ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το «νέο νέφος» και στα σχολεία

Το σχολείο βλάπτει σοβαρά την υγεία; Οταν στις σχολικές αίθουσες, εκτός από τους μαθητές, το «παρών» δίνουν και επικίνδυνοι αέριοι ρύποι, τότε μάλλον ναι. Οπως κατέδειξε έρευνα που πραγματοποίησε επιστημονική ομάδα της Σχολής Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ, υπό την εποπτεία του καθηγητή N. Σπυρέλλη και της επ. καθηγήτριας A. Χαλουλάκου, σε πολλά σχολεία της Αθήνας η μέση συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων -ένας από τους πλέον επικίνδυνους αέριους ρύπους- για τις 8 ώρες λειτουργίας υπερβαίνει σημαντικά το όριο επικινδυνότητας που έχει θέσει για 24ωρη έκθεση η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκε σειρά μετρήσεων σε δημοτικά σχολεία τα οποία, μαζί με το σπίτι, αποτελούν τους δύο χώρους όπου τα παιδιά καταναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους. Οι μετρήσεις έγιναν σε περιοχές της Αθήνας με διαφορετικά χαρακτηριστικά κυκλοφοριακής και οικιστικής πυκνότητας κατά τις ώρες των μαθημάτων και έδειξαν σημαντικές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό των κτιρίων. Συγκεκριμένα, στα προαύλια των σχολείων, η μέση συγκέντρωση PM10 και PM2,5 (οι δύο βασικές κατηγορίες αιωρούμενων σωματιδίων) ήταν 94 μg/m³ και 60 μg/m³ αντίστοιχα. Οι μετρούμενες συγκεντρώσεις στο εσωτερικό των σχολείων κυμάνθηκαν από 75 έως 281 μg/m³ για τα PM10 και από 22 έως 199 μg/m³ για τα PM2,5. Σχεδόν σε όλα τα σχολεία οι μέσες συγκεντρώσεις των PM10 για τις 8 ώρες λειτουργίας, τόσο στον εσωτερικό τους χώρο όσο και στον εξωτερικό, υπερέβησαν το 24ωρο πρότυπο της E.E., σύμφωνα με το οποίο η μέση ημερήσια έκθεση δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 50 μg/m³. Οσον αφορά στα PM2,5, τα οποία θεωρούνται τα πλέον επικίνδυνα, υποδεικνύεται η μέτρησή τους από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ επίκειται η έκδοση σχετικής οδηγίας.

Βασικές πρωτογενείς πηγές εκπομπής των αιωρούμενων σωματιδίων είναι οι εξατμίσεις των οχημάτων, η άσφαλτος, τα ελαστικά των αυτοκινήτων, τα υλικά των φρένων και η βιομηχανία, ενώ σημαντικό μερίδιο στην παραγωγή PM10 διατηρεί και η εκτέλεση δημόσιων έργων. Το «νέο νέφος», ωστόσο, που διαμορφώνουν τα αιωρούμενα σωματίδια, το βενζόλιο και το τροποσφαιρικό όζον, εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι η έκθεση στους ρύπους αυτούς μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα, καρδιαγγειακές παθήσεις αλλά και καρκινογενέσεις. Εχει υπολογιστεί ότι, κάθε χρόνο, 240.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στην Ευρώπη από ασθένειες που σχετίζονται με την έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια.

Η ανίχνευση δε αυτών των ρύπων μέσα στα σχολεία προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδιά έχουν δυνατότητα αυξημένης συγκέντρωσης σωματιδίων στους πνεύμονές τους σε σχέση με αυτήν των ενήλικων ατόμων. H έκθεσή τους σε ρυπασμένη ατμόσφαιρα μπορεί να οδηγήσει και σε καθυστέρηση της ανάπτυξης του αναπνευστικού συστήματος.

Η επιστημονική ομάδα της Σχολής Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ σχεδιάζει επέκταση της έρευνας σε περισσότερα σχολεία και χώρους κατοικιών. Μακροπρόθεσμος στόχος είναι η εκτίμηση της ημερήσιας έκθεσης σε αιωρούμενα σωματίδια των παιδιών του λεκανοπεδίου της Αττικής, αλλά και άλλων ευαίσθητων ομάδων πληθυσμού, όπως οι ηλικιωμένοι και οι πάσχοντες από ειδικά αναπνευστικά νοσήματα.