ΚΟΙΝΩΝΙΑ

100 χρόνια «Κ»: Ιστορικά πρωτοσέλιδα – 1956: Κρίση του Σουέζ

06082019_page_100

26 Ιουλίου 1956, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Τζαμάλ Αμπντ αλ Νάσερ ανακοινώνει την εθνικοποίηση της εταιρείας που διαχειρίζεται τη διώρυγα του Σουέζ. Η ενέργεια εντασσόταν στην προσπάθειά του να αμφισβητήσει τη βρετανική κυριαρχία, χωρίς ωστόσο να διαρρήξει τις σχέσεις του με τη Δύση – αυτές θεωρούνταν αναγκαίες για την αντιμετώπιση του κομμουνισμού.

Οι επιπτώσεις της ενέργειας προφανείς και σημαντικές. Ηταν επόμενο να θορυβηθεί το Λονδίνο, το οποίο την εξέλαβε ως πλήγμα στα αυτοκρατορικά συμφέροντα της Βρετανίας. Χωρίς καθυστέρηση, η Βρετανία και η Γαλλία, συνεπικουρούμενες από το Ισραήλ, άρχισαν να προετοιμάζουν την απάντησή τους.

Σε υλοποίηση του σχεδίου που επεξεργάστηκαν, το Ισραήλ εισβάλλει στο Σινά στις 29 Οκτωβρίου. Την επομένη, Βρετανοί και Γάλλοι ζήτησαν από το Ισραήλ και την Αίγυπτο να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τη διώρυγα και στις 31 ανήγγειλαν τη στρατιωτική επέμβαση που είχαν σχεδιάσει.

Βρήκαν απέναντί τους, τις ΗΠΑ, οι οποίες έφεραν το ζήτημα στον ΟΗΕ. Παρότι η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στις 2 Νοεμβρίου, ενέκρινε την πρόταση για τερματισμό των εχθροπραξιών και αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων από το αιγυπτιακό έδαφος, οι Βρετανοί και οι Γάλλοι συνέχισαν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ολα αυτά συνέβαιναν τη στιγμή που η Σοβιετική Ενωση είχε στραμμένη την προσοχή της στην αντιμετώπιση της Ουγγρικής Επανάστασης. Αυτό δεν την εμπόδισε να αντιδράσει δυναμικά στην κρίση του Σουέζ: με επιστολές προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και τους ηγέτες των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας και του Ισραήλ, απαιτούσε τον τερματισμό της επίθεσης εναντίον της Αιγύπτου και την επέμβαση του ΟΗΕ για την επίλυση της κρίσης. Επιπλέον, άφηνε υπαινιγμούς περί γενίκευσης του πολέμου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ απάντησε τόσο στους Σοβιετικούς όσο και στους Βρετανούς. Εκανε σαφές στους πρώτους ότι θα αντιδρούσε σε ενδεχόμενη μονομερή σοβιετική ενέργεια και πίεσε τους δεύτερους με κινήσεις κι απειλές οικονομικού χαρακτήρα.

Ετσι, στις 6 Νοεμβρίου ο Βρετανός πρωθυπουργός Αντονι Ιντεν θα αναγκαστεί να ανακοινώσει την εφαρμογή εκεχειρίας – χωρίς, μάλιστα, να ενημερώσει τους Γάλλους και Ισραηλινούς Συμμάχους του. Δύο μήνες αργότερα, θα οδηγηθεί σε παραίτηση.

100-chronia-k-istorika-protoselida-amp-8211-1956-krisi-toy-soyez0
«Ηρχισαν χθες αι αποβατικαί επιχειρήσεις των Αγγλογάλλων εις την Αίγυπτον. Με αυτάς ολοκληρούται το διεθνές έγκλημα δύο μεγάλων δυνάμεων εναντίον ενός μικρού έθνους».