ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Δεν πληρώνεις, πληρώνω, ε, όχι, δεν πληρώνεις…

Κυριακή απόγευμα στην εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας, στο σημείο Σκάρφεια-Μεταμόρφωση, στην έξοδο για Μώλο. Στον δρόμο από τη βορειοδυτική Ελλάδα έχουμε συνεννοηθεί με έναν συνάδελφο να σταματήσουμε στο χωριό στην ακτή του Μαλιακού για να φάμε κάτι. Προηγείται 2-3 χιλιόμετρα και φτάνει πρώτος στα διόδια της παραχωρησιούχου εταιρείας, στο ύψος του Μώλου. Θέλει να πληρώσει, αλλά οι καταληψίες των διοδίων δεν τον αφήνουν. Κάποιος από την ομάδα του κινήματος «Δεν πληρώνω» παρεμβαίνει και τον στέλνει να πληρώσει σε ένα σπιτάκι στην άκρη της σειράς των διοδίων. Εκεί μπορεί να πληρώσει.

Με ένα πεντάλεπτο καθυστέρηση, φτάνω στην ίδια μπάρα – είναι σηκωμένη. Οι καταληψίες μού κάνουν σήμα, δίκην τροχονόμων, να περάσω. Εγώ σταματάω και βγάζω ένα χαρτονόμισμα των 5 ευρώ. Μια κυρία καμία 45αριά χρόνων και ένας κύριος με σκούφο σαν και εκείνους που φορούσαν παλιά στα τρίκυκλα, φωνάζουν χειρονομώντας μόλις κατεβάζω το παράθυρο: «Σήμερα δεν πληρώνουμε». Βγάζω το χέρι μου από το παράθυρο και με πείσμα λέω: «Μα, εγώ θέλω να πληρώσω…». Ο υπάλληλος του παραχωρησιούχου μέσα στο κουβούκλιό του προτιμά να έχει γυρισμένη την πλάτη του στη σκηνή, μην τυχόν και μπλέξει. Αστυνομία δεν υπάρχει.

«Δώσ’ τα μου εμένα»

«Αφού θέλεις να πληρώσεις, δώσ’ τα μου εμένα τα λεφτά», λέει η κυρία δίπλα στον τύπο με τον σκούφο, που κάτι μουρμουράει για την ολιγαρχία και την κυβέρνηση, που «χάρισε τους δρόμους στις εταιρείες…». Οσοι περιμένουν από πίσω στην ουρά κορνάρουν μανιασμένα να περάσω επιτέλους, στο τέλος σηκώνομαι και φεύγω χωρίς να πληρώσω.

Στην επόμενη έξοδο, όταν ξαναμπαίνω έπειτα από μία ώρα στην εθνική οδό, υπάρχουν νέα μπλόκα με λιγότερα μέλη του κινήματος και ένα περιπολικό να τους παρακολουθεί χωρίς το πλήρωμά του να παρεμβαίνει. Στον επόμενο νομό, στη Βοιωτία, έξω από τη Θήβα σχηματίζονται ουρές χιλιομέτρων και οι ίδιοι οδηγοί, που κόρναραν πιο πριν για να περάσουν ελεύθερα, περιμένουν υπομονετικά στην ουρά για να πληρώσουν το αντίτιμο των διοδίων.

Είχα πάει στην ίδια περιοχή πριν από ένα μήνα, για να μιλήσω με ένα στέλεχος του κινήματος «Δεν πληρώνω». Με ξενάγησε στον παράδρομο, που υποτίθεται ότι δεν υπάρχει, αλλά, που κάνοντας τη διαδρομή αντελήφθην ότι, εκτός από κάποια λίγα σημεία που δεν είχε διανοιχθεί, το μεγαλύτερο μέρος του ήταν η παλιά εθνική οδός. Του είπα ότι ο δρόμος είναι «μια χαρά» και ότι όταν τελειώσει «δεν θα υπάρχει επιχείρημα για τον παράδρομο». Με κοίταξε δύσπιστα και με… επέπληξε λέγοντάς μου ότι αυτό δεν είναι το ζήτημα. «Το ζήτημα είναι ότι χαρίζεται ο δρόμος σε εταιρείες». Οταν του αντέτεινα ότι θα ‘πρεπε να επιμένουν να μοιραστούν στους κατοίκους κάρτες με μειωμένες τιμές για τις περιοχές που δεν είχαν πρόσβαση σε εναλλακτικό δίκτυο, με αγριοκοίταξε και πάλι: «Και στους ιθαγενείς οι κατακτητές μοίραζαν καθρεφτάκια», μου είπε.

Υπονόμευση

Γνωρίζω αυτήν τη λογική από τη νεότητά μου: Never destroy an interesting story. Ποτέ μην καταστρέφεις μια ενδιαφέρουσα ιστορία, ιδιαίτερα όταν οι κακοί είναι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες. Αλλά δεν είναι μόνο στα διόδια που τα στελέχη του ΠΑΜΕ -γιατί γι’ αυτούς πρόκειται- κάνουν ό, τι μπορούν για να υπονομεύσουν την κοινή λογική.

Την περασμένη εβδομάδα, στη στάση μετρό Κεραμεικός, η ακύρωση του εισιτηρίου ήταν αδύνατη καθώς τα μηχανήματα ήταν βαμμένα με μπογιά και είχαν βγάλει τις «μάσκες» τους. Οπως και οι εργολάβοι στην περίπτωση των δρόμων, έτσι και η Αττικόν Μετρό περιμένει από τους χρήστες μάλλον να υπερασπιστούν τη νομιμότητα (σ. σ. Ενα στέλεχος μεγάλης εργοληπτικής εταιρείας μού είπε χαρακτηριστικά ότι «το «Δεν πληρώνω» είναι κοινωνικό κίνημα, το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί πολιτικά», λες και αυτό δεν μπορείς να το πεις για κάθε αντίρρηση σε κάθε επένδυση και δεν αποτελεί την υπέροχη δικαιολογία του χρήματος να «δραπετεύει» από τα δύσκολα).

Οσο για την αστυνομία, ούτε σκέψη δεν φάνηκε να υπάρχει την περασμένη Κυριακή να υπερασπιστεί την αλλαγή της διάταξης του ΚΟΚ που ψήφισε η Βουλή πρόσφατα. Τυχαίο; Δεν νομίζω…