ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ψηφιακή κιβωτός της γνώσης

Ψηφιακή κιβωτός της γνώσης

Το Εργαστήριο Νέων Τεχνολογιών του Πανεπιστημίου Αθηνών προσεγγίζει την τελευταία πενταετία το θέμα της ψηφιακής αφήγησης τόσο μέσα από ερευνητικές δράσεις και εφαρμογές στην εκπαίδευση, τη δημοσιογραφία, την επικοινωνία και το μάρκετινγκ, αλλά και τον πολιτισμό, όσο και με τη διδασκαλία σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο. «Στην ψηφιακή εποχή, αν και ο λόγος μας διατηρεί την ίδια δομή, έχουμε πλέον τη δυνατότητα να συνοδεύουμε την αφήγηση με όλα τα ψηφιακά παράγωγα: εικόνα, βίντεο, ήχους, μουσική, εφέ. Κάτι που δεν σημαίνει ότι η αφήγηση γίνεται καλύτερη ή χειρότερη, αλλά διαφορετική και πιο προσφιλής στους “αυτόχθονες ιθαγενείς” του ψηφιακού κόσμου», θα πει ο καθηγητής Μιχάλης Μεϊμάρης, υπεύθυνος του Εργαστηρίου Νέων Τεχνολογιών στην Επικοινωνία, την Εκπαίδευση και τα ΜΜΕ, καθώς και του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Εφηρμοσμένης Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ειδικότερα για τους νέους, τα οφέλη είναι πολλαπλάσια: «Σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, η ψηφιακή αφήγηση ενισχύει την καλλιέργεια των λεγόμενων “δεξιοτήτων του 21ου αιώνα”, του ψηφιακού δηλαδή αλφαβητισμού». Χρησιμοποιώντας τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία, η ψηφιακή αφήγηση, είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο, έρχεται να επικοινωνήσει γνώσεις, εμπειρίες, συναισθήματα και ανάγκες, άμεσα και αποτελεσματικά. Ο ρόλος της, πολυδιάστατος: διαμεσολαβητικός, μαθησιακός, επιμορφωτικός αλλά και λυτρωτικός. Αναδεικνύεται δε μέσα από τις ποικίλες εφαρμογές της στις ανθρώπινες κοινωνίες: θα φωνάξει για τα δικαιώματα των γυναικών, θα υπερασπιστεί την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς, θα ανοίξει νέους ορίζοντες στην επαγγελματική δημοσιογραφία, θα υποστηρίξει τη μαθησιακή διαδικασία. Στη σημερινή κοινωνία των πολλαπλών κρίσεων -οικονομικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών- η πρόκληση για την ψηφιακή αφήγηση είναι διπλή: αφενός να αποτελέσει εργαλείο διατύπωσης των προσωπικών ιστοριών, αφετέρου να υπηρετήσει τη δημιουργική δράση και την αλληλεγγύη.

Επιστήμονες, καλλιτέχνες και ειδικοί του χώρου της ψηφιακής αφήγησης είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις και εμπειρίες σχετικά με τις εφαρμογές της, στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου «Η Ψηφιακή Αφήγηση σε Εποχές Κρίσης», που πραγματοποιήθηκε στις αρχές Μαΐου στην Ελληνοαμερικανική Ενωση με πρωτοβουλία του εργαστηρίου. Μεταξύ των συμμετεχόντων, οι Pip Hardy και Tony Sumner, υπεύθυνοι του προγράμματος Patient Voices, το οποίο μέσα από τις ιστορίες ασθενών, γιατρών, συγγενών, στοχεύει στη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και παροχής φροντίδας. Ο Joe Lambert, συνιδρυτής του Center for Digital Storytelling του Berkeley και πρωτοπόρος της ψηφιακής αφήγησης διεθνώς, μίλησε για τη δράση του κέντρου του, το οποίο λειτουργεί σαν μια σύγχρονη κιβωτός προσωπικών ιστοριών καθημερινών ανθρώπων.

Γιατί έχει σημασία η αφήγηση στην εποχή της παγκοσμιοποίησης; Οπως εξηγεί ο ίδιος: «Οσο περισσότερο μοιραζόμαστε την πίεση μιας μονοσήμαντης κουλτούρας που βασίζεται στην πλεονεξία και τη συγκέντρωση αγαθών τόσο περισσότερο επιθυμούμε την ευγενική αυθεντικότητα της εμπειρίας… Φέρνοντας τους ανθρώπους πιο κοντά, με σκοπό να μοιραστούν ιστορίες, είμαστε σε θέση να εντάξουμε αυτά τα στιγμιότυπα ύπαρξης στους καθημερινούς μας διαλόγους. Αυτός είναι ο λόγος που τα εργαστήρια ψηφιακής αφήγησης δεν θα χάσουν ποτέ τη φρεσκάδα τους. Η αφήγηση ανανεώνει και μεταμορφώνει όσους εμπλέκονται στη διαδικασία».