ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ντόμινο ρευστοποιήσεων σε ένα θρίλερ με ομόλογα

Ντόμινο ρευστοποιήσεων σε ένα θρίλερ με ομόλογα

Μέχρι την Πέμπτη το μεσημέρι, στα dealing room των τραπεζών που παρακολουθούν την αγορά ομολόγων όλα έμοιαζαν ήσυχα, σχεδόν βαρετά. Κάποιες εντολές αγοράς που είχαν βάλει στο σύστημα συναλλαγών νωρίς το πρωί, τις είχαν ήδη ξεχάσει, καθώς μέχρι εκείνη την ώρα δεν βρίσκονταν πωλητές στις αντίστοιχες τιμές.

Μέχρι που ξαφνικά, γύρω στη μία μετά το μεσημέρι, τα ταμπλό γέμισαν εντολές πώλησης ελληνικών ομολόγων. Ενας trader είχε βάλει στο σύστημα την τρίτη υψηλότερη τιμή αγοράς για το ομόλογο που λήγει το 2019 και θεωρούσε ότι μάλλον δεν θα βρει κάποιον που να θέλει να πουλήσει τόσο χαμηλά. Οταν ξέσπασε η καταιγίδα των ρευστοποιήσεων, αγόρασε κι αυτός αλλά κι άλλοι πέντε συνάδελφοί του, από άλλα dealing room που είχαν βάλει ακόμη χαμηλότερες τιμές αγοράς. Αυτοί που πουλούσαν, πουλούσαν σε όποια τιμή έβρισκαν αγοραστή.

Ξαφνικά όλοι έψαχναν ποιος και γιατί πωλούσε. Το ποιος έγινε γρήγορα γνωστό, καθώς οι αγοραστές ενημερώθηκαν πως ο πωλητής, μια αμερικανική τράπεζα, που ρευστοποιούσε για λογαριασμό πελατών της επρόκειτο να ζητήσει ακύρωση των συναλλαγών, επειδή έγιναν από λάθος εντολή ενός υπαλλήλου της. Λίγο αργότερα, νεότερη ενημέρωση από την Ηλεκτρονική Δευτερογενή Αγορά Τίτλων ανέφερε ότι τελικά οι συναλλαγές δεν θα ακυρωθούν.

Στη συνέχεια έγινε γνωστό ότι τον πανικό των ρευστοποιήσεων είχε προκαλέσει η γνωστοποίηση μιας εγκυκλίου του υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με την οποία επιβάλλεται φόρος από τον Φεβρουάριο του 2012 έως τον Ιανουάριο του 2014, στους ξένους κατόχους ελληνικών κρατικών και εταιρικών ομολόγων.

Στην κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών σήμανε συναγερμός. Ο υπουργός Οικονομικών κ. Γιάννης Στουρνάρας ζήτησε ενημέρωση από τον αρμόδιο υφυπουργό κ. Γιώργο Μαυραγάνη και τον Γενικό Γραμματέα Εσόδων κ. Χάρη Θεοχάρη. Ενημέρωση και άμεσες ενέργειες ζήτησε και το Μέγαρο Μαξίμου. Διαπιστώθηκε ότι η σχετική εγκύκλιος προέκυψε σε εφαρμογή νόμου του 2012 και πως ο φόρος έχει καταργηθεί από την 1/1/2014. Η ανακοίνωση του υπουργείου που απέσυρε την εγκύκλιο ήρθε όταν πια τα επιτόκια των 10ετών ομολόγων από 6,1% έφθασε στο 6,83%, ενώ το spread αυξήθηκε από 476 σε 553 μονάδες βάσης.

«Σήμερα δημοσιοποιήθηκαν τα στοιχεία για το ΑΕΠ που δείχνουν ότι η ύφεση τελειώνει. Κι όμως, αντί να αγοράζουν, πουλούσαν ελληνικά ομόλογα. Αυτό δείχνει ότι όλα κρέμονται από μια κλωστή. Αρκούν ελάχιστα για να ανατραπεί το κλίμα», έλεγε υψηλόβαθμο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών. Στην κυβέρνηση γνωρίζουν ότι οι κίνδυνοι είναι αρκετοί. Πολιτικοί κατ’ αρχάς. Ενα κακό εκλογικό αποτέλεσμα για την κυβέρνηση στις ευρωεκλογές, ακόμη κι αν δεν οδηγήσει σε αποσταθεροποίησή της, μπορεί να αναστείλει τις μεταρρυθμίσεις, οι οποίες στο δεύτερο εξάμηνο είναι πολλές και συνιστούν προϋπόθεση για προχωρήσει η Ευρωζώνη σε αποφάσεις για τη διευθέτηση του χρέους. Επίσης, θα μπορούσε να αναστείλει την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, τα έσοδα αποτελούν έναν μόνιμο παράγοντα αβεβαιότητας. Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού στο 4μηνο ήταν κατά 41,2% υψηλότερο σε σχέση με τον στόχο, αλλά οφείλεται κυρίως στα έσοδα του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, δηλαδή των εισροών από την Ε.Ε. Τα φορολογικά έσοδα υπολείπονταν των στόχων κατά 1,1 δισ. ευρώ. Στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει αισιοδοξία ότι στο δεύτερο εξάμηνο τα έσοδα θα ενισχυθούν, καθώς θα υποβληθούν οι φορολογικές δηλώσεις και θα αρχίσει η καταβολή του φόρου εισοδήματος, θα αποσταλούν τα εκκαθαριστικά του ενιαίου φόρου ακινήτων κ.λπ.

Το παρασκήνιο μιας ανάκλησης

Στην ανάκληση-ως πρώτο βήμα- της εγκυκλίου για την επιβολή φόρου επί των κερδών από τα ελληνικά ομόλογα της περιόδου 2012-2013, που κατέχουν κάτοικοι του εξωτερικού, προχώρησε αργά το βράδυ της Πέμπτης το υπ. Οικονομικών. Μετά την αναστάτωση που προκλήθηκε στην αγορά και τα έντονα παράπονα των επενδυτών που φοβούνται ότι το Δημόσιο μπορεί να προχωρά ανά πάσα στιγμή στην αναδρομική φορολόγηση των κερδών αυτών, το οικονομικό επιτελείο αποφάσισε ότι θα πρέπει να ανακληθεί άμεσα η συγκεκριμένη εγκύκλιος και σε σύντομο χρονικό διάστημα να προχωρήσει και στην αλλαγή της σχετικής νομοθεσίας, ώστε να επανέλθει η ηρεμία στην αγορά.

Το παρασκήνιο των διαβουλεύσεων υπήρξε έντονο, με παρέμβαση του Μεγάρου Μαξίμου στο υπ. Οικονομικών να αναλάβει άμεσα δράση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η αντίδραση των επενδυτών ήταν ακαριαία και έτσι το οικονομικό επιτελείο αποφάσισε να δράσει χωρίς χρονοτριβή. Παράλληλα, στελέχη του βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με επενδυτές από το βράδυ της Πέμπτης.