ΚΟΙΝΩΝΙΑ

#StaySafe Δημήτρης Δασκαλόπουλος: Ο ΝΕΟΝ έχει συνειδητά επιλέξει να είναι νομαδικός

#StaySafe Δημήτρης Δασκαλόπουλος: Ο ΝΕΟΝ έχει συνειδητά επιλέξει να είναι νομαδικός

Ηταν ακριβώς πριν από έναν χρόνο στη Δήλο. Θυμάμαι τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο να υποδέχεται στο ιερό νησί μία σειρά από ξένες προσωπικότητες από διάφορα μέρη της Γης που ήρθαν για την καταπληκτική έκθεση του γλύπτη σερ Αντονι Γκόρμλεϊ. Ηταν ένας μικρός διοργανωτικός και καλλιτεχνικός άθλος του ΝΕΟΝ αλλά και μια συλλογική εμπειρία  θέασης που συγκίνησε βαθιά όλους μας. Τα τελευταία χρόνια, ο συλλέκτης έχει ενσαρκώσει με τον πιο ουσιαστικό και χαμηλόφωνο τρόπο την έννοια του χορηγού, υποστηρίζοντας –μέσω του Οργανισμού– μεγάλης κλίμακας πολιτιστικά εγχειρήματα. Η πανδημία άλλαξε τα πάντα και το πώς βιώνουμε την τέχνη. Εφερε ψηφιακές ξεναγήσεις και περιορισμό των επισκεπτών στα μουσεία. Πώς βλέπει το μέλλον τους;

staysafe-dimitris-daskalopoylos-o-neon-echei-syneidita-epilexei-na-einai-nomadikos0
Η εγκατάσταση του Δ. Καβαλλιεράτου «Αποπροσανατολισμένος Χορός/Παραπλανημένος Πλανήτης» στο Ηρώδειο. ΝΑΤΑΛΙΑ ΤΣΟΥΚΑΛΑ

«Πιστεύω ότι επαφή με ένα σπουδαίο αντικείμενο ανθρώπινης δημιουργίας είναι μια βασική ανθρώπινη ανάγκη», λέει στην «Κ». «Δημιουργεί ένα εσωτερικό μυστήριο, μας γεμίζει αγαλλίαση και αναστοχασμό. Αποτελεί ένα βαθιά προσωπικό βίωμα, που δεν απαιτεί ομαδικότητα. Οσοι ενδιαφέρονται για την τέχνη, θα επιδιώξουν πολύ γρήγορα να το ξαναζήσουν. Εξάλλου, σταδιακά ο φόβος μας για τον κορωνοϊό θα έρθει στα σωστά του μέτρα σε σχέση με τα άλλα ρίσκα που αποδεχόμαστε στη ζωή μας. Το μυστήριο της επαφής με την τέχνη δεν αναπαράγεται σε μια οθόνη. Είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να χαθεί στη φλυαρία του WhatsApp  ή να ξεπεραστεί αφηρημένα με μια κίνηση του αντίχειρα στο Instagram», τονίζει ο συλλέκτης.

Συνεχίζει, «τα μεγάλα μουσεία δεν άλλαξαν πολύ στα 300 χρόνια ύπαρξής τους, διότι αποτελούν το καταλληλότερο περιβάλλον για την περισυλλογή που προκαλεί ή που απαιτεί η τέχνη. Είναι ο θεσμός που συγκεντρώνει τη γνώση, τη μελέτη και την κριτική επιλογή για ανάδειξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας στο διηνεκές. Mπορεί να διευκολυνθούν με νέα εργαλεία από την τεχνολογία, το είχαν κάνει και πριν από την πανδημία. Αλλά η αποστολή τους δεν αλλάζει και η δουλειά τους δεν υποκαθίσταται».

staysafe-dimitris-daskalopoylos-o-neon-echei-syneidita-epilexei-na-einai-nomadikos1
Η έκθεση, που φέρνει για πρώτη φορά σύγχρονη τέχνη στο Ηρώδειο, διαρκεί έως τις 3 Ιουλίου. ΝΑΤΑΛΙΑ ΤΣΟΥΚΑΛΑ

Μπήκα στον πειρασμό να τον ρωτήσω αν όλα αυτά τα αλλόκοτα που ζούμε θα εμπνεύσουν τους σύγχρονους δημιουργούς. «Θυμάμαι τι είχα πει το 2010: “Προσβλέπω στο σοκ της κρίσης. Μπορεί να καλέσει στα όπλα τις πιο ανήσυχες και δημιουργικές δυνάμεις της κοινωνίας, εκείνους που διαθέτουν εικονοκλαστική ετοιμότητα”. Και νομίζω ότι δεν έπεσα έξω. Η σύγχρονη δημιουργικότητα δεν υποβαθμίστηκε την τελευταία δεκαετία. Αντίθετα, άνθησε. Ο πολιτισμός μπορεί να μας βγάζει από τα λιμνάζοντα νερά. Τώρα πάλι, χρειαζόμαστε δημιουργική αντίληψη, μια ελπίδα για το μέλλον. Ποιος είναι σε θέση να την προσφέρει αν όχι οι άνθρωποι της πραγματικής δημιουργίας, σε συνομιλία με όλους μας; Περιμένω να τους ακούσω. Βεβαίως, η τέχνη δεν μπορεί μόνη της να αλλάξει τον κόσμο. Αυτό το κάνουν οι δημοκρατικοί θεσμοί διακυβέρνησης και οι εμπνευσμένες πολιτικές πρωτοβουλίες».

staysafe-dimitris-daskalopoylos-o-neon-echei-syneidita-epilexei-na-einai-nomadikos2
Πολλοί οι επισκέπτες της περυσινής έκθεσης του Οργανισμού ΝΕΟΝ στον αρχαιολογικό χώρο της Δήλου. ΝΑΤΑΛΙΑ ΤΣΟΥΚΑΛΑ

Ο Οργανισμός ΝΕΟΝ πρωτοστάτησε όλα αυτά τα χρόνια για να έρθει εγγύτερα ο μέσος Ελληνας με την καλλιτεχνική δημιουργία στον δημόσιο χώρο. Ταυτόχρονα μας ξανασύστησε μνημεία και τοποθεσίες της Αθήνας. Την Παρασκευή εγκαινιάστηκε η νέα έκθεση του Οργανισμού με γλυπτικές εγκαταστάσεις του Διονύση Καβαλλιεράτου στο Ηρώδειο. Εννοείται ότι τηρούνται όλες οι προδιαγραφές ασφαλείας. «Ο ΝΕΟΝ έχει συνειδητά επιλέξει να είναι νομαδικός και περιπατητικός» τονίζει ο ιδρυτής του. «Αφού δεν μπορεί (και δεν θέλησε) να είναι ένα μεγάλο μουσείο, δεν μπορεί (και δεν θέλει) να περιορίζεται σε έναν κλειστό χώρο. Πιστεύω ότι αυτό κάνει τις δράσεις μας πιο απρόβλεπτες και ελπίζω πιο ενδιαφέρουσες για το κοινό. Ορίστε και τώρα: σύγχρονη τέχνη στο Ηρώδειο, χωρίς εισιτήριο και στο φως της ημέρας».

Συνεχίζει: «Η χρησιμότητα της δημόσιας τέχνης δεν έγκειται μόνο στην αισθητική της διάσταση, αλλά επίσης στη δυνατότητα της να πυροδοτεί  τον διάλογο και την αντιπαράθεση γύρω από τη σημασία του δημόσιου χώρου και την αξία της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Στην Ελλάδα της κρίσης, ο δημόσιος χώρος υπήρξε μάλλον ο καθρέφτης μιας ασθενικής συλλογικότητας παρά πεδίο κοινωνικής συμβίωσης. Γι’ αυτό  ο διάλογος αυτός συχνά είναι  φθονερός και στείρος. Αλλά μόνο μέσα από την επανάληψή του θα αποτινάξουμε τον φθόνο και τη στειρότητα από εκεί όπου υπάρχει. Τότε θα δούμε και ενδιαφέρουσα τέχνη στις πόλεις μας και έξω από αυτές».