείωση των επιτοκίων.

– Εχετε δηλώσει ότι χάρη στο πρωτογενές πλεόνασμα, η Ελλάδα είναι τώρα σε θέση να κηρύξει στάση πληρωμών στο χρέος και να φύγει από την Ευρωζώνη. Ποιες θα ήταν οι οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες για την Ελλάδα;

– Το πρωτογενές πλεόνασμα αποτελεί πράγματι προϋπόθεση για μια στάση πληρωμών. Αλλά πρέπει να πρόκειται για πραγματικό πρωτογενές πλεόνασμα, όχι για λογιστικό τρικ. Μια χώρα με πρωτογενές πλεόνασμα δεν χρειάζεται ξένες πιστώσεις για να καλύψει τις υποχρεώσεις του προϋπολογισμού της. Η επιτυχία μιας εξόδου από την Ευρωζώνη εξαρτάται απολύτως από το αν η Ελλάδα θα πραγματοποιήσει μια μεγάλη υποτίμηση και αν θα διασφαλίσει τα ουσιαστικά οφέλη της. Αν οι μισθοί ανέβαιναν ανάλογα με την υποτίμηση, τότε το αποτέλεσμα θα ήταν μηδενικό. Σε αυτήν την περίπτωση, η Ελλάδα θα ήταν καλύτερα να παραμείνει στην Ευρωζώνη. Ο μικρός τομέας των διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών και κυρίως ο τουρισμός θα κέρδιζαν από μία υποτίμηση. Για να υλοποιηθούν τα οφέλη, η Ελλάδα θα έπρεπε να προχωρήσει σε στάση πληρωμών σε όλο το εξωτερικό χρέος της, περιλαμβανομένου του χρέους προς τους επίσημους δανειστές, και να υπάρξει πολύ μεγάλη πραγματική υποτίμηση. Η προσδοκία μου είναι ότι οι επενδυτές θα επέστρεφαν στην Ελλάδα ταχύτατα ύστερα από αυτό, γιατί θα θεωρούσαν τη νέα ισορροπία πιο βιώσιμη από την παλιά.

– Η ηθικολογική άποψη ότι οι Νότιοι πρέπει να υποφέρουν γιατί αμάρτησαν συνεχίζει να κυριαρχεί στη γερμανική συζήτηση. Υπάρχει περίπτωση να δει ο κόσμος στη Γερμανία τα πράγματα διαφορετικά;

– Πολύ αμφιβάλλω. Η ηθικολογία δυσχεραίνει πολύ την ορθολογική συζήτηση. Η κρίση στην Ελλάδα ήταν όντως αποτέλεσμα δημοσιονομικής σπατάλης, αλλά μεγάλο μέρος αυτού του αποτελέσματος προκλήθηκε από τις ανισορροπίες του ιδιωτικού τομέα, στις οποίες η Γερμανία ήταν συνένοχη.

– Περιγράφετε τον οικονομικό αναλφαβητισμό ως παράγοντα που επηρεάζει καίρια την άσκηση πολιτικής. Αν μπορούσατε να καταρρίψετε μια διαδεδομένη παρανόηση, ποια θα ήταν;

– Οτι τα εξωτερικά πλεονάσματα είναι απαραιτήτως επιθυμητά.

– Πώς θα κρίνουν οι ιστορικοί του μέλλοντος τη διαχείριση της κρίσης από την Αγκελα Μέρκελ; Ζούμε μια αναβίωση της δεκαετίας του 1930;

– Oχι ακριβώς. Η δεκαετία του ’30 έφερε τον Χίτλερ. Αλλά αυτή η κρίση μπορεί να αποδυναμώσει ή να καταστρέψει την Ε.Ε. Πιστεύω ότι οι ιστορικοί θα φανούν πιο επικριτικοί απέναντι στη Μέρκελ από ό,τι οι σύγχρονοι θαυμαστές της.