ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι δύο φωνές της Ιεραρχίας

3108sa22ekkl

«Κάθε φορά που μαθαίνω ότι έχει γίνει παρέμβαση της Εκκλησίας για ένα πολιτικό ή κοινωνικό ζήτημα, τρέμω για το τι πρόκειται να ακούσω!» εξομολογείται στην «Κ» θεολόγος σε λύκειο της Αττικής, έχοντας κατά νου τις κατά καιρούς ακραίες δηλώσεις μητροπολιτών. «Είναι δικαιολογημένη η αντίδραση» σχολίασε εκκλησιαστικός παράγοντας όταν του μετέφερα τα λόγια του θεολόγου. «Και αυτό διότι εκείνοι που κραυγάζουν, οι οποίοι είναι λίγοι, καλύπτουν τις χαμηλών τόνων θέσεις των υπολοίπων» πρόσθεσε. Κάτι ανάλογο έγινε πρόσφατα με το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο. Ορισμένοι μητροπολίτες με άκρως ρατσιστικές αναφορές καταφέρθηκαν εναντίον των ομοφυλοφίλων και του συμφώνου συμβίωσης που προβλέπει το νομοσχέδιο, ενώ κάποιοι μίλησαν για άθλιο και ελεεινό νόμο. Τελικά, η 12μελής Διαρκής Ιερά Σύνοδος έδωσε το «πράσινο» φως στο νομοσχέδιο, υιοθετώντας μία χαμηλών τόνων θέση αλλά τονίζοντας (προς τους ακραίους εντός και εκτός Εκκλησίας) ότι «η Εκκλησία της Ελλάδος επί χρόνια τώρα βοηθεί και περιθάλπει χιλιάδες νομίμων και παρανόμων μεταναστών, ανεξαρτήτως θρησκευτικής πίστεως και φυλετικής καταγωγής, ακόμη και σήμερα εν μέσω της οικονομικής κρίσεως. Επιπλέον, διδάσκει όχι απλώς την ανοχή απέναντι στον “άλλον”, όπως επιδιώκεται με το νομοσχέδιο, αλλά -πολύ περισσότερο- την έμπρακτη αγάπη προς τον πλησίον…».

Γενικότερα, πάντως, η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, που αποτελείται από τους 80 μητροπολίτες της χώρας (η ΔΙΣ είναι 12μελής και συνεδριάζει μηνιαίως για τρέχοντα θέματα) είναι σαφώς συντηρητικών θέσεων. Και το συντηρητικό πρόσημο δεν αναμένεται να αλλάξει, παρά την ηλικιακή ανανέωση τα τελευταία χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό, στους κόλπους της Ιεραρχίας χαρτογραφείται μία μικρή ομάδα ακραίων συντηρητικών, όπως ανέφερε στην «Κ» έμπειρος γνώστης περί τα ενδοϊεραρχικά. Πρόκειται για τους μητροπολίτες Πειραιώς Σεραφείμ, Καλαβρύτων Αμβρόσιο, Γόρτυνος Ιερεμία, Μεσογαίας Νικόλαο, Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Ανδρέα, Αιτωλοακαρνανίας Κοσμά και Κυθήρων Σεραφείμ, οι οποίοι μάλιστα ήταν εκείνοι που ετάχθησαν ευθέως κατά ρυθμίσεων του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου.

Πρόκειται για ιεράρχες, η ευρύτερη στάση των οποίων άλλοτε προβληματίζει -κατά καιρούς έχουν ταχθεί ευθέως ή εμμέσως υπέρ της Χ.Α.- και άλλοτε προκαλεί σκωπτικά σχόλια. Ενδεικτικά, πολλοί χαρακτηρίζουν τον Μεσογαίας Νικόλαο «δυσάρεστη έκπληξη» καθώς θεωρούν ότι οι σπουδές του (σε Χάρβαρντ, ΜΙΤ) δεν δικαιολογούν τις ακραίες τοποθετήσεις του. Στον αντίποδα, υπάρχει και η δήλωση του Γόρτυνος Ιερεμία, ότι το ράσο του παπά πετάει τριφασικό ρεύμα σε όποιον πάει να τον πειράξει… Δίπλα στην ομάδα των ακραίων συντηρητικών θα πρέπει να καταταγεί η ομάδα περίπου 20 μετριοπαθών συντηρητικών, που κατά καιρούς κάνουν δημόσιες παρεμβάσεις.

Το «αντίπαλον δέος»

Ποιο είναι το «αντίπαλον δέος» των παραπάνω μέσα στην Ιεραρχία των 80; Με κριτήριο την ιδεολογική τοποθέτηση, περίπου δέκα μέλη αποτελούν το προοδευτικό στρατόπεδο. Ενδεικτικά, σε αυτούς περιλαμβάνονται οι Σιατίστης Παύλος, Μεσσηνίας Χρυσόστομος, Φθιώτιδος Νικόλαος, Ναυπάκτου Ιερόθεος. Βέβαια, δεν είναι λίγες οι φορές που μετριοπαθείς συντηρητικοί μητροπολίτες σε μία σαφή πρόθεση να πάρουν αποστάσεις από ακραίες δηλώσεις, έχουν μετακινηθεί προς το προοδευτικό στρατόπεδο.

Πάντως, θεωρείται ότι η ηλικιακή ανανέωση θα φρεσκάρει και τον ιδεολογικό αέρα της Ιεραρχίας. Πλέον την πλειοψηφία δεν αποτελούν οι άνω των 70 ετών μητροπολίτες, αλλά εκείνοι μεταξύ 40 και 60 ετών. Μάλιστα προ ημερών η ΔΙΣ αποφάσισε να ενεργοποιήσει επιτροπή που θα κρίνει εάν ο μητροπολίτης Νέας Ιωνίας και Φιλαδελφείας Κωνσταντίνος μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντά του. Είναι η τέταρτη φορά που ενεργοποιείται η σχετική διαδικασία μέσα σ’ ένα χρόνο, χωρίς να αποκλείεται να υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις που πρέπει να κινηθεί η επιτροπή, αλλά δεν γίνονται γνωστές από συνεργάτες των μητροπολιτών που φοβούνται μη χάσουν τα… οφίτσια.