ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Κλεμμένες εικόνες βρέθηκαν στο Λονδίνο

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Εικόνες που έχουν κλαπεί την τελευταία πενταετία από μοναστήρια και ναούς των Ζαγοροχωρίων Ηπείρου και της Θεσσαλίας εντοπίστηκαν μέσω Διαδικτύου από την περιφέρεια Ηπείρου σε γκαλερί του κεντρικού Λονδίνου. Την περασμένη εβδομάδα οι υπηρεσίες της περιφέρειας τέθηκαν σε συναγερμό έπειτα από τηλεφώνημα ιδιώτη που εντόπισε την κλεμμένη εικόνα της Υπαπαντής από το τέμπλο του ιερού ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Βισικού στην Καλωτά, να πωλείται στην ιστοσελίδα γνωστής γκαλερί του Νότινγκ Χιλ. Η περιφέρεια Ηπείρου σε συνεργασία με την 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων ταυτοποίησε άλλες πέντε από τις δεκάδες βυζαντινές εικόνες που έχουν κλαπεί από τον νομό Ιωαννίνων, με τιμή πώλησης 2.237 – 6.828 ευρώ.

Η Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας της ΕΛ. ΑΣ. που ενημερώθηκε ταχύτατα, όπως και το υπουργείο Πολιτισμού, έστειλαν σήματα στην Ιντερπόλ και στη Σκότλαντ Γιαρντ. Είτε από τον θόρυβο που προκλήθηκε είτε από την παρέμβαση των λονδρέζικων αρχών, η γκαλερί «κατέβασε από την ιστοσελίδα της περισσότερες από 30 αναρτημένες βυζαντινές εικόνες, συμπεριλαμβανομένης της Υπαπαντής που αναγνωρίστηκε. Η Υπηρεσία Πληροφορικής της Περιφέρειας Ηπείρου έχει αποθηκεύσει το σύνολο των βυζαντινών εικόνων που διετίθεντο προς πώληση και η έρευνα συνεχίζεται για να διαπιστωθεί εάν ανάμεσά τους υπάρχουν και άλλες από τις κλεμμένες εικόνες του τόπου μας», ανέφερε χθες στην «Κ» ο περιφερειάρχης Ηπείρου κ. Αλ. Καχριμάνης. Ο εντοπισμός τους στάθηκε, για δεύτερη φορά, δυνατός χάρη στον ηλεκτρονικό κατάλογο των κλεμμένων πολιτιστικών θησαυρών από 12 αφύλακτα μοναστήρια και ναούς των Ζαγοροχωρίων και άλλων ορεινών περιοχών, τον οποίο έχει αναρτήσει στο Διαδίκτυο η πρώην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων. Το 2009, η νομαρχία είχε ζητήσει από όλους τους φορείς και τους κατοίκους να προσφέρουν ότι διαθέσιμο φωτογραφικό υλικό υπήρχε με βυζαντινές εικόνες και κειμήλια από μοναστήρια και ναούς, προτρέποντας κάθε πολίτη να προσφέρει κάθε χρήσιμη πληροφορία για τον εντοπισμό τους. Η ψηφιοποίηση και ανάρτηση στο Διαδίκτυο συνολικά 150 κλεμμένων εικόνων, βημόθυρων, τέμπλων, ιερατικών αντικειμένων υπήρξε πέρυσι καθοριστική στο να εντοπιστεί σε παλαιοπωλείο στο Μοναστηράκι εικόνα που είχε αφαιρεθεί από τον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου του Κουκουλίου Ιωαννίνων.

Η έρευνα που ακολούθησε από τη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας είχε ως αποτέλεσμα να βρεθούν αργότερα και άλλες κλεμμένες εικόνες από την Τσαγκαράδα Πηλίου και τη Σαμαρίνα Γρεβενών. Οι ελληνικές διωκτικές αρχές είναι βέβαιες πλέον για την ύπαρξη ενός διεθνούς κυκλώματος ιερόσυλων που δρα κατά παραγγελία στην ορεινή Θεσσαλία, στη Δυτική Μακεδονία και κυρίως στην Ηπειρο.

Μεγάλη λεηλασία

Η εικόνα της Υπαπαντής, που βρέθηκε στο Νοτινγκ Χιλ του Λονδίνου και ταυτοποιήθηκε με αυτήν του καταλόγου της ΝΑ Ιωαννίνων, είχε κλαπεί μαζί με άλλες 11, το 2005, χρονιά που θεωρείται ως η αρχή της μεγάλης λεηλασίας βυζαντινών θησαυρών στην Ηπειρο. Αποκορύφωμά της τα Χριστούγεννα του 2009, όταν οι ιερόσυλοι εισέβαλαν στον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Κουκούλι Ζαγορίου (1630) και αφαίρεσαν 64 παμπάλαιες εικόνες, 2 ευαγγέλια, εξαπτέρυγα, ιερά σκεύη, ακόμη και τμήματα αγίων λειψάνων. Στόχος των δραστών επίσης έγιναν μοναστήρια και ναοί σε Ηλιοχώρι, Ελαφότοπο, Κάτω Πεδινά, Δραμεσιούς, Βίκο, Μακρίνο Ζαγορίου.

Οι ελληνικές αρχές, έχοντας πληροφορίες για μεταφορά κλεμμένων κειμηλίων στο Βερολίνο, έχουν ζητήσει από καιρό τη συνδρομή της Ιντερπολ, η οποία έχει συμπεριλάβει στη βάση δεδομένων με κλεμμένα έργα τέχνης από όλο τον κόσμο 35 εικόνες και τμήματα τέμπλων 16ου – 18ου αι.