ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παγιώνεται η πορεία ήττας του ΠΑΣΟΚ

Ισχυρό σοκ στο κυβερνητικό στρατόπεδο επέφερε η τελευταία δημοσκόπηση της εταιρείας MRB, σύμφωνα με την οποία το ΠΑΣΟΚ «ηττάται» κατά κράτος από τη Νέα Δημοκρατία. Δεν είναι μόνον ότι προηγείται η Νέα Δημοκρατία κατά σχεδόν 9 ποσοστιαίες μονάδες στην πρόθεση ψήφου.

Ούτε μόνον ότι επίσης προηγείται κατά 24,4 μονάδες στη λεγόμενη «παράσταση νίκης» (δηλαδή θεωρείται από τους πολίτες πιο πιθανό να κερδίσει εκείνη τις εκλογές, αντί του ΠΑΣΟΚ). Κυρίως, είναι ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως φαίνεται να υπερτερεί σε όλα τα λεγόμενα «ποιοτικά» χαρακτηριστικά, στην καταγραφή των τάσεων του εκλογικού σώματος.

Σημαντικότερο εξ αυτών είναι, ιδιαίτερα καθώς εμφανίζεται για πρώτη φορά, ότι ο κ. K. Καραμανλής θεωρείται καταλληλότερος του κ. K. Σημίτη για την πρωθυπουργία. Αλλά και ικανότερος του σημερινού πρωθυπουργού να χειριστεί κρίσιμα θέματα κυβερνητικής πολιτικής, όπως είναι αυτά τα οποία αφορούν την οικονομική, την εξωτερική και την κοινωνική πολιτική.

Αξιοσημείωτο είναι, εξάλλου, ότι η Ν.Δ. εμφανίζεται ικανότερη του ΠΑΣΟΚ να χειριστεί το καυτό ζήτημα του Ασφαλιστικού, αν και γενικότερα ούτε εκείνη πείθει – αφού στην πλειοψηφία τους οι ερωτηθέντες δηλώνουν ότι εμπιστεύονται περισσότερο για το ζήτημα αυτό τη ΓΣΕΕ! Ενδεικτικό, εξάλλου, του κλίματος που έχει διαμορφωθεί είναι ότι για πρώτη φορά μεταξύ των δέκα δημοφιλέστερων πολιτικών συμπεριλαμβάνονται πέντε στελέχη της Ν.Δ.

Οι ειδικοί αναλυτές, με αφορμή την τελευταία αυτή δημοσκόπηση, επισημαίνουν ότι τόσο μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Δημοκρατία υπέρ του κόμματος της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως είχε να καταγραφεί από την περίοδο της κρίσεως Οτσαλάν.

Μόνο που τώρα, δεν υπάρχει ένα εξίσου, αρνητικό για την κυβέρνηση γεγονός -όπως εκείνο με τον Κούρδο ηγέτη- και το στοιχείο αυτό καθιστά εξαιρετικά ανησυχητικά για το Μέγαρο Μαξίμου και τη Χαριλάου Τρικούπη τα δείγματα των τάσεων του εκλογικού σώματος.

Οι τάσεις αυτές έρχονται μάλλον να παγιώσουν την εντύπωση ότι το ΠΑΣΟΚ πορεύεται σε έναν δρόμο -χωρίς επιστροφή…- προς μια εκλογική ήττα.

Ως γνωστόν, ήδη από καιρό κάποιοι εντός του κυβερνώντος κόμματος δεν διστάζουν να μιλήσουν ακόμη και για πορεία προς μια εκλογική συντριβή. Προβληματισμός επικρατεί και στα λεγόμενα μικρότερα κόμματα, που φαίνεται να διατηρούν γενικώς τις δυνάμεις τους – πολύ περισσότερο στο κόμμα του κ. Δημ. Αβραμόπουλου, η δυναμική του οποίου δείχνει σημάδια πτώσεως.

Οπως είναι φυσικό, η τελευταία δημοσκόπηση ήρθε να επιβαρύνει περισσότερο το αρνητικό κλίμα στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Και είναι χαρακτηριστικό ότι το ένα μετά το άλλο τα κορυφαία στελέχη του κυβερνώντος κόμματος δήλωναν πως θα πρέπει άμεσα και αποτελεσματικά να αναληφθούν πρωτοβουλίες αντιστροφής του κλίματος. Οι περισσότεροι «δείχνουν» τον πρωθυπουργό ως τον πλέον αρμόδιο να αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες.

Ο κ. Σημίτης, ωστόσο, αλλά και λίγη ώρα αργότερα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, δήλωναν χωρίς περιστροφές ότι η ακολουθούμενη πολιτική της κυβερνήσεως είναι ορθή και θα συνεχιστεί. Εν μέσω αυτής της έντονα φορτισμένης συγκυρίας, ξεχωριστό ενδιαφέρον αποκτά η αυριανή συνεδρίαση του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ.

Στον αντίποδα, στη Ρηγίλλης, αν και επικρατεί -όπως ήταν αναμενόμενο- ευφορία για την εξέλιξη των πραγμάτων, κατόπιν προφανώς άνωθεν οδηγιών, αποφεύγονται η θριαμβολογία και οι πανηγυρικοί τόνοι. Η ηγεσία της Ν.Δ. εκτιμά ότι η κατάσταση δεν είναι μεν αναστρέψιμη, πλην όμως υποστηρίζει ότι χρειάζεται εγρήγορση, ψυχραιμία, ένταση της αντιπολιτευτικής τακτικής απέναντι στο ΠΑΣΟΚ και όχι εφησυχασμός, προκειμένου να παγιωθεί η υπεροχή της και να σταθεροποιηθεί ο βηματισμός της προς την εξουσία.

Σαφής παράσταση νίκης για τη Ν.Δ.

Ιδιαίτερα μεγάλη, αν και μικρότερη αυτής που είχε καταγράψει η προ μηνός έρευνα της «Μέτρον Ανάλυσις», είναι η διαφορά υπέρ της Ν.Δ. στο ερώτημα της «παράστασης νίκης».

Τόσο χαμηλό ποσοστό στο συγκεκριμένο ερώτημα το ΠΑΣΟΚ είχε συγκεντρώσει μόνον τον Δεκέμβριο του 1998 στον απόηχο των μεγάλων αναταραχών στον αγροτικό κόσμο και τον χώρο της εκπαίδευσης. Αντιθέτως, στην περίπτωση της Ν.Δ. το 51,3% είναι το υψηλότερο ποσοστό αναφορών που έχει καταγραφεί.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει, επίσης, το γεγονός ότι το 25,3% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του Απριλίου του 2000 θεωρεί ότι στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα επικρατήσει η Ν.Δ. Αντιθέτως, το κυβερνών κόμμα εκτιμά ως επικρατέστερο μόνον το 54,4% των ψηφοφόρων του. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι στην ιδιαίτερα σημαντική υποκατηγορία της «αδιευκρίνιστης ψήφου» ποσοστό 32,9% αναφέρει ότι η Ν.Δ. θα είναι ο νικητής των επόμενων εκλογών, έναντι μόλις 16,5% που επιλέγει το ΠΑΣΟΚ.

Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι η Ν.Δ. θεωρείται επικρατέστερη στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση και από τους ψηφοφόρους των μικροτέρων κομμάτων.

Συγκεκριμένα, την επιλέγει το 43,1% των ψηφοφόρων του ΚΚΕ, το 47,3% των ψηφοφόρων του ΣΥΝ και ποσοστό της τάξης του 85,5% των δικών της ψηφοφόρων του 2000. Τέλος, σύμφωνα με την έρευνα της MRB, οι ερωτηθέντες με πρόθεση ψήφου ΚΕΠ αναφέρουν σε ποσοστό 16,2% ότι το κόμμα του κ. Δ. Αβραμόπουλου θα είναι ο νικητής των επόμενων εκλογών.

9 μονάδες διαφορά στην πρόθεση ψήφου

Σαφές προβάδισμα της τάξης του 8,9% έναντι του ΠΑΣΟΚ αποκτά η Ν.Δ. σύμφωνα με την έρευνα της MRB, διευρύνοντας τη διαφορά της από το κυβερνών κόμμα σε σχέση με τον περασμένο Δεκέμβριο κατά 6,3%. Η διαφορά οφείλεται κυρίως στη μείωση της συσπείρωσης του ποσοστού των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ του Απριλίου στο 66,2%, από 77,2% τον Δεκέμβριο. Αντιθέτως, η Ν.Δ. αυξάνει τη συσπείρωσή της κατά 0,5% το ίδιο διάστημα.

Θα πρέπει να επισημαθεί επίσης ότι ανάλογα ποσοστά για τα δύο μεγάλα κόμματα είχε καταγράψει η προ μηνός πανελλαδική έρευνα της «Μέτρον Ανάλυσις», γεγονός που ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η αναδίπλωση της κυβέρνησης στο Ασφαλιστικό δεν οδηγεί στην ανάκτηση του χαμένου εδάφους από τη Ν.Δ. Τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι, ενώ και τα λοιπά μικρά κόμματα καταγράφουν περίπου σταθερά ποσοστά στην έρευνα της MRB σε σχέση μ’ αυτή της «Μέτρον», το ΚΕΠ του κ. Δ. Αβραμόπουλου εμφανίζεται να υποχωρεί κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες.

«Πήρε κεφάλι» για πρωθυπουργός ο Καραμανλής

Για πρώτη φορά ο πρόεδρος της Ν.Δ. υποσκελίζει τον πρωθυπουργό κ. K. Σημίτη στο κρίσιμο ερώτημα ποιος κρίνεται ως ο καταλληλότερος πρωθυπουργός για τη χώρα, και μάλιστα με διαφορά της τάξης του 2,2%. Το εύρος της διαφοράς αποκτά ιδιαίτερη σημασία, εάν ληφθεί υπόψη ότι ο κ. Σημίτης στην προηγούμενη μέτρηση της MRB προηγείτο του κ. Καραμανλή με διαφορά 8,5%.

Που οφείλεται

Το «άλμα» του κ. Καραμανλή, σύμφωνα με την εταιρεία, οφείλεται πάντως κυρίως στη μείωση των αναφορών στο «κανένας από τους δύο» και σε μικρότερο βαθμό στη μείωση των θετικών αναφορών στον πρωθυπουργό. Παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρον, ότι το ποσοστό όσων επιλέγουν τον πρωθυπουργό βρίσκεται στα επίπεδα του Ιουνίου του 1999, στον «απόηχο» δηλαδή της υπόθεσης Οτσαλάν που είχε πλήξει σε ένα βαθμό και το προσωπικό κύρος του κ. Σημίτη. Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι ως καταλληλότερο για πρωθυπουργό επιλέγει τον κ. Σημίτη μόλις το 79% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 2000. Αντιθέτως ο κ. Καραμανλής επιλέγεται από το 88,7% των ψηφοφόρων της Ν.Δ. στην ίδια αναμέτρηση.

Παράλληλα, άξιο προσοχής είναι ότι ο κ. Καραμανλής φαίνεται να αποκτά προβάδισμα έναντι του κ. Σημίτη στον βαθμό εμπιστοσύνης των πολιτών για τον χειρισμό κρίσιμων θεμάτων όπως η οικονομία, η εξωτερική πολιτική και η κοινωνική πολιτική.

Κυριότερη μεταβολή

Ο πρόεδρος της Ν.Δ. προηγείται και στα τρία θέματα με κυριότερη μεταβολή στον τομέα της οικονομίας, όπου σε σχέση με τον περασμένο Δεκέμβριο παρουσιάζει αύξηση της τάξης του 4,1%. Αντιθέτως, οι «δείκτες εμπιστοσύνης» προς τον κ. Σημίτη παραπέμπουν στα επίπεδα τον Δεκεμβρίου του 1997-98.

Το «Τοπ Τεν» των πολιτικών

Ο κ. Γ. Σουφλιάς από τη Ν.Δ. και ο κ. Α. Τσοχατζόπουλος από το ΠΑΣΟΚ προηγούνται σε δημοτικότητα από τους πολιτικούς των δύο μεγάλων κομμάτων στην έρευνα της MRB. Ο κ. Σουφλιάς είδε τη δημοτικότητά του να αυξάνεται σχεδόν κατά 10% μετά την επιστροφή του στη Ν.Δ., ενώ ο κ. Τσοχατζόπουλος είναι η πρώτη φορά που προηγείται μεταξύ των στελεχών του ΠΑΣΟΚ.

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει ότι στην πρώτη «δεκάδα» βρίσκονται από 5 στελέχη των δύο κομμάτων, ενώ παλαιότερα κυριαρχούσαν οι «πρωτοκλασάτοι» του ΠΑΣΟΚ.

Τέλος, άξιο προσοχής είναι το γεγονός ότι το μόνο στέλεχος από μικρότερο κόμμα που καταγράφεται στην έρευνα είναι η βουλευτής του ΣΥΝ κ. Μαρία Δαμανάκη, αλλά και η πολύ χαμηλή θέση που καταλαμβάνει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου.

Φθείρεται η εικόνα του Κώστα Σημίτη

Σαφώς θετικότερη είναι πλέον η εικόνα του προέδρου της Ν.Δ. κ. Καραμανλή έναντι αυτής του πρωθυπουργού κ. K. Σημίτη. Το εύρος της μεταξύ τους διαφοράς, που πλέον ανέρχεται στις 8,9 ποσοστιαίες μονάδες, οφείλεται στο γεγονός ότι σε σχέση με την τελευταία δημοσκόπηση της MRB τον περασμένο Δεκέμβριο, οι θετικές κρίσεις για τον κ. Σημίτη έχουν μειωθεί κατά 5,7%. Αντιθέτως, ο κ. Καραμανλής καταγράφει άνοδο της τάξης του 2,8%. Χωρίς ουσιαστικές μεταβολές είναι η εικόνα της γραμματέως του ΚΚΕ κ. Αλέκας Παπαρήγα. Ο κ. Κωνσταντόπουλος, ενώ εμφανίζει σταθερότητα στις θετικές κρίσεις, καταγράφει αύξηση των αρνητικών κρίσεων της τάξης του 7,9%. Τέλος, ο κ. Αβραμόπουλος στην πρώτη έρευνα της MRB μετά την ίδρυση του ΚΕΠ συγκεντρώνει τις περισσότερες θετικές κρίσεις από τους πολιτικούς αρχηγούς με ποσοστό 45,6%. Ομως, σε σχέση με τη δημοσκόπηση του Δεκεμβρίου οι θετικές κρίσεις στο πρόσωπό του έχουν μειωθεί κατά 16,9%.

Ανεργία, Υγεία, Παιδεία τα μεγάλα «αγκάθια»

Σταθερά ως τα τρία σημαντικότερα προβλήματα της χώρας καταγράφονται, σε σχέση με την τελευταία έρευνα της MRB τον Δεκέμβριο του 2000, η ανεργία, η υγεία και η περίθαλψη και η εκπαίδευση.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι η υγεία και η περίθαλψη καταγράφονται ως πρόβλημα με σταθερά αυξητική τάση, κυρίως μεταξύ των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Αντιθέτως, οι αναφορές των ψηφοφόρων της Ν.Δ. ταυτίζονται σχεδόν με αυτές του μέσου όρου.

Από τα λοιπά κόμματα, οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ καταγράφουν ως σημαντικότερο πρόβλημα το ασφαλιστικό, του ΣΥΝ την παιδεία και την εκπαίδευση και του ΚΕΠ την ανεργία.

Επίσης, στο σύνολο των ερωτηθέντων, σε σχέση με τον Δεκέμβριο αυξάνονται κατά 18,3% όσοι αναφέρουν ως βασικό πρόβλημα το ασφαλιστικό.

Αντιθέτως, μείωση της τάξης του 5,1% καταγράφεται στο ποσοστό όσων προσδιορίζουν ως πρόβλημα τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής.

Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αναλόγως της ηλικίας των ερωτηθέντων, η αξιολόγηση των προβλημάτων της χώρας μεταβάλλεται.

– Στις ηλικίες 18 με 24 ετών ως πρώτο πρόβλημα καταγράφεται η ανεργία, με ποσοστό 64,7%.

– Στις ηλικίες 25 με 34 και 35 με 44, αναφέρεται η παιδεία με ποσοστά 41,9% και 45,8% αντίστοιχα.

– Στις ηλικίες 45 με 54 η ανεργία, με ποσοστό 59%.

– Στις ηλικίες από 55 μέχρι 64 το ασφαλιστικό, με 26%.

– Στις 65 και άνω ο πληθωρισμός, με 21,3%.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα καταγράφεται ως δεύτερο μεγαλύτερο πρόβλημα η εγκληματικότηα, με ποσοστό 24% και τρίτο, η είσοδος ξένων μεταναστών με 19,7%.

Η ταυτότητα της έρευνας

Η έρευνα της MRB (τάσεις), τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιοποιούνται κάθε εξάμηνο, διενεργήθηκε από τις 30 Μαΐου έως τις 11 Ιουνίου και ερωτήθηκαν 2.000 άτομα πανελλαδικά. Εγινε με χρήση ερωτηματολογίου και κάλπης στα σπίτια των ερωτώμενων. Εξέφρασαν τις προτιμήσεις οι άνδρες κατά 49,0% και οι γυναίκες κατά 51,0% σε εννέα γεωγραφικά διαμερίσματα: Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Στερεάς, Πελοποννήσου, Ηπείρου, Θεσσαλίας, Λοιπής Μακεδονίας, Θράκης και Κρήτης.

Τα δείγματα αφορούν επίσης τις μεγάλες περιφέρειες των Αθηνών, του Πειραιώς, της Θεσσαλονικης, καθώς και σε όλη τη χώρα αστικές περιοχές άνω των 10.000 κατοίκων, ημιαστικές (2.000-10.000 κάτοικοι) και αγροτικές περιοχές κάτω των 2.000 κατοίκων. Τα ελάχιστα στατιστικά σφάλματα των ποσοστών πρόθεσης ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές είναι για το ΠΑΣΟΚ +-1,92% και για τη Νέα Δημοκρατία +-2,09%.