ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Δύο σενάρια που οδηγούν σε κάλπες

kalpes
tsipras_maximou

Σε δύσκολη στενωπό βρίσκεται ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας, παρά την πρόσκαιρη ανάσα που δίνουν στην κυβέρνηση και τη δοκιμαζόμενη Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ οι εξαγγελίες για εφάπαξ ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων και «πάγωμα» του ΦΠΑ στα νησιά που πλήττονται από την προσφυγική κρίση.

Στον απόηχο του Eurogroup της περασμένης Δευτέρας, στο Μέγαρο Μαξίμου έχει καταστεί σαφές πως η όποια συμφωνία με τους εταίρους θα είναι επώδυνη, καθώς προϋποθέτει την παρουσία του ΔΝΤ και υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα για τρία έως πέντε χρόνια μετά το 2018. Ως αποτέλεσμα, παρότι ο κ. Τσίπρας επιθυμεί την επιτυχή ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης και τη συνέχιση της κυβερνητικής θητείας, κατά πληροφορίες, εξετάζονται πλέον και μείζονες πολιτικές πρωτοβουλίες από τον πρωθυπουργό που αφορούν είτε την προκήρυξη εκλογών τους πρώτους μήνες του νέου έτους είτε την αναζήτηση ευρύτερων συναινέσεων στη Βουλή.

Ειδικότερα, με ορατό τον κίνδυνο από την κυβέρνηση να ζητηθούν επιπλέον μέτρα για το 2018, αλλά και η παράταση της χρήσης του «κόφτη» για τα επόμενα χρόνια και για διάστημα πέραν της θητείας της παρούσας κυβέρνησης, στο παρασκήνιο συζητούνται διάφορα εναλλακτικά σενάρια, με βασικά:

Πρώτον, την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, είτε ύστερα από σύγκρουση με τους εταίρους είτε με το επιχείρημα ότι είναι απαραίτητη η ανανέωση της λαϊκής εντολής ώστε μια ισχυρή νέα κυβέρνηση να ολοκληρώσει τη διαπραγμάτευση.

Δεύτερον, ο κ. Τσίπρας να διαπραγματευτεί μια συνολική συμφωνία με τους εταίρους, αλλά να ζητήσει, λόγω του χρονικού ορίζοντα που θα έχει –πέραν του 2019–, να εγκριθεί από τη Βουλή με ευρύτερη πλειοψηφία 180 βουλευτών, θέλονταν να εξασφαλίσει επί της ουσίας τη συναίνεση και άλλων κομμάτων και συγκεκριμένα της Δημοκρατικής Συμπαράταξης, του Ποταμιού και της Ενωσης Κεντρώων. Δεν είναι τυχαία η προ εβδομάδας αναφορά ανώτατου κυβερνητικού αξιωματούχου ότι «θα ήταν αντιδημοκρατικό και ανέντιμο να υπάρξει από τώρα δέσμευση της κυβέρνησης για μέτρα το 2019 – 2020», που υπονοεί την επιδίωξη ευρύτερης συμφωνίας, ώστε να μην εμφανισθεί μόνη η κυβέρνηση να δεσμεύεται για τόσο μακροχρόνια περίοδο. Οπως προαναφέρθηκε, το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών μπαίνει ξανά στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης όχι μόνον ως μοχλός πίεσης προς τους εταίρους από την Αθήνα, αλλά και επειδή το πλαίσιο συμφωνίας που τείνουν να διαμορφώσουν οι έως τώρα θέσεις του ΔΝΤ και του Βερολίνου ενδεχομένως υπερβαίνει τις πολιτικές αντοχές του κ. Τσίπρα και των Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Ειδικότερα, ο αρχικά διακηρυγμένος κυβερνητικός στόχος για μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων της τάξης του 3,5% μετά το 2018 ως φαίνεται εγκαταλείπεται. Κορυφαίο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου σε κομματική συνεδρίαση γνωστοποίησε πως, προκειμένου να υπάρξει συνολική συμφωνία με τους εταίρους, η χώρα θα πρέπει να αποδεχθεί πλεόνασμα 3,5% για τρία έως πέντε χρόνια μετά το 2018, ενώ ως γνωστόν ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β. Σόιμπλε ζητεί η σχετική δέσμευση να έχει δεκαετή διάρκεια.

Ο «κόφτης»

Παράλληλα, δύσκολα υλοποιήσιμος θεωρείται και ο δεύτερος διαπραγματευτικός στόχος του Μεγάρου Μαξίμου, αναφορικά με τον μηχανισμό που θα διασφαλίζει ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα τα οποία θα συμφωνηθούν θα επιτυγχάνονται. Η κυβέρνηση συζητεί το ενδεχόμενο να δεχθεί παράταση της λειτουργίας του «κόφτη» δαπανών που έχει τεθεί ήδη σε ισχύ μέχρι το 2018. Ομως, το ΔΝΤ απορρίπτει την πρόταση και ζητεί να προσδιοριστούν και να ψηφιστούν άμεσα τα μέτρα που θα ενεργοποιούνται σε περίπτωση αποκλίσεων, εστιάζοντας σε περικοπές στις συντάξεις, μείωση του αφορολογήτου, αλλά και αύξηση του μεσαίου συντελεστή του ΦΠΑ.

Τέλος, στο Μέγαρο Μαξίμου έχει πλέον γίνει αντιληπτό ότι το σενάριο το ΔΝΤ να αποχωρήσει πλήρως από το ελληνικό πρόγραμμα έχει «καεί» και τα μόνα ορατά ενδεχόμενα είναι το Ταμείο είτε να μετάσχει πλήρως ή να παραμείνει ως τεχνικός σύμβουλος, αλλά με ισχυρό λόγο στην όποια συμφωνία διαμορφωθεί.

Ο κ. Τσίπρας, κατά πληροφορίες, στον κύκλο επαφών που θα έχει με Ευρωπαίους ηγέτες την προσεχή εβδομάδα στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε., θα επιχειρήσει να διαμορφώσει όρους άρσης του αδιεξόδου, επισημαίνοντας πως «καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να περάσει νέα μέτρα» αλλά και την ανάγκη να μη διαμορφωθούν συνθήκες αποσταθεροποίησης της Ελλάδας τόσο εξαιτίας της γενικότερης κατάστασης στην Ευρώπη όσο και λόγω του γεωστρατηγικού ρόλου της χώρας. Ομως, είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν τα επιχειρήματα αυτά θα εισακουστούν. Ηδη στις Βρυξέλλες γίνεται λόγος για μακρά διαπραγμάτευση μεταξύ Αθήνας και θεσμών, που μπορεί να φτάσει μέχρι τον Απρίλιο ή τον Μάιο, κάτι που κατά πληροφορίες το Μέγαρο Μαξίμου θεωρεί καταστροφικό τόσο πολιτικά όσο και για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Επίσης, στο επιτελείο του κ. Τσίπρα δεν έχει περάσει απαρατήρητο ότι ενώ η Αθήνα επικαλείται την ανάγκη σταθερότητας στην Ευρωζώνη, ο κ. Σόιμπλε επαναφέρει με έμμεσο τρόπο στο προσκήνιο τα σενάρια περί Grexit.

Οπως προαναφέρθηκε, με βάση τα ανωτέρω δεδομένα, το σενάριο των πρόωρων εκλογών εξετάζεται πλέον σοβαρά από τον κ. Τσίπρα και τους στενούς του συνεργάτες. Μάλιστα, κατά πληροφορίες, ήδη γίνεται επεξεργασία του «αφηγήματος» του πρωθυπουργού σε περίπτωση πρόωρων εκλογών. Αυτό συμπυκνώνεται στο επιχείρημα ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είναι σε θέση να υπερασπιστεί καλύτερα τα συμφέροντα όσων πλήττονται περισσότερο από την κρίση, έναντι μιας κυβέρνησης υπό τον κ. Κυρ. Μητσοτάκη που θα υπέκυπτε σε όλα τα αιτήματα των δανειστών.