ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Φεχίμ Τάστεκιν: «Βυθίζεται στην κρίση η τουρκική εξωτερική πολιτική»

Φεχίμ Τάστεκιν: «Βυθίζεται στην κρίση η τουρκική εξωτερική πολιτική»

Ο Φεχίμ Τάστεκιν είναι από τους λιγοστούς έμπειρους Τούρκους αναλυτές-δημοσιογράφους που παρακολουθούν από κοντά τις εξελίξεις στην τουρκική εξωτερική πολιτική, τις κρίσεις της Συρίας και του Ιράκ και ασκεί έντονη κριτική στη γραμμή της κυβέρνησης του ΑΚΡ. Η «Κ» τον συναντά σε μια περίοδο που η Τουρκία επιχειρεί να επεκτείνει την ακτίνα δράσης της στη Συρία και στο Ιράκ και στέλνει αυστηρά μηνύματα σχετικά με το μέλλον των ελληνοτουρκικών, του Κυπριακού και των σχέσεων με την Ε.Ε. Ο κ. Τάστεκιν μας περιγράφει την τουρκική εξωτερική πολιτική της νέας περιόδου, η οποία κάθε μέρα που περνάει βυθίζεται όλο και πιο πολύ σε κρίση.

Ποια είναι η νέα πορεία της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής μετά το αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου; Απαντώντας, ο κ. Τάστεκιν μας επισημαίνει ότι η Αγκυρα, σε κλίμα έντονης «υστερίας», επιχειρεί να εντοπίσει τους υποστηρικτές του πραξικοπήματος στο εξωτερικό. Η Ρωσία και το Ιράν προβάλλουν την άποψη ότι πίσω από το πραξικόπημα κρύβονται οι ΗΠΑ. Αυτή η ρητορική αναστατώνει την Αγκυρα, η οποία υποχρεώνεται να επαναπροσεγγίσει τις εν λόγω χώρες. Γι’ αυτό τον λόγο, προχωρά στην αναθεώρηση της στρατηγικής της στη Συρία. Την ίδια στιγμή, εντατικοποιεί τις πιέσεις που ασκεί στους Κούρδους και φλερτάρει με τον Σύμφωνο της Σαγκάης. «Πρόκειται για μια εξαθλιωμένη εξωτερική πολιτική που εγκλωβίζεται στην παγίδα που έχει στήσει η ίδια», τονίζει ο κ. Τάστεκιν.

Αναλύοντας τις τελευταίες κινήσεις της Τουρκίας στη Συρία, ο κ. Τάστεκιν ζητεί από εμάς να λάβουμε υπόψη μας έναν σημαντικό παράγοντα: Η τουρκική εξωτερική πολιτική είναι πλέον «απρόβλεπτη». Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις του κ. Ερντογάν. Την ίδια στιγμή, η στρατηγική του να αναδείξει τη χώρα του ως προστάτιδα δύναμη των σουνιτών έχει αποτύχει. Τη Μοσούλη την απελευθερώνουν οι σιίτες και οι σύμμαχοί τους. Οι προειδοποιήσεις της Αγκυρας δεν φέρουν κανένα αποτέλεσμα. Στο Ιράκ, στο πλευρό της Τουρκίας παραμένουν μονάχα οι τζιχαντιστές. Εξαιτίας αυτής της μεγάλης αποτυχίας, ο Ερντογάν στρέφει την προσοχή του στο όρος Σένγκαλ. Με αφορμή την παρουσία των Κούρδων πολεμιστών σε αυτή την περιοχή επιχειρεί να επέμβει στα δρώμενα του Ιράκ.

Στην περίπτωση της Συρίας, ο κ. Τάστεκιν τονίζει τα εξής: «Η επιχείρηση “Ασπίδα του Ευφράτη” είχε τέσσερις βασικούς στόχους: Πρώτο, να εμφανιστεί η Τουρκία ως χώρα που καταπολεμά το Ισλαμικό Κράτος, δεύτερο, να επιτευχθεί η διάσπαση του αναδυόμενου κουρδικού κράτους στο βόρειο κομμάτι της Συρίας, τρίτο, να δημιουργηθεί μια ζώνη ελέγχου και τέταρτο να δοθεί η απαιτούμενη βοήθεια στους πολεμιστές του Χαλεπίου. Σήμερα, ο Ερντογάν παραγνωρίζοντας τη στρατηγική που χαράχθηκε στο παρελθόν, ανακοινώνει ότι στόχος της Τουρκίας είναι η ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ Ασαντ. Πρόκειται για ένα όνειρο θερινής νυκτός. Το μόνο που μπορεί να καταφέρει τελικά η Τουρκία είναι η καταπολέμηση των Κούρδων στη Συρία».

Οι σχέσεις με την Ε.Ε.

Ποια είναι η ερμηνεία που δίνει ο συνομιλητής μας στη μεγάλη ένταση που επικρατεί στις σχέσεις Τουρκίας – Ε.Ε.; Απαντώντας, ο κ. Τάστεκιν τονίζει τα εξής: «Ο Ερντογάν μετέτρεψε το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου σε μια ευκαιρία. Ισοπεδώνει την αντιπολίτευση και μετεξελίσσεται σε δικτάτορα της χώρας. Φυσικά θα πρέπει να υπογραμμίσουμε και τη διπροσωπία της Ε.Ε. Στο προσφυγικό ζήτημα υπέκυψε στους εκβιασμούς του Ερντογάν. Ετσι, δεν λήφθηκαν τα απαιτούμενα μέτρα όταν η Τουρκία άρχισε να απομακρύνεται από το δημοκρατικό πολίτευμα». Ο κ. Τάστεκιν σε αυτό το σημείο θέτει το εξής ερώτημα: «Θα μπορούσε η τουρκική οικονομία να αντέξει τις επιπτώσεις της έντασης στις σχέσεις με τη Δύση;». Η απάντησή του; «Δεν νομίζω. Τα τελευταία δεδομένα είναι αποθαρρυντικά. Οσο αυξάνεται η επίδραση αυτής της εξέλιξης, η Τουρκία θα υποχρεωθεί να αναθεωρήσει την επιθετική της γραμμή».

Τέλος, θα μπορούσαμε να αναμένουμε «θετικές εκπλήξεις» από τον κ. Ερντογάν στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό; Η απάντησή του έχει ως εξής: «Ο Ερντογάν είναι ένας λαϊκιστής πολιτικός. Επιδιώκοντας την αλλαγή του πολιτεύματος, σήμερα χρησιμοποιεί την εθνικιστική ρητορική. Σε μια τέτοια συγκυρία δεν είμαι σίγουρος αν τελικά θα υποστηρίξει τη λύση του Κυπριακού. Προσωπικά δεν έχω πολλές ελπίδες».