ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Χαμένος θησαυρός… το κλάδεμα

Και στην Αθήνα ακόμα κόβουν… Για όποιον ξέρει στοιχειωδώς από κηποτεχνία, γνωρίζει ότι ο Φεβρουάριος, σύμφωνα με την ελληνική παράδοση είναι ο «μήνας-κλαδευτής». Εξού και οι τεράστιες στοίβες από κομμένα κλαδιά που για ημέρες γεμίζουν τα πεζοδρόμια από άκρη σ’ άκρη της Αττικής κάθε χρόνο τέτοια εποχή. Μετά τα πεζοδρόμια, όμως, πού πάνε αυτές οι τεράστιες ποσότητες εν δυνάμει οργανικού λιπάσματος που μας προσφέρει δωρεάν η φύση; Δυστυχώς, στο μεγαλύτερο μέρος τους στην πλησιέστερη χωματερή…

Λυτρωτικό για τα δέντρα

Αν και για τους άσχετους με την κηπουρική, το κλάδεμα μοιάζει μια βάναυση διαδικασία, στην πραγματικότητα είναι απολύτως απαραίτητο και λυτρωτικό για τα δέντρα. Με αυτό αποκτούν δύναμη και προετοιμάζονται για την άνοιξη. Παρόλο που τις χρονιές που έχει προηγηθεί κακοκαιρία και πάγος, το κλάδεμα πρέπει να καθυστερήσει αυτό δεν τηρείται πάντα από τους δήμους. Αποτέλεσμα; Και φέτος, αμέσως μετά τον παγετό, τεράστιες ποσότητες κλαδιών συσσωρεύθηκαν στα πεζοδρόμια, δημιουργώντας μια θαυμάσια «μαγιά» για φτηνό οργανικό λίπασμα. Πόσο αξιοποιείται, όμως, αυτή η δυνατότητα;

Η δυσάρεστη απάντηση είναι «σχεδόν καθόλου». Ολες αυτές οι στοίβες χρήσιμου φυσικού υλικού που αποκομίζουμε καταλήγουν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους… στη χωματερή.

Το κλάδεμα στους μεγάλους δήμους της Αττικής γίνεται στο μεγαλύτερο μέρος του από εργολάβους πρασίνου και σε ένα πολύ μικρότερο από τις υπηρεσίες του δήμου. Στο δήμο Αθηναίων, σύμφωνα με την κ. Ντίνα Τσιάκου, υπεύθυνη στην υπηρεσία πρασίνου, ό,τι κλαδεύεται από τις υπηρεσίες του δήμου καταλήγει στο φυτώριο του δήμου στο Γουδί. Εκεί τα κλαδιά γίνονται τρίμματα και στα μέσα Μαρτίου τα τρίμματα αυτά ρίχνονται σε άλση, λόφους και άλλους χώρους πρασίνου του δήμου προκειμένου να λειτουργήσουν ως φυσική προστασία για το έδαφος.

Ως εδώ καλά. Το πρόβλημα ξεκινά αν ρίξει κανείς μια ματιά στις υποχρεώσεις που θέτουν οι δήμοι στους εργολάβους πρασίνου που κάνουν το μεγαλύτερο μέρος των κλαδεύσεων. Σύμφωνα με τις συμβάσεις, οι εργολάβοι υποχρεούνται να απομακρύνουν τα προϊόντα κοπής και να τα απορρίπτουν «σε οποιαδήποτε χιλιομετρική απόσταση που επιτρέπεται». Εν ολίγοις στην πλησιέστερη χωματερή… «Κάποιοι εργολάβοι έχουν την υποδομή να μετατρέπουν τα προϊόντα κοπής και κλάδευσης σε τρίμματα ή ακόμα καλύτερα σε κομπόστ. Αυτοί το κάνουν και τα χρησιμοποιούν για τις δικές τους εργασίες. Αυτοί όμως είναι λίγοι. Οι περισσότεροι -αφού δεν υποχρεώνονται να κάνουν κάτι άλλο- νοικιάζουν φορτηγά και απορρίπτουν τα κλαδιά στη χωματερή», λέει ο κ. Κώστας Τάτσης, γεωπόνος-κηποτέχνης.

Περιττό, φυσικά, να πούμε ότι αυτό δεν γίνεται στις άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. «Το ίδιο υλικό στις άλλες χώρες χρησιμοποιείται ως φτηνό οργανικό λίπασμα για τις ανάγκες των δήμων, αφού δεν νοείται ένα τόσο χρήσιμο υλικό να πετιέται», συμπληρώνει ο κ. Τάτσης.

Ιδιο κόστος

Αλλωστε το κόστος δεν είναι μεγαλύτερο. Αν αναλογιστεί κανείς δε και τις ευεργετικές συνέπειες της χρησιμοποίησής του, φαντάζει ακόμα πιο περίεργο γιατί δεν το κάνουμε κι εμείς. Ακόμα και τα απλά τρίμματα κλαδιών όταν πέφτουν στο χώμα δημιουργούν μια ευεργετική επιδερμίδα 2-5 εκατοστών που αυξάνει την υγρασία του χώματος με αποτέλεσμα να μειώνει τους κινδύνους πυρκαγιάς, αλλά να συνεπάγεται και λιγότερο πότισμα -άρα οικονομία στο νερό.

Εκτός αυτού, η επιδερμίδα αυτή μειώνει την ανάπτυξη ζιζανίων, αφού ουσιαστικά πρόκειται για στρώμα οργανικής ουσίας που δεν επιτρέπει εύκολα στα ζιζάνια να αναπτυχθούν. Αποτέλεσμα; Πολύ λιγότερη ανάγκη συντήρησης, λιγότερα εργατικά, πιο καθαροί χώροι πιο εύκολα και ανέξοδα. Οσο δε αυτό το στρώμα οργανικού υλικού αποσυντίθεται, τόσο λιπαίνει και το χώμα πάνω στο οποίο κάθεται.

Με λίγα λόγια το κόστος της υποδομής που θα χρειαζόταν για τη μετατροπή των προϊόντων κοπής τουλάχιστον σε τρίμματα, αν όχι σε κομπόστ -για το οποίο η υποδομή επίσης δεν είναι ακριβή- μοιάζει ελάχιστη μπροστά στο όφελος που κανείς αποκομίζει ανακυκλώνοντας και επαναχρησιμοποιώντας το υλικό αυτό για τη συντήρηση των χώρων πρασίνου. Αλλωστε και η απλή μεταφορά και απόρριψη των προϊόντων αυτών κοστίζει επίσης, αφού συνεπάγεται την ενοικίαση φορτηγών. Ο όγκος δε των κλαδιών όπως κόβονται κατά το κλάδεμα είναι σαφώς μεγαλύτερος κι έτσι χρειάζεται περισσότερα φορτηγά κατά τη μεταφορά από ότι αν το υλικό ήταν σε τρίμμα. Περισσότερο άγνοια και έλλειψη ενδιαφέροντος για μια τέτοια λύση και λιγότερο πρακτική δυσκολία προδίδει η αδράνεια των Δήμων, αν και κατά καιρούς κάποιοι επιμέρους δήμοι -όπως της Φιλοθέης- έχουν εφαρμόσει σχετικά προγράμματα.

Μάλλον είναι καιρός να το ξανασκεφτούν. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι εκτός όλων των άλλων και οι χωματερές μας δεν έχουν την πολυτέλεια να φιλοξενούν επιπλέον ποσότητες υλικών πόσο μάλλον όταν αυτά όχι μόνο δεν είναι για πέταμα, αλλά απλά και εύκολα μπορούν να μετατραπούν σε… θησαυρό.