ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«Κοκτέιλ» νερού στις μικρές Κυκλάδες

Η τουριστική περιόδος ξεκινάει για τα Κυκλαδονήσια, την ώρα που το πρόβλημα της λειψυδρίας εμφανίζεται πιο απειλητικό από ποτέ. Για πολλά από τα νησιά ευθύνεται η πολυετής, κακή διαχείριση σε άλλα απλώς… δεν υπάρχει νερό. Ακόμα και στα νησιά εκείνα, όμως, όπου τα υδάτινα αποθέματα επαρκούν, η απουσία στρατηγικού σχεδίου πρόληψης είναι εμφανής. Στο τελευταίο μέρος του αφιερώματος της «K», παρουσιάζονται οι τρόποι με τους οποίους οι υπόλοιποι Δήμοι θα αντιμετωπίσουν την αυξημένη ζήτηση του καλοκαιριού. Το έδαφος της Κιμώλου είναι στεγανό τα όμβρια ύδατα δεν τροφοδοτούν τον υδροφόρο ορίζοντα. Αντίθετα, προσφέρεται για κατασκευή φραγμάτων, τα οποία όμως δεν αποδίδουν λόγω της παρατεταμένης ανομβρίας. Πέρσι, λοιπόν, ξεκίνησε να λειτουργεί στο νησί μονάδα αφαλάτωσης με γεωθερμία παραγωγικότητας 75 κυβικών, έργο χρηματοδοτούμενο κυρίως από την κοινότητα της Κιμώλου. Επειδή είναι πιλοτικό το πρόγραμμα, εξηγεί ο κοινοτάρχης κ. Γιάννης Βεντούρης, δεν έγινε οριστική μελέτη για «χαρτογράφηση» του γεωθερμικού ρευστού κι έτσι η δυναμικότητα της μονάδας έχει περιθώριο βελτίωσης. Οι οικισμοί της Κέας υδροδοτούνται από γεωτρήσεις και τέσσερα πηγάδια. Το υπόλοιπο νησί χρησιμοποιεί ιδιωτικές γεωτρήσεις, ενώ η ποιότητα του νερού είναι μέτρια. «Εχουμε ζητήσει δύο μικρές αφαλατώσεις, που αποκλείεται να μας παρέχουν φέτος, ενώ θα κάνουμε και δύο δοκιμαστικές γεωτρήσεις», λέει η δήμαρχος, κα. Σοφία Πυτιχούτη.

Η Κύθνος υδρεύεται από 14 γεωτρήσεις και έξι φυσικές πηγές. Τα σχέδια για κατασκευή λιμνοδεξαμενής σταμάτησαν λόγω αντίδρασης των κατοίκων. Φέτος, πάντως, δεν αναμένεται πρόβλημα. «Θα κάνουμε 3-4 γεωτρήσεις και περιμένουμε χρηματοδότηση για την αλλαγή των δικτύων και την κατασκευή δύο υδατοδεξαμενών», λέει ο δήμαρχος, κ. Γιώργος Μαρτίνος.

Στη Σέριφο οι γεωτρήσεις υπερλειτουργούν. «Το υπουργείο Εσωτερικών θα μας χορηγήσει βυτιοφόρο όχημα, ενώ έχουμε ζητήσει τη διάνοιξη άλλων πέντε γεωτρήσεων», επισημαίνει ο δήμαρχος κ. Λευτέρης Παλαιός. Επίσης, ζητήθηκε κινητή μονάδα αφαλάτωσης 300 κυβικών, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η κατασκευή λιμνοδεξαμενής και φράγματος. Οπως σημειώνει ο κ. Παλαιός, οι γεωτρήσεις χρειάζεται να «δουλεύουν» σχεδόν τις διπλάσιες ώρες από τις ενδεδειγμένες, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η κατασκευή φράγματος και λιμνοδεξαμενής. Οξύ πρόβλημα αντιμετωπίζει η Σίκινος. «Η ύδρευση γινόταν από μια πηγή, που στέρεψε από πέρσι και έκτοτε περιμένουμε τις υδροφόρες», λέει ο κοινοτάρχης, κ. Γιώργος Μάναλης. Εχει ζητηθεί η μεταφορά περίπου 20.000 κυβικών, ενώ «γίνεται προσπάθεια για μια σειρά από γεωτρήσεις, αλλά έχει κολλήσει στις χρηματοδοτήσεις».

Από τη μεταφορά νερού εξυπηρετείται και η Φολέγανδρος φέτος έχουν ζητηθεί 30.000 κυβικά. Κάποιες από τις γεωτρήσεις αντλούν πλέον υφάλμυρο νερό, το οποίο δεν προορίζεται για πόση. «Σύντομα τελειώνει η κατασκευή δεξαμενών και το δίκτυο, ενώ θα πραγματοποιηθούν οκτώ γεωτρήσεις», δηλώνει στην «K» ο κοινοτάρχης, κ. Λευτέρης Βένιος. «Αν οι γεωτρήσεις αποδώσουν και μας φέρουν το νερό που ζητήσαμε θα εξυπηρετηθούμε. Μακροπρόθεσμα, η λύση είναι η αφαλάτωση». Η περιοχή της Αιγιάλης στην Αμοργό υδροδοτείται από τις υδροφόρες για τουλάχιστον τα τελευταία 15 χρόνια. Το υπόλοιπο νησί χρησιμοποιεί τέσσερις δημοτικές γεωτρήσεις και ιδιωτικά πηγάδια, ενώ υλοποιείται στο τέλος του χρόνου ένα φράγμα 11.000 κυβικά, που προορίζεται μόνο για τον εμπλουτισμό της υδροφόρου λεκάνης. Η ποιότητα του νερού είναι μέτρια, πλην όμως η διάθεσή του αποτελεί σημείο τριβής ανάμεσα στα χωριά και τους οικισμούς του νησιού. «Χρειάζεται υδρολογική μελέτη για να ορίσει τα αποθέματα και να προτείνει λύσεις», τονίζει ο δήμαρχος, κ. Μιχάλης Κωβαίος. Μόνιμο είναι το πρόβλημα λειψυδρίας στις μικρές Κυκλάδες (Σχοινούσα, Δονούσα, Ηρακλειά, Κουφονήσια), που εξυπηρετούνται από υδροφόρες. «Εμείς αναμειγνύουμε το νερό των υδροφόρων με το υφάλμυρο των γεωτρήσεων», δηλώνει ο κοινοτάρχης Κουφονησίων, κ. Πολύδωρος Ψαρός.

«Δεν έχουμε πρόβλημα προς το παρόν», λέει ο κοινοτάρχης της Ανάφης, κ. Ιάκωβος Ρούσσος. Το νησί υδροδοτείται από ένα πλούσιο πηγάδι και δύο γεωτρήσεις.

Ανδρος: το νησί με επάρκεια ύδατος

Από τα λίγα νησιά που δεν ζήτησαν χρηματοδότηση για μονάδες αφαλάτωσης είναι η Ανδρος, για την οποία μάλιστα η θερινή περίοδος θα «επιμηκυνθεί» λόγω των Αιγαιοπελαγίτικων Αγώνων που θα φιλοξενήσει. Το όνομα Υδρούσα, άλλωστε, περιγράφει την ιδιαίτερη μορφολογία της που συνεπάγεται και την αφθονία σε νερό. Ωστόσο, η θερινή κατανάλωση, που φτάνει στα 2.000 κυβικά ημερησίως, είναι δύσκολο να καλυφθεί πλήρως.

«Δεν προχωράμε σε αφαλάτωση, γιατί με σωστές κινήσεις, όπως την περισυλλογή επιφανειακών υδάτων, τη μεταφορά νερού, την τοποθέτηση δεξαμενών και την κατασκευή δικτύου ύδρευσης, θα καταφέρουμε να αντεπεξέλθουμε στην αυξημένη κατανάλωση του καλοκαιριού», λέει στην «K» ο αντιδήμαρχος Ανδρου κ. Δημήτρης Μεντίνης.

Μέχρι σήμερα, το νησί συντηρείται από τις γεωτρήσεις και τις πολλές πλούσιες πηγές του, ωστόσο το παλαιό δίκτυο έχει πολλές απώλειες. Ακόμα και ένα τόσο «γενναιόδωρο» υδρογεωλογικό περιβάλλον, ωστόσο, δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως δεδομένο. «Αν είχαμε προχωρήσει σε κατασκευή μικροφραγμάτων και λιμνοδεξαμενών, θα συγκρατούσαμε τεράστιες ποσότητες νερού. Θα πρέπει οι υδρογεωλογικές μελέτες να γίνουν το γρηγορότερο για να μας υποδείξουν τα σημεία κατασκευής ανασχετικών φραγμάτων με την ανάλογη χρηματοδότηση», τονίζει ο κ. Μεντίνης.

Τη σκυτάλη των εξελίξεων στις καμένες εκτάσεις του Σέιχ-Σου ανέλαβε πλέον η ίδια η Φύση με είδη που προϋπήρχαν όπως η τραχεία πεύκη, το κυπαρίσσι, το πουρνάρι, και η σύνθεση του νέου δάσους θα είναι στο μεγαλύτερο μέρος όπως και η παλαιά.